• De Vier Ruiters van de Apocalyps: Bordeaux, Napa, Toscane en Barolo.

    Pin it!

    4horsemen.jpg

    Het overkomt mij de laatste jaren geregeld: een golf van verontwaardiging en woede gaat over mij heen, en alles wat ik op dat moment aan het doen ben is het lezen van een artikel over wijn. En dat is vreemd. Heel vreemd eigenlijk. Want is wijn eigenlijk niet gemaakