Vorig weekend, tot mijn niet geringe verbazing, was dit de kurk van een uitstekende crémant de jura van Désiré Petit...

ChateauSansPretention ? Een hommage ? De hand-van-God ? Of iets compleet anders ? Iemand enig idee waar die letters voor staan ?

Soms lijkt het alsof deze blog een forum voor Bordeaux-bashing aan het worden is, maar met mijn laatste glas Château Larcis-Ducasse 2001, een Saint-Emilion Grand Cru, overviel mij een groot gevoel van weemoed. De 2001 was het laatste jaar voor de meester-tovenaars Stéphane Derenoncourt en Nicolas Thienpondt werden aangetrokken en wordt in zowat alle bronnen beschouwd als het laatste jaar waarin deze cru zijn oude karakter behield: een beetje moeilijk, een beetje dun, een beetje ouderwets. Vanaf 2002 stijgt de rijpheid en concentratie van deze wijn, tegelijk met zijn puntenscore bij Parker en tegelijk met de prijs, en dat zou voor liefhebbers en eigenaars een reden tot juichen moeten zijn. Of niet ? 

Het is nu ik bezig ben met het aanvullen van mijn Bordeaux-kastelen op de Vinopeda een bijna deprimerende constatatie. Vanaf 2000 gebeurt er bij heel veel kastelen hetzelfde: ze staan tot een bepaald jaar bekend als klassieke St-Emilion's, eerder elegant en fris en keldergeduld-eisend, dan worden er consultants aangetrokken, die gooien er meer nieuwe eik tegenaan, verlaten het oogstmoment, trieren beter en gebruiken allerlei keldertruukjes om de wijn meer concentratie en meer fruit te geven en om hem vroeger drinkbaar te maken. Slagen ze in hun opzet ? Jawel, de punten bij Parker stijgen, de prijzen volgen, de wijnen vertrekken naar Rusland en China, en de kasteeleigenaar is een tevreden man (of concern).

En ik, ik kan het niet helpen, ik voel me wat verweesd achtergelaten. Ik kan en wil de nieuwe Larcis-Ducasse niet betalen (40-50 euro voor een minder jaar, tot 200 euro voor de 2005), maar dat is eigenlijk nog niet het ergste. Ik ben momenteel mijn Bordeaux-referenties van de Vinopedia aan het opkuisen en er valt me iets enorms op, nu ik al die kastelen één voor één de revue laat passeren. Met de uitzondering van Parker zelf, zie ik andere wijncritici als de Winedoctor of Jancis Robinson, telkens weer teleurgesteld reageren wanneer er zo'n nieuwe wind door zo'n kasteel jaagt: plots verdwijnt alles waarom ze van zo'n kasteel hielden, de fraîcheur, de elegantie, het klassicisme, en wordt vervangen door suiker, fruit, en Parker-points.

Voor ons, verarmde consumenten, is het dus tijd voor Afscheid. Ik heb naar alle waarschijnlijkheid mijn laatste glas Larcis-Ducasse gedronken, en als ik de evolutie van de prijzen zie is mijn afscheid van zowat alle Bordelese appelaties vlakbij. Ik las onlangs een artikel over "Bordeaux 2004: the last affordable year" en mijn enige troost is deze: ik kan ze niet meer betalen, maar ik vind ze waarschijnlijk ook niet meer lekker.

Hier komen mijn laatste proefnota's van Larcis-Ducasse: 

1997: september 2005.Aroma met zeer mooi fijn fruit en verse kruiden. Hele mooie kruidige attaque, zachte omfloerste tannines, een mooi fris mondgevoel, een lichte bittere toets in de afdronk. Heel mooi. ***

1998: december 2005, 15,4 euro. Mooie frisse neus met fruit en mooi gebalanceerd hout. Ook in de mond erg aangenaam, eerder fruitig en elegant dan complex. Erg aangenaam. **(*) 

2001: ongeveer 22 euro. december 2009: diepe neus, niet breed, mooie vlezigheid rond mooi fruit en veel kruiden. In de mond een mooie structuur, fijn en duidelijk, met een mooie fraîcheur, ook hier dat vlezige; erg lekker, versmolten tannines. Er zit wat cassis in de mond, tegen het bittere aan (de cabernet franc?). Door dat vlezige en getoaste eerst heel open, heel lekker, maar toch ook wel streng en droog. Mist misschien wat breedte en complexiteit maar veel drinkplezier. **(*) 

Tenmidden van al dat wijngeweld op die fameuze Rick-Vinejo avond lag een kern van rust en verrukking: de spätburgunder's van Duijn. Wine-buddy Venne houdt er een leuke gewoonte op na: op het einde van een degustatieke "ten huize van" mag iedereen op een briefje schrijven wat hij graag eens zou drinken en als iets in Venne's kelder in de buurt komt van wat er op het briefje staat duikt hij in zijn verzameling. Ergens vorig jaar, en het is me nog steeds een compleet mysterie waarom ik het eigenlijk gedaan heb, schreef ik het woordje Duijn op zo'n papierke. Openvallende mond bij Venne die zijn kelder instormde en met een magnum SD 2001 naar boven kwam...We vonden het die avond te laat om zoiets nog zinnig te proeven en besloten om op een latere datum mijn drie uit Freiburg meegebrachte Duijn's te combineren met zo'n magnum. Het was een gedenkwaardige ervaring.

Jacob Duijn is een Nederlander die met een schone Duitse huwde en dan als sommelier en verkoopsleider bij een grote wijnimporteur een carrière uitbouwde in Duitsland. Op een mooie zomeravond maakt hij een wandeling door Bühl wanneer hij aan de praat geraakt met Emil Hils, een oude wijnboer, ze kraken samen een fles wijn en worden vrienden. Wanneer Emil even later een beroerte krijgt en het werk in de wijngaard niet meer aan kan, vraagt hij Jacob om het van hem over te nemen en zo begon in 1994 het grote pinot noir avontuur van Jacob Duijn.

Druiven telen is nog wat anders dan wijn maken en Jacob gaat onmiddellijk in de leer bij vriend Bernard Huber, een van de grootste spätburgunder-talenten van Baden, en in 1999 bottelt hij zijn eerste wijnen. Hij koopt percelen bij op de Engelsberg en de Sternenberg, met oudere (gemiddeld 25 jaar) wijnstokken, tot hij over een goede 8ha beschikt en hij gaat continu op studiereis in de Bourgogne, waar hij ondermeer veel bij Christophe Roumier werkt. De stokken die Jacob nieuw aanplant zijn dan ook eerder pinot noir dan spâtburgunder-klonen, maar zijn wijn wordt gemaakt van een mengeling van oude spätburgunder stokken en jongere aanplant en in deze regio is het niet altijd duidelijk of er nu pinot noir dan wel spätburgunder staat aangeplant (de twee zijn heel dicht familie). 

Vandaag is Duijn uitgegroeid tot één van de topdomeinen van Baden en tot één van de allerbeste pinot noir domeinen van Duitsland, een echte specialist in complexe, houtgerijpte spätburgunders. Hij werkt biodynamisch, met lage opbrengsten, zonder kunstmest, en richt zich voor het werk in de wijngaard op de kalender van Maria Thun. De druiven worden met de hand geoogst in kleine bakjes en onmiddellijk gekoeld voor het transport naar de wijnmakerij. Daar worden ze met de hand ontsteeld en gekneusd. Na tien dagen schilweking ondergaan ze een eerste gisting van drie-vier weken met constante pigeage, deels op inox en deels in grote open houten kuipen. Die wordt gevolgd door malolactische fermentatie en rijping (24 maanden voor de SD) op een mix van verschillende barriques. Daarna gaan de wijnen ongefilterd de fles in. 

Vandaag zijn Duijn's pinot noirs echte topwijnen geworden, behorend tot de pinot noir wereldtop. Vooral op Nederlandse site wordt wel eens wat gemopperd over de stevige prijzen maar ik daag elke liefhebber uit om in Frankrijk aan 35 euro een echte top-Bourgogne te vinden ! Eigenlijk zou wie slim is vandaag zijn kelder moeten vullen met spätburgunders, nu ze nog betaalbaar zijn.

Wij dronken:

1: Laufer Gut Alsenhof, Spätburgunder Trocken, Duijn, Baden, 2004: Ik kocht deze fles (en de anderen) in 2006 bij wijnhandel Zoller in Freiburg, op aandringen van de eigenaar. Het Gut Alsenhof is een 3,6ha grote Einzellage (een Cru, dus) met 20 à 25 jaar oude wijnstokken dat Jacob in 2000 verwierf. Het zijn lichtere wijnen (voor bij het middageten) die fermenteren op inox en daarna 12 maanden barrique zien er worden 20.000 flessen van gemaakt en het is een beetje de basiscuvée van Duijn. Ik betaalde toen 14,5 euro. In het glas kwam een al opvallend sterk verkleurde wijn, richting bruin zelfs. De neus was onmiddellijk heel typerend spätburgunder, heel smakelijk, en héél attractief en leuk. In de mond mooi fruit, lekker droog, strak en met genoeg frisse zuren en niet te veel restsuikers (Badische sp.b.'s hebben daar wel eens last van).  Heel mooi openplooiende finish, maar na een tijdje kwam er een zweempje kurk bovendrijven (in het begin niet, eigenaardig genoeg). *** hele leuke wijn, heel vriendelijke maaltijdbegeleider (eend, de betere kip...).

2: Jannin, Spätburgunder Trocken, Duin, Baden, 2004: 24,5 euro in Freiburg. Dit is de al iets ambitieuzere cuvée van duijn, met druiven uit wijngaarden op steile hellingen op ongeveer 260m hoogte, op een granietbodem. 80% fermenteert op inox, 20% op holzfass, grote oude eiken vaten, en daarna rijpt hij 15 maanden op bariques van 225 liter. Onmiddellijk gezien als veel complexer dan de basiswijn, met meer diepgang en inhoud. De eerste slok was onmiddellijk heel complex, fijn en fris, droger nog dan de basiswijn. Opvallend mooi evenwicht en een schitterende finish. Deze wijn stal onmiddellijk ons hart en kan al wedijveren met de betere pinot noirs. **** ! voor bij gans (heerlijke Duitse traditie) of topkip !

3: SD, Spätburgunder Trocken, Duijn, Baden, 2003: dit is de topcuvée van het huis. Met 36,9 euro niet meer echt goedkoop, maar verplaats deze fles naar Bourgogne en plots is hij het wél. Gemaakt met de beste druiven van het huis, van oudere stokken, en eveneens met de hand geplukt, ontsteeld en gekneusd. De fermentatie gebeurt nu volledig op holzfass, daarna krijgt de wijn 18 tot 21 maanden barrique. Heeft eigenlijk nog zeer weinig gemeen met de klassieke fruitige spätburgunders van de regio en benadert veel meer de grote Bourgogne's. Tot mijn immense spijt drie uur op voorhand gekarafeerd en dat was een vergissing. Mijn eerste proefglasje gaf heel mooi fruit en wat tijm, elegant en zuiver en mooi, maar drie uur later was hij zeer donker van toonaard, veel meer gericht op kruiden dan op fruit, en het was jammer dat de proevers de eerste fase misten. De kruiden en het gestoofde frui evolueerden later ook slecht, vooral in de neus. In de mond bleef hij wel héél fijn, met hele mooie pinot noir toetsen rond een hardere kern, en met een erg complexe finish. De proeftafel vond dit zeer interessant en sterk maar had de volgende fles nog niet geproefd...Toch goed voor *** in een warm en moeilijk jaar.

4: 3: SD, Spätburgunder Trocken, Duijn, Baden, 2001: In Magnum, en afkomstig uit Venne's kelder. Wat een pracht van een neus ! Getoast hout, heel duidelijk, maar vooral héél evenwichtig, met vers en zuiver fruit, een prachtige fraîcheur en een enorme complexiteit. In de mond dezelfde indrukken, dit is een pinot noir die zingt en jubelt en bekoort en verleid ! Héél lang, héél complex, groots maar ook gewoonweg ongelooflijk zéér zéér lekker ! Kan schouder aan schouder met de beste pinot noir's van de wereld ! ****(*)  

Duijn wordt een beetje ingevoerd door Langbeen en in zijn catalogus staan momenteel de 2005's. Elke pinot noir liefhebber moet dit geproefd hebben !

Het zal je als wijn maar overkomen. Je staat als eerste in de rij van een degustatie omwille van je bescheiden afkomst, je onbekende druivenras en je democratische prijsje, en dan komen de Drie Koningen binnengewandeld met flessen als Clos De La Dioterie 1998, de Bandol Bunan 1998 en tot overmaat van wow La Mission Haut-Brion 1997. Het was dan ook met knikkende kurkentrekker dat fles nummer 1, 8,25 euro bij Cavopro, aan zijn tafelronde begon (blind, uiteraard).

1: Braucol, Robert Plageoles, Gaillac, 2002: over de Braucol druif sprak ik reeds hier, en godzijdank was er aan tafel geen enkel wijngenie dat de druif herkende. Iedereen herkende wel fruit, tabak, wat vleesnat, kortom een mooi aroma en vond de mondindruk misschien wat eenvoudiger dan de Mission, maar toch wel verrekte lekker. Hij kreeg **(*), maar met de felicitaties van de jury en veel proevers die even druk waren met het opschrijven van het adres van de wijnhandelaar. Of hoe kleine wijnen groot kunnen zijn...Robert Plageoles maakt overigens ook wijn met mauzac, len de l'ehl, ondenc, duras en prunelart. 

Tegen het einde van de avond begonnen Rick en Vinejo elkaar al wat hartelijker te begroeten...Venne en Ghil hielden het al enigszins voor bekeken.

2: Haïtza, Domaine Arretxea, AOC Irouléguy, 2005: Ik daag u uit om na al die flessen achtereenvolgens de namen Irouléguy, Arretxea en Michel Riouspeyrous (de wijnmaker) vlot uit te spreken. KK geraakte nog aan Domaine Erectia, maar hij was in gedachten al ergens anders, vermoed ik. Toch was deze blend van 60% tannat en 40% cabernet sauvignon best wel indrukwekkend en Vinejo doopte hem tot een "CSP topper voor gevorderden". Eén en al gebalde power, strak, donker en zwart maar uitermate veelbelovend (en veel te jong). *** dus. Gekregen van Cavopro "om te proeven" en waarvoor onze gemeenschappelijke dank !

3: Château Sociando-Mallet, Haut-Médoc, 1999: Ook bij deze fles aangename reacties: eerst een glimlach, dan een frons, dan steeds nadrukkelijker gesnuif, gegorgel en gemompel...waren wij opnieuw in de omgeving van een Grote Bordeaux ? Ja hoor, en nog wel van een wan de weinige min of meer consequent normaal geprijsde exemplaren. Over Jean Gautreau en zijn domein kan je een boek schrijven, en ooit leest u op deze blog dat verhaal nog wel eens (een verticale wordt voorbereid...). Dit mooie exemplaar kreeg van Parker 89+ en ik betaalde hem toen 26,9 euro. Woorden als potlood, ceder, grafiet, rokerigheid, fruit wandelden hier zij aan zij door de kamer en iedereen bewonderde vooral het evenwicht van deze toch al tienjarige: cabernet spieren met een fluwelen mantel. ****(*) en dat geven we niet veel.

4: Si Mon Père Savait..., Côtes du Roussillon, Bernard Magrez, 2004:  Wie kan wijn maken, moet overal wijn kunnen maken, en Bernard Magrez kan overal wijn maken. Sinds hij zijn Bordelese merk Malesan verkocht concentreert hij zich op een beperkt aantal domeinen, waar onder Château Fombrauge, maar Bernard maakt ook wijn in de Roussillon en de Languedoc. Deze blend van 46% carignan, syrah, grenache en mourvèdre was de eerste van de avond die de wonderen van de carignan liet zien. Een verguisde druif, en een meerderheid carignan is normaal gezien geen goed teken, maar twee keer deze avond was het dat wél. Donker, edel, rond, harmonieus, goed gemaakt, complex, dat waren de sleutelwoorden voor deze wijn met twee conclusies: Magrez kan blenden, Magrez weet wat hij moet doen met een eiken vat. Wreed lekker, ***, en een gelukkige Venne (die bij mij ook altijd eens de En Silence mag komen proeven).

5: Cuvée Romain Pauc, Château la Voulte-Gasparets, Corbières, 2003:  Dit werd de tweede carignan verrassing van de avond, met niet minder dan 60% van het spul, en met dezelfde aanvulling (GSM, hebt u hem?). In 2009 schreef ik over de neus van deze wijn "ik staar dromend uit het raam naar een zonsondergang boven de velden", vandaag schreef ik eerlijk gezegd niet veel meer dan lekker, lekker, lekker...en fris en bijzonder evenwichtig voor een 2003. *** dus.

6: was godzijdank gekurkt en dus op naar

7: Don Nicanor, Nieto Senetiner, Mendoza, 2001:  aan 12,5 euro opnieuw een CSP topper, maar dan één op dronk. Een cabernet, malbec en merlot blend die ik in juni 2005 nog beschreef als "een blokje wijn" en die zo hard en gesloten was dat hij bijna ondrinkbaar was, maar die dankzij zijn kern van zwart fruit, zijn stevige tannines en zijn evenwicht ons toen toch veelbelovend leek. Nu, ***, en we kregen dus gelijk, en ik schreef ongetwijfeld allerlei interessante dingen op, maar ik kan ze niet meer lezen.

Rest mij nog een laatste citaat, dat ik ook vroeger al eens in de originele versie gebruikte, maar dat goed de rest van de avond weergeeft:

"Oh! a melancholy thing it is to deprive oneself of reason, and even to render ourselves beasts!...We drank health and success to His Majesty and the Royal Family, de Marc van Cavopro, the King of Prussia, Bernard Fouquet, Stéphane De Backer, Prince Ferdinand of Brunswick, Luc Hoornaert, Jérome Jouret, Lord Anson, de Ghil en de Gert en la Belle Elke, his Grace the Duke of Newcastle and his Duchess, Lord Abergavenny, den Tom en zijn madam en zijne kleine, Admiral Boscawzen, Mr Pelham of Stanmore, the Earl of Ancram, de prachtige dochters van Rick en Vinejo, Lord Gage, Marshall Keith, alle wijnliefhebbers zonder pretentie, and several more loyall healths About ten I deserted, and came safe home; but to my shame do I mention it, very much in liquor."

Er waren deze avond een paar redenen om te feesten en speciale flessen te openen, en dat gaan we geweten hebben! Ik heb zelden zo'n bombardement van goede tot zeer goede wijnen doorstaan, dure prestigewijnen naast karaktervolle pareltjes naast pretentieloze kleintjes, en ze hadden bijna allemaal iets gemeen: ze verrasten (had ik al gezegd dat we alles blind proefden die avond?) en ze waren lekker.

Omdat gasten gasten zijn mochten hun wijnen eerst open, na de 4 Duijn's die ik in een aparte blog ga bespreken. Daarna pas kwam de veel te grote selectie uit mijn kelder. We hebben te veel wijnen te snel geproefd, maar ik had alles op voorhand geopend en als anderen dan ook nog mooie dingen meebrengen...

1: Durbacher Schlossberg, Spätburgunder Spätlese Trocken, Graf Wolff Metternich, Baden, 2005: meegebracht door Ghil en in het licht van de Duijn's de meest logische om er vlak na te openen. Meer restsuikers dan de Duijn's en dus wat minder Bourgondisch (dat ligt ook wel aan de spätburgunder klonen die toch wel anders zijn dan de pinot noirs, ook al zijn ze van hetzelfde ras). 16,8 euro op het domein. Fruitiger en makkelijker en wat minder complex dan de Duijn, maar eigenlijk toch wel verrassend lekker. Was twee dagen later nog altijd heel mooi fruitig. Hele mooie prijs/kwaliteitverhouding. ** die avond maar twee dagen later voor mij ***

2: Blauer Zweigelt, Vinum Optimum, Weingut Rabl, Kamptal, 2006: deze door Gert meegetroonde oostenrijker verraste iedereen. Blind werd onmiddellijk aan een rijke rijpe grenache gedacht omwille van het eclatante uit het glas opstuivende fruit, de afgelijnde cassis en de frisse finish, maar het was dus blauer zweigelt, een druif die ook in zijn thuisland vooral wordt gebruikt voor het maken van zomerse, fruitige drinkwijnen. Dit was er een mooi voorbeeld van. **, dus.

3: Clos de la Dioterie, Chinon, Charles Joguet, 1998: de rode wijnen van het noorden, ze blijven mij bekoren en tegenwoordig betrap ik me erop dat dat de sectie is waar ik het eerst ga kijken als ze me een wijnkaart in de handen schuiven. Soms vergeet ik zelf wel eens dat er in de Loire naast de vele heel lekkere maaltijdwijnen ook schitterende en complexe topwijnen worden gemaakt, en vinojo herinnerde mij daar op deze manier aan. Charles Joguet is de man die rode wijnen van de Loire terug lanceerde bij sommeliers en toprestaurateurs en deze cuvée is één van de beste van het huis. Een heel mooie, vlezige en wat rokerige neus, met golven witte peper. In de mond levendige tannines, een mooie fraicheur en een lekkere fruitige afdronk: perfect evenwicht. Een dag later nog beter, in de neus een bak fruit waar iemand bosjes kruiden in gelegd heeft, en in de mond was er nu iets bijgekomen dat wat een frangipane deed denken. **** en heel blij dat ik dit heb mogen proeven. De oudste wijn van de avond, maar ook de lekkerste (of bijna toch...).

4: Moulin des Costes, Bunan, Bandol, 1998: werd dus blind geserveerd, tegelijk met de vorige, onder het thema "zoek de overeenkomst" en "zoek het verschil". De overeenkomst was het jaar, 1998, het verschil was dus Noord tegen Zuid. Dit is een traditionele Bandol die heel recht tegenover de Chinon stond, met zwarte in plaats van witte peper in de neus, en met warm en met wat zoeter fruit. In de mond was hij heel fruitig en rond maar miste wat complexiteit. ** maar dit was niet de topcuvée van dit huis, en dat was de Dioterie wel.

5: "Tommeke, Tommeke, Tommeke Toch" klonk uit de keel van een sportverslaggever van de VRT toen Tom Boonen wereldkampioen werd, en uit onze kelen klonk unisono hetzelfde toen Venne onthulde wat voor lekkers hij ons had laten proeven. Het was eigenlijk wel grappig  om het effect te zien: de goed ingepakte fles werd doorgegeven tenmidde van veel kabaal en toen de één na de andere zijn glas aan zijn neus hield zag je in dezelfde richting de stemmen stilvallen. Dit was een ander kaliber van een wijn. Een grote Bordeaux ? opperden enkelen met wat ervaring op dat vlak. Zo'n eclatant fruit, een Bordeaux ? kan niet, dacht ik. Maar dan kwam een wolk grafiet, een prachtige getoaste rokerigheid en die twee zetten zich mooi naast dat fruit. In de mond kwam een grote complexiteit, hééél 'big' en overtuigend, maar toch ook met elegantie en fraîcheur. De Bordeaux kenners begonnen nu behoorlijk opgewonden te geraken en bij mij begon het stilletjes te dagen dat er een Vooroordeel zou sneuvelen...daar ging het zilverpapier...ah, oké hij wordt papa...gefeliciteerd...daar ging het volgende papierke...het was een Château La Mission Haut-Brion, Pessac-Léognan, 1997. Kreeg van mij ****. Ik was onder de indruk.

En toen moesten mijn eigen flessen nog open...

De ontmoeting tussen Rick (stevig vermomd, rechts) en Vinejo werd tot stand gebracht door Venne (midden).