• Wijn van den Toet

    Pin it!

    Toen Howard Carter in 1922 de deuren van de tombe van Toetankhamon opende vond hij niet alleen een unieke schatkamer maar ook de resten van 26 amforen met wijn. Twee ervan droegen zelfs een opschrift: de eerste met "Vierde jaar. Wijn van goede kwaliteit van het domein Aton op de oevers van de Westelijke Rivier", de tweede met "Vijfde jaar. Zoete wijn van het domein van Aton in Karet. Hoofd wijnmaker Nakht". Eén vraag bleef echter open: dronk de farao rood of wit?

    Een recent artikel in het Journal of Archeological Science door de Spaanse Maria Rosa Guasch-Jané werpt meer licht op de kwestie. Na analyse (door chromatografie en spectografie) van de residu's die in sommige amforen waren achtergebleven bleken de twee kleuren voor te komen. Bovendien lijkt het er voorlopig op dat ze ook een religieuze connotatie hadden: rode wijn zou verwijzen naar het bloed van Osiris en symbool staan voor de verrijzenis, witte wijn verwijst naar Ra, de zonnegod. Beide werden in een aparte hoek van de tombe bewaard: rode in het westen, witte in het oosten. De ontdekking is ook van belang omdat de oudste verwijzing naar witte wijn tot nu toe uit Griekenland kwam, in een tekst uit de tweede eeuw na Christus. De tombe van Toetankhamon werd ongeveer rond 1322 verzegeld. De oudste ooit teruggevonden wijnresten dateren uit 5400 voor Christus (in Noord-Iran).

  • Zoete wijn en tongen

    Pin it!

    En toen de Pinksterdag aanbrak, waren allen tezamen bijeen. En eensklaps kwam er uit de hemel een geluid als van een geweldige windvlaag en vulde het gehele huis, waar zij gezeten waren; en er vertoonden zich aan hen tongen als van vuur, die zich verdeelden, en het zette zich op ieder van hen; en zij werden allen vervuld met de heilige Geest en begonnen met andere tongen te spreken, zoals de Geest het hun gaf uit te spreken.
    Nu waren er Joden te Jeruzalem woonachtig, vrome mannen uit alle volken onder de hemel; en toen dit geluid gekomen was, liep de menigte te hoop en verbaasde zich, want een ieder hoorde hen in zijn eigen taal spreken. En buiten zichzelf van verwondering zeiden zij: Zie, zijn niet al dezen, die daar spreken, Galileeërs? En hoe horen wij hen dan een ieder in onze eigen taal, waarin wij geboren zijn? Parten, Meden, Elamieten, inwoners van Mesopotamië, Judea en Kapadocië, Pontus en Asia, Frygië en Pamfylië, Egypte en de streken van Libië bij Cyrene, en hier verblijvende Romeinen, zowel Joden als Jodengenoten, Kretenzen en Arabieren, wij horen hen in onze eigen taal van de grote daden Gods spreken. En zij waren allen buiten zichzelf en geheel met de zaak verlegen, en zij zeiden de een tot de ander: Wat wil dit toch zeggen? Maar anderen zeiden spottend: Zij hebben te veel zoete wijn gehad!
    Handelingen 2, 1-13 (Nederlands BijbelGenootschap)

  • Debout! Viticulteurs!

    Pin it!
    Marseillaise des viticulteurs


    Pour affirmer nos droits de vivre,
    Fils du Midi, assemblons-nous ;
    Les fraudeurs à la mort nous livrent,
    Qu'ils redoutent notre courroux ! (bis)
    Entendez-vous dans nos campagnes,
    Retentir nos cris et nos pleurs ?
    Depuis trop longtemps les fraudeurs
    Affament nos fils, nos compagnes.

    Debout ! Viticulteurs !
    C'est trop, trop de malheurs !
    Luttons ! luttons !
    Pour que la faim déserte nos maisons !

    Quoi! ces fraudeurs dans leurs richesses
    Riraient de nos pauvres foyers !
    Eux qui vivent de nos détresses
    Devant eux nous verraient ployer (bis)
    Quoi ! nous dépeuplerions nos terres
    Des vignes aux pampres juteux!
    Là où vécurent nos aïeux
    Nous ne trouverions que misère !

    Debout ! Viticulteurs !
    C'est trop, trop de malheurs !
    Luttons ! luttons !
    Et, sans faiblir, ensemble nous vaincrons !

    De notre vin nous voulons vivre.
    Qu'on écoute enfin notre voix;
    Que des fraudeurs on nous délivre,
    Qu'on nous donne ce qu'on nous doit. (bis)
    Accourez ceux de Carcassonne,
    De Béziers et de Lézignan,
    D'Argeliers, Nîmes, Perpignan,
    Coursan, Montpellier et Narbonne !

    Fils du Midi, Debout !
    Nous irons jusqu'au bout!
    Luttons ! luttons !
    Et, sans faiblir, ensemble nous vaincrons !

