• Folliez, Mechelen

    Pin it!

    Elke wijnliefhebber kent dit probleem wel: geregeld worden we tijdens het weekend weggelokt door allerlei degustaties, vrouw en kroost eenzaam achterlatend, en mijn deelnames aan de World Wine Taster wedstrijden in Antwerpen waren dan ook meer een excuus om verwijtloos te ontsnappen dan een serieuze poging om iets te winnen. Dat dat dan toch een keertje lukte was aardig meegenomen, en zeker omdat zo Mme Rick niet alleen onrechtstreeks (ze geeft toe dat ze thuis toch lekkere wijn drinkt) maar ook rechtstreeks eens een positief effect van het wijnvirus kon ondervinden: een relaxmenu voor 2 personen bij Folliez in Mechelen.

    Nu, het moet gezegd, zelfs als ik Danny Vanderschueren, de sympathieke baas van Folliez, op voorhand zou gehersenspoeld hebben in verband met de finesses in de omgang van Mme Rick, wat ik niet heb gedaan, dan zou hij niet beter de gevoelige snaar geraakt hebben. Wij zijn zelden zo hartelijk verwelkomt, zo in de watten gelegd en zo persoonlijk verwend als deze avond en Rick kon de eerstkomende dagen niet veel meer verkeerd doen...

    Het relaxmenu startte met een soepje van kardoen en een glas Brut champagne van Thiénot, met dezelfde karaktertrekken als Mme Rick: mooi, elegant, zeer correcte structuur, een mooie fraîcheur en een frisse finish ** voor de champagne, ***** die avond voor Mme Rick. Na de erg lekkere aperitiefhapjes kwam er een bordje met kleine stukjes gerookte Oosterschelde-paling en wat werkjes rond rode biet, ganzenlever en groene appel, heel evenwichtig en heel fijn, met genoeg verrassing om opwindend te zijn en genoeg smaak om lekker te blijven. Wijnkenners onder elkaar zijn vriendjes en Danny vond het dan ook leuk om een paar franjes te breien aan de begeleidende wijnen. De geplande Sauvignon Blanc uit de Valle de Leyda in Chili van Montes (wat snoep en bloemen in de neus, in de mond rijk en fris en floraal, en in beide iets van hars, iets vlezigs dat goed bij de combinatie op het bord paste **) werd gekoppeld aan een andere sauvignon blanc met een compleet verschillend karakter, de Picol van Lis Neris uit de Friuli (ook 100%, een veel mineraligere wijn met een mooie fraîcheur en een interessante complexiteit, lekkerder maar volgens Danny ook wel duurder; ***).

    Elke gang kreeg hier zijn eigen wijn en dat zou eigenlijk een verplichting moeten zijn bij elk menu "met begeleidende wijnen". Als dat niet het geval is heb ik héél dikwijls de indruk dat ze er zich wat gemakkelijk van af hebben gemaakt. Hier was de keuze een schot in de roos: bij de St-Jacobsnootjes met wintertruffel en structuren van knolselder, kwam een voor mij heel originele Albariño uit de Riais Baixas van Valdamor, een 2008, heel fris en strak en droog, met heel mooie zuren en veel karakter, erg verschillend van de wel lekkere maar vaak wat wakke albariños die ik gewoon ben. Volgens de wijnmaker is dit hoe de druif écht smaakt...

    DSC00544

    De Grietvis met Udon noedels, koraal van zee-egel en bottarga, ging dan weer perfect samen met de witte Morgadio da Calçada 2007, een Douro van Dirk van der Niepoort, en één van mijn favoriete witte wijnen. Hij was veel breder en complexer dan de vorige en paste perfect bij dit alweer zeer lekkere gerecht (en de derde keer bottarga in een paar weken, ik wordt dit nog gewoon...).

    Tijd voor rood nu, en tijd voor vlees. Dat kwam er in de vorm van Maas, Rijn en Ijssel rundvlees met tapenade van eekhoorntjesbrood, sjalot en waterkers, en alweer was de keuze van de wijn perfect: én half Belgisch ook nog, want de Els Pics 2006, een Priorato, wordt gemaakt op een domein van Belgen uit Hulste en Wielsbeke, met ondermeer Philippe Lambrecht, een wijnhandelaar, als mede-eigenaar. Nu ben ik niet zo'n garnacha drinker, maar meer omwille van de zee van rommel, dan omwille van de druif, en af en toe komt er eens een wijn voorbij die me mijn mening doet herzien. Deze had een erg gecontreerde neus met een vleug balsamico en een echo van fruit, was heel intens en lang in de mond, met een mooi evenwicht. Ik vond het "a mushroomy wine", en hij paste dan ook perfect bij het gerecht. **(*)

    DSC00545

    Danny toverde nog even snel een interessante 100% bobal van Bodegas Mustiguillo in ons glas, een vlezige naar cassis verwijzende rode die erg rijk en rijp en zelfs zwoel was en dus wat minder mijn smaak *(*). Ondertussen, het was een paar dagen voor Valentijn, was Rick aan het verdrinken in de ogen van zijn wederhelft, kwam Danny nog een babbeltje slaan (hij heeft nu ook een wijnwinkel aan de overkant), en schoof het erg lekkere dessert notitieloos aan ons voorbij. Wij besloten alvast om hier nog terug te komen: gezellig, comfortabel (goeie akoestiek!), lekker en interessant, en dat smaakte allemaal naar meer...

    Nog even wat info. Folliez ligt op de Korenmarkt in Mechelen, in het centrum en vlakbij de kathedraal en de Markt. In de keuken zwaait Marc Clément de scepter, en ik heb de indruk dat je best reserveert. In het weekend is de zaak gesloten.

     

  • All you can see, all you can eat: Sicilië 2010

    Pin it!

    Aan alle schone dingen komen een eind en dit was dan ook onze laatste dag in Palermo. Maar de weg naar de luchthaven is lang en bochtig en leidde ons eerst naar het klooster van Monreale.

    William II was de kleinzoon van Roger II, die van de Palatijnse kapel waarover ik het in het begin van dit reeksje had. Hij wou zijn grootvader naar de loef steken en bouwde in Monreale een gigantische kerk annex klooster dat één van de mooiste en grootste reeksen mozaïeken ter wereld bevat, met niet minder dan 6340 m² mozaiek. Wij woonden er het begin van de zondagsmis bij, indrukwekkend met die pantocrast die vanuit de koepel op je neerkijkt en vreemd ouderwets omdat de priester zich afwendt van de gelovigen, en keerden na een wandelingetje terug om de mozaïekenreeksen te bekijken die niet minder zijn dan de bijbel in prentenboek-versie...maar dan wel een heel groot prentenboek...

    DSC01482
     

                                                                                                                                 

    Terwijl wij de kathedraal bezochten regende het pijpestelen, maar in het aanpalende klooster brak de zon door en dat leverde erg mooie zichten op de 228 dubbele zuilen die deze kloosterkoer omzomen. Elk van de zuilen heeft zijn eigen beeldhouwwerk, varierend van afbeeldingen van fabeldieren en ambachten tot fragmenten uit legendes. Ze werden vervaardigd door werklui uit heel Italië en de mooiste werden gemaakt door Venetiaanse beeldhouwers.

    Omdat we ons nu al doorwinterde Palermitanen voelden, volgden we ook de rest van een typisch zondagmiddag programma en we reden naar de zee, of beter gezegd naar het kustplaatsjes Mondello voor een aperitiefje. Het was het seizoen nog niet, maar het was er al lekker druk en gezellig, met wat kermistoestanden, een markt in opbouw en alle prutserijen die je kan verwachten op zo'n zondag wanneer stadsmensen in massa zich verplaatsen naar de kust. Wij dronken hier ons laatste glas schuimwijn, een anonieme prosecco, en vertrokken naar één van de meest populaire restaurants van Sicilië.