    Auguste Rouquet

     

    Het CRAV (zie vorige post) verwijst in zijn video waarin het terroristische aanslagen aankondigt naar de gebeurtenissen in Montpellier in 1907. Ook toen was er een fundamentele wijncrisis aan de gang. Het protest hiertegen culmineerde in een massabetoging van 700.000 mensen op 9 juni 1907.

    Het grootste verwijt van de actievoerders was de strijd tegen de 'fraudeurs', wijnhandelaren die Franse wijn mengden met nog goedkopere Spaanse of Italiaanse, of die suiker toevoegden aan wijn, maar die ook massaal goedkope wijn uit Algerije invoerden. Een dieper liggende oorzaak was de phylloxera crisis uit 1870. Wijnmakers met financiële reserves hadden deze aangegrepen om verbeterd plantmateriaal te kopen en zo de kwaliteit omhoog te brengen en de Bordelezen konden dankzij hun cru classé systeem beginnen aan hun grote sprong voorwaarts. Minder gelukkige regio's als de Languedoc waren de armoede ingedreven en het gebrek aan middelen zorgde voor een dubbele crisis: in het aanbod (mindere kwaliteit) en de vraag (geen of zelfs een negatief imago).

    De regering Clémenceau onderschatte de beweging eerst. Toen de betogingen groter en groter werden zette ze het leger in, maar na de zes doden van 20 juni en de desertie van het 17de artillerieregiment in Béziers, begreep ze de ernst van de situatie. Uit de wetgeving tegen de fraude ontstond de beweging die uiteindelijk zou leiden tot het Appellation d'Origine Controlée stelsel, dat de Franse wijnwereld lang overeind hield. Vandaag wordt het rigiditeit en ouderwetsheid verweten, maar het is en blijft een kwaliteitsgarantie en een bescherming van de consument. Het reageert momenteel dan wel, althans in mijn ogen, compleet verkeerd op de crisis door zijn eigen principes te laten verwateren, maar denk je eens in wat de Franse wijnwereld zou zijn zonder dit systeem...

  • Boum!

    Pin it!

    Vorige week donderdag stuurden met bivakmutsen vermomde leden van het CRAV, het Comité Régional d'Action Viticole, een video naar France 3 waarin ze een ultimatum afkondigden: als Nicolas Sarkozy er niet binnen de maand in slaagt om de wijnprijzen terug omhoog te krijgen zal er harde actie volgen, waarbij het CRAV ook het verlies van mensenlevens niet uitsluit. Omdat de groepering zich in het verleden al liet opmerken door verscheidene aanslagen tegen supermarkten, wijnhandelaars en het ministerie van Landbouw wordt de dreiging wel degelijk serieus genomen.

    Wat is hier aan de hand ? Het CRAV vertegenwoordigt geradikaliseerde wijnbouwers uit de Languedoc, een regio waar de Franse wijncrisis hard toeslaat, met faillissementen en zelfmoorden tot gevolg. De hoofdoorzaak is een historische overproduktie die al dateert uit het begin van deze eeuw. Dit gaat gepaard met een dalende consumptie van tafelwijn (op vijftig jaar bijna gehalveerd), een stijgende populariteit van Nieuwe Wereld wijnen in Europa (maar ook in Frankrijk) en een heel sterke machtspositie van de supermarkten in Frankrijk die de wijnmakers dwingt om onder hun produktieprijs te verkopen. Alleen zij die het geld en de creativiteit hebben om zich uit de massa te werken hebben nog hoop. De anderen lijken gedoemd tot het faillissement.

    Het CRAV richt zijn pijlen op drie groepen: de Franse Staat, de supermarkten en de négoce. De Franse Staat is de eerste beschuldigde. Een gebrek aan landbouwsubsidies maar ook een gebrek aan ondersteuning zijn de grootste verwijten. De Loi Evin verbiedt publiciteit voor alcohol en wordt streng (misschien wat te streng) toegepast. Daarenboven hebben de Franse wijnbouwers de indruk dat landen als Australië Europa overspoelden met publiciteit en dat de Franse staat geen enkel weerwerk boodt. De supermarkten zijn helemaal kop van Jut: ze vullen hun rekken meer en meer met (door goede marketing ondersteunde én met een constant kwaliteitsniveau) wereldwijnen, maar het grootste verwijt is dat ze profiteren van het overaanbod om de prijzen zo onder druk te zetten dat het voor de wijnmaker een wanhopige zaak wordt: verkopen aan verlies of blijven zitten met de stock. Het CRAV constateert dan ook nog dat de consument niet profiteert van deze prijsdruk maar roept uit dat de supermarkten er hun zakken mee vullen zodat de consumptie dezelfde blijft. De laatste groep, de négoce, wordt hetzelfde verweten, maar daarbovenop nog eens beschuldigd van het importeren van nog goedkopere Spaanse of Italiaanse wijn.

    In het verleden heeft het CRAV al aanslagen gepleegd op het Ministerie van Landbouw, enkele handelszaken, supermarkten en vrachtwagens met Spaanse wijn. Vandaag dreigt ze met nog ergere maatregelen en verwijst ze naar de revolutionaire gebeurtenissen in Montpellier 1907 toen het leger de straat opging en zes demonstrerende wijnbouwers doodschoot (hier post ik later nog over).

    Zijn er oplossingen voor dit probleem ? Het is een feit dat er een historische overproduktie is. Deze kan niet worden weggedronken (een heel groot deel is trouwens van inferieure kwaliteit). Rooien van de minder goed gelegen stukken lijkt me de hoofdoplossing, maar dan gepaard met een betere overheidssteun rond marketing en misschien zelfs, het Portugese model indachtig, gesubsidieerde investeringen in technologie zodat het kwaliteitsniveau van wat resteert stijgt. In de pers worden geregeld parallellen getrokken met de BSE crisis in Engeland toen duizenden boeren hun veestapel, hun inkomen en hun toekomst verloren. Voor mij is er echter één significant verschil: waar je toen ook kwam zag je de slogan Eat British Beef en er ging een golf van solidariteit met de boeren doorheen het land. In Frankrijk lijkt er meer leedvermaak te zijn dan solidariteit. Persoonlijk denk ik niet dat zo'n solidariteit veel uithaalt maar ik geloof er wel in dat ze de boer helpt om zo'n moeilijke periode door te komen omdat het zijn trots nog in stand houdt. Je levenswerk zien wegkwijnen en dan nog tegelijk door het halve land met de nek worden aangekeken omdat je overproduceert, slechte wijn maakt, het alcoholisme bevordert: je zou voor minder de moed verliezen. Ik ben benieuwd of Sarko hiervoor iets uit zijn hoed kan toveren...

    crav2

     

  • Sinful delight!

    Pin it!

    The first dish was simply fresh, perfectly fresh green peas, to be eaten with a spoon: then borne in with some anxiety, a great oval plate sizzling at the edges and containing filleted soles, lobster claws and tails, with here and there a great fat mussel, the whole bathing deep in cream.

    Sarah filled the plates; Emily poured the wine, a pale golden hock.

    'Oh my dears,' cried Stephen, having gazed, smelt and tasted, 'what a sinful delight! What a glorious dish! My dears, how I do congratulate you both!'

    Uit Blue at the Mizzen door Patrick O'Brian

    In deze scene koken de meisjes Sarah en Emily, wezen die Stephen aantrof op een Polynesisch eiland en adopteerde, voor hun pleegvader die hen onderbracht in een grote Londense herberg waar ze alles leerden wat een jonge vrouw in het London van 1812 in staat moest stellen om te overleven: koken was daar een belangrijk deel van. De twee zijn trouwens pikzwart en dat doet me ook denken aan integratie: in Londen lopen zwarte medemensen rond die langer in Engeland wonen dan pakweg de Italianen bij ons. Of hoe dom racisme eigenlijk wel niet is...

    Hock is in Engeland al sinds de 17de eeuw een veralgemenende naam voor Duitse witte wijn, meestal van de Rijnstreek. De naam is een samentrekking van hockamore, een verengelsing van het Duitse woord Hochheimer dat verwijst naar wijn uit Hochheim in de Rheingau. Meestal is hij lichtzoet, à la Liebfraumilch, en de naam wordt ook vandaag nog gebruikt in de traditionelere Engelse etablissementen en supermarkten. Het niveau is dat van de Liebfraumilch bij ons. Zoete rotzooi dus...

     

    hock

     

    Typisch Engels hock-glas
  • Champagne en muizen

    Pin it!

    We weten / geloven / hopen / bidden (schrappen wat niet past) dat rode wijn dankzij de antioxiderende eigenschappen van polyfenol gezond is, indien matig én regelmatig gebruikt (twee à drie glazen per dag). Vanaf nu mag u ook een glaasje Champagne toevoegen aan uw menu. Een recent artikel in het Journal of Agricultural and Food Chemistry bewees dat Champagne het brein beschermt tegen veel van de negatieve gevolgen van een beroerte en van degeneratieve ziekten als Parkinson of Alzheimer. En zeker als U een muis bent...wat niet erg waarschijnlijk is als u dit leest.

    Bij proeven werden hersencellen van muizen blootgesteld aan een gesimuleerde beroerte. Hierbij bleek dat hersencellen die waren behandeld met champagne (hoe doen ze dat ? Schijfjes dronken muis?) meer weerstand boden én sneller herstelden, met een duidelijk verschil tussen blanc de blanc en blanc de noir, helemaal in lijn met het polyfenolen-verhaal dat aan rode wijn wordt toegeschreven.

    Moraal van het verhaal ? Champagne bij het aperitief want 'ik moet van den doktoor' ? Grote hoeveelheden halve flesjes Veuve Cliquot indoen en elke dag één leegdrinken want 'gij wilt toch ook geen Veuve worden, hé schatteke' ?  Of 'Oei, mijn hersenen jeuken een beetje, snel een glas Pommery'. Misschien iets voor de marketing boys, snel een nieuw merk maken: 'Pomerrol, goed voor den bol'. Of als reclame voor een bestaand merk: 'Snel, een glas Gobillard, mijn hersenen doen weer raar.' 'Liever muizen dan ratten, drink Nicolas Feuillatte."

    En nu wordt de humor toch echt wat te melig. Slaapwel !

    champ