    DSC01486

     

    Toen J op zoek was naar een restaurant tussen Palermo en de luchthaven was hij bij de woordjes all you can eat for 25 euro snel doorgebladerd. Maar toen de woordjes culinary orgasm, Bib gourmand en extremely popular with Sicilians achtereenvolgens opdoken liet hij alle reserves varen en werd er geboekt voor een culinaire belevenis zoals ik er nog niet zo veel heb meegemaakt. Il Delfino in Sferracavallo is een restaurant zonder spijskaart. Je gaat zitten, en in ons geval waren de jassen nog niet uit, of er stonden al schotels antipasti op tafel. Die blijft men aanbrengen tot je ze niet meer opeet, en vervolgens gebeurt hetzelfde met de primi piatte en de secondi. Het dessert is hier, heel terecht, klein en koud en absoluut nodig om even te bekomen. Dit alles gebeurt aan grote tafels, met grote en lawaaierige Siciliaanse families, onder een stortvloed van erg lekker eten en met witte wijn (van de coöperative uit Corleone) à volonté. Het barretje naast het restaurant zorgt voor een ristretto en een digestief, waar het restaurant niet in voorziet, je moet immers plaats maken voor de volgende groep (die ondertussen al een hele tijd buiten stond te wachten). De taxi zorgde voor het vervoer naar de luchthaven...

    DSC01492

    DSC01496

  • De dood en de roos (en de mafia): Sicilië 2010

    Pin it!

    Kenners van de Rooms-katholieke Kerk beweren wel eens dat Capucijner-monniken een wat aparte relatie hebben met de dood. Van de Sicilianen beweert men hetzelfde: waar elders in Europa is "I Morti" anders één van de grootste volksfeesten ? In Palermo kan je een heel aparte uitdrukking van deze relatie gaan bekijken: de Catacombe dei Cappuccini.

    Toen de capucijnermonniken van Palermo in de 16de eeuw na Christus geconfronteerd werden met plaatsgebrek op hun kerkhof vonden ze een originele oplossing: ze zochten het in de diepte. Silvestro de Gubbio was in 1599 de eerste van de broeders wiens lichaam werd gemummifieerd en bijgezet in een onderaardse crypte. Andere broeders volgden en na verloop van tijd werden ook priesters en andere leden van de clerus hier bijgezet, allen in de kleding van hun orde of hun rang. Later kregen ook de eerste burgers het recht om te worden gemummifieerd en groeide een plaatsje in de catacomben uit tot een echt statussymbool waarvoor veel geld moest worden betaald. 

    Nadat de lichamen van de overleden werden uitgedroogd en gewassen met azijn, kregen ze van hun familieleden de mooiste klederen aan. Op grote feestdagen kwam men in de catacomben bijeen om te bidden terwijl men de hand van zijn overleden moeder of papa of kind vasthield en later werd het zelfs een bijzondere vorm van devotie om alvast even te komen oefenen en een tijdje staand tussen de doden door te brengen. In 1920 vonden de laatste bijzettingen plaats toen Rosalia Lombardo, een meisje van twee jaar oud, werd gebalsemd en bijgezet, en ze is ook vandaag nog van een spookachtige schoonheid. De meeste andere overledenen staan er bij als figuranten van een horrorfilm, maar wie ondermeer op de kleding let kan er veel bijleren. 

    Iedereen die de catacomben bezoekt reageert er anders op, maar niemand is niet onder de indruk. In ons gezelschap reageerden sommigen door uit pure zenuwachtigheid de ene na de andere slechte grap te lanceren, anderen verlieten met een diep gevoel van walging zo snel mogelijk de ruimte, anderen werden stil...en de historici zaten te staren naar de uniformen, de gewaden en de kleding en zich af te vragen wie wat ooit had gedaan. Ik heb nog niet vaak iets van een dergelijke intensiteit gezien en het is best spooky om zo aan je eigen sterfelijkheid te worden herinnerd (en dat is de bedoeling natuurlijk, of is het niet, Heren Capucijners ?).

    catacombes

                                                                                                                                            

    Wij wandelden terug volgens ons oude vertrouwde recept, en dus wég van de grote lanen en maakten kennis met de oude verarmde wijken van dit deel van Palermo. Na een korte rust voor ondertussen behoorlijk pijnlijke voeten was het de beurt aan Il Mirto e la Rosa, ons laatste restaurant in Palermo.

    Dit restaurant werd in 1987 geopend door Antonella Sgrillo als een strikt vegetarisch restaurant, alhoewel ze dat maar zeven jaar volhielden en vanaf dan ook vis en vlees serveerden. Ze bleven echter wel zéér veel belang hechten aan de gezondheid van hun ingrediënten en ze bleven alternatief, zij het nogal bobo... Het is ook één van de restaurants in Palermo die consequent géén belasting betalen aan de Maffia. Dit beschermingsgeld, ook wel pizzo genoemd, wordt door de meeste handelaren in Palermo wél betaald en naar het schijnt kan het aardig oplopen, tot bijvoorbeeld 500 euro per maand voor een restaurant. In ruil hiervoor wordt je niet lastiggevallen door straatverkopers, helpt de mafia je bij problemen met de overheid of met een vergunning, en wordt je etablissement NIET in brand gestoken. In 1991 was een zekere Libero Grassi de eerste die openlijk weigerde te betalen, een actie die hij negen maanden later met de dood bekocht. In 2004 stichte een groep jongeren de Antipizzo beweging en plakten ze 's nachts de stad vol met stickers waarop stond "Een volk dat pizzo betaald, is een volk zonder waardigheid". Heel wat handelszaken verenigden zich en op deze website kan je ze terugvinden. Het is ondertussen wel een beetje een vreemd idee dat al die anderen dat wél doen, en het viel nogal op dat we deze avond om de tien minuten opdringerige verkopers aan onze tafel hadden, een fenomeen dat we nergens anders hadden ontmoet. De voortrekkers onder de restaurants van de beweging worden nog steeds permanent bewaakt door twee carabinieri.

    addio_pizzo

                                                                                                                             

    Maar was het er lekker ? jazeker ! en waar het eerst vooral de dames waren die hier glunderden bij de grote keuze vegetarische schotels, zag ik aan de andere kant van de tafel toch ook een ronduit schitterend zwijn voorbijkomen, de Carré di maiale con marmellata di cipolle e salsa al marsala. Ikzelf bezweek voor de caponata di melanzane, balletjes van aubergine-vlees in tomatensaus, een heerlijke fettucine con pesce e finochiette (venkel) en capituleerde toen eindelijk om te kiezen voor een uiterst eenvoudige maar lekkere pesce al limone. Mme Rick at er de couscous van haar leven, nog maar eens een herinnering aan hoe dicht we hier bij Afrika zitten. 

    DSC01459

                                                                                                                                  

     In het glas verschenen hier achtereenvolgens:

    Riserva, Duca di Salaparuta: de eerste tegenvallende schuimwijn van de reis

    Maria Costanza, Milazzo, 2008: een blend van chardonnay en wit gevinfieerde nero d'avola, een explosief fruitige wijn, mollig maar ook fris, misschien een beetje kort **

    Don Pietro, Spadafora, 2006: cataratto en grillo, fris, fruitig en aardig *(*)

    Benuara, Cusumano, 2007: warm en zoet en kruidig en simpel, was wat ik noteerde *

    maar we eindigden zéér sterk met de

    Merlot, Planeta, 2006: rijk, complex, evenwichtig, mooi fris in de mond, mooi complex, kortom heerlijk. We betaalden die fles hier wat ik er voor in Luxemburg betaal bij Auchan...een wijnkaart in België doet pijn... ***

     

     

     

     

  • Barok en Bottarga: Sicilië 2010

    Pin it!

    DSC01424

    De baai van Palermo, 7u30 in de ochtend.            

    Na al het geschrans van de voorbije dagen was het tijd om te wandelen en er zo toch op zijn minst enkele neonati of een sardientje of twee af te werken. Voor mij en J. begon dat in de vroege ochtend (heerlijk, zo'n ontwakende stad), voor de anderen begon dat na het ontbijt...toen we toch zeker 500m liepen om het Palazzo Abbatelis te bezoeken waar de Galleria Regionale della Sicilia zich bevindt. Een bezoek aan dit museum is al even zeer de moeite voor het gebouwen een gelegenheid om zo'n palazzo, waarvan er hier tientallen staat, eens aan de binnenkant te zien. Je krijgt ook een echt idee van hoe zo'n binnentuin eruit ziet. Die tuinen waren vroeger voor de bewoners zeer belangrijk want ze gaven hen een kans om in de ochtend en de avond een frisse neus te halen zonder dat ze ervoor op de vuile en altijd wat gevaarlijke straten moesten komen.

    In de galleria hangen een paar topstukken waaronder de Trionfo della Morte, en groot fresco over de dood, en de schitterende Annunziata van Antonello da Messina. En ik vond het ook wel leuk om de zaal met de Vlaamse Meesters te zien, waar je kan constateren dat de Vlamingen toen echt wel tot de top van de Europese schilderkunst behoorden.

    449px-Antonello_da_Messina_035

    De Annunziata van Antonello da Messina, geschilderd rond 1475.                               

    Ik ga U de beschrijvingen van de Chiesa del Gesu, de Chiesa di Santa Catarina, het Oratorio del Rosario del San Domenico en vooral het Oratorio des Rosario di Santa Zita besparen. Ze zijn zo'n beetje als je maag na een Siciliaans restaurantbezoek: er was geen plaatsje meer vrij. Kortom, horror vacui op zijn sterkst, alhoewel ik u op zijn minst Santa Zita kan aanbevelen. Het is een in een Palazzo verscholen kapel van de broederschap van Santa Zita met ondermeer een mooi plakaat over de Slag om Lepanto, eigenhandig gewonnen door de Madonna van de Rozenkrans. In ieder geval vonden wij na al dat religieus geweld dat we terug een restaurantje verdiend hadden en na een biertje en een winkeltje gingen wij op zoek naar onze volgende afspraak.

    DSC01444

    Gigi Mangia ligt in de Via Belmonte, een nogal trendy winkelstraat, maar is een restaurant zoals ik ze graag heb. Mama achter de kassa, Gigi druk zakendoend met een groep lokale handelaars en de perfect Engelssprekende zoon geheel en al toegewijd aan ons gezelschap. Op aandringen van de dames dan toch maar een aantal bordjes antipasti (zeer lekker) als voorafje, maar dan sloegen de heren weer op hol. Een spaghetti alla bottarga di muggine was heerlijk en subtiel, IL PORCO o del suine nero dei Nebrodi, was een stuk van het zwijn, heerlijk maar niet subtiel, en ons dessert zag je al in vorige blog. Het interessantst hier was mijn kennismaking met bottarga. 

    DSC01446
     

     

    Bottarga is een mediterrane specialiteit en zoals zoveel woorden in het Siciliaans komt ze van een Arabisch woord: butarkha. Bottarga wordt gemaakt door viseieren of kuit in hun omhulsel te verwijderen, te zouten, te persen en te drogen. men onderscheidt die van de harder (di muggine), de beste, en die van de tonijn (di tonno), goedkoper maar minder smaakvol. De goede wordt altijd verkocht in een stuk, niet op voorhand geraspt, maar pas na het bereiden van de pasta, een beetje zoals parmesaan. Bottarga wordt zeer veel gebruikt in Sardinië en het is er een lokale lekkernij, maar ook in Sicilië is het een traditioneel bestanddeel. Het geeft aan een pasta een heerlijke wat vissige smaak die gepaard gaat met een consistentie die wat op parmesaan lijkt. Wie weet waar je er in België goeie vind mag trouwens altijd reageren ! 

    In het glas begonnen we hier eens met een niet-Siciliaan, de Franciacorta Barone Pizzini, een schuimwijn uit Lombardia, 100% chardonnay, elegant, fijn en breed. We maakten dit verraad goed met een fles 100% inzolia, de Contempo van de Abbazia Sant'Anastasia. Die was luchtig en fruitig en heel verfrissend, paste perfect bij de Bottarga, en het was de laatste fles (**(*)). Ze werd dan ook razendsnel vervangen door de rode, de Sagana 2006 van Cusumano, een 100% nero d'avola die edel en rond was, eerst wat zoet, met wat chocola, maar bij het zwijn bleek hij verfrissend en zelfs wat streng. Eveneens **(*). 

    Wij zwijmelden naar buiten, op weg naar één van de griezeligste plekken van Palermo.  
                                                    

     

     

  • Leave the gun. Take the cannoli: Sicilië 2010

    Pin it!

    Na twee lange weekends op Sicilië zijn er een paar zaken waar we iets van beginnen te kennen: Siciliaanse wijn en cannoli. Ondertussen hebben we ze in vele varianten geproefd, van de half bevrozen prefab exemplaren in België, tot de kraakverse varianten uit de moderne Siciliaanse keuken. En we vinden ze lekker !

    Een cannolo bestaat uit een tube uit hard deeg en een zoete, romige vulling van ricotta, besprenkeld of doorspikkeld met zaken als gekonfijt fruit en gehakte pistachenootjes. Hij bestaat in veel varianten. Het woord komt van het Latijnse canna, of riet, en het is een op en top Siciliaans gerecht, buiten Sicilië vaak als Italiaans beschouwd (het is heel populair in Amerika), maar in Italië bekend als cannoli siciliani.

    De oudste vermelding dateert uit de Romeinse tijd, toen Cicero melding maakte van een tubus farinarius die hij geregeld consumeerde toen hij op Sicilië verbleef als vertegenwoordiger van Rome (Sicilië was toen de graanschuur van Rome). De echte cannolo ontstond waarschijnlijk tijdens de Arabische bezetting, toen die het gebruik van rietsuiker introduceerden, en ook vandaag refereert het gebruik van stukjes gekonfijt fruit rechtstreeks naar een Arabische traditie.

    DSC01410

    Restaurant Sant'Andrea, Palermo.

    36279

      DSC01449

    Restaurant Gigi Mangia, Palermo.

    La cannolo è la virga di Moisé. De cannolo is de staf van Mozes. Er zijn aan het schrijven van blogberichten positieve kanten, en één ervan is dat ze je dwingen om dieper op sommige zaken in te gaan. En nu hadden de twee cannolo varianten hierboven al voor enige hilariteit gezorgd toen ze werden opgediend maar dat onze op hol geslagen fantasie zo dicht bij de werkelijkheid lag was toch even een verrassing. Oorspronkelijk werden cannoli alleen genuttigd tijdens Carnaval en waren ze een heel duidelijk vruchtbaarheidssymbool en een kordate afweer tegen allerlei boze geesten, ook vandaag nog heel duidelijk aanwezig in de Siciliaanse volksverbeelding. Ze werden aan vrienden en familie gegeven, altijd per 12 of een een veelvoud daarvan (de 12 apostelen...), maar ik geef toe: het idee om aan bijvoorbeeld mijn tante Josée 12 fallussymbolen cadeau te doen...

    PS 1: de titel komt uit een scene in The Godfather. Paulie wordt er in een auto langs de weg in het hoofd geschoten terwijl Pete Clemenza, één van de luitenants van de Peetvader, toekijkt. Ze waren net cannoli gaan halen.

    PS2: voor u nog meer geteisterd wordt door vlagen van jaloezie, beste mannelijke lezer, de cannoli hierboven ontmoetten wij in levende lijve, de dame helaas niet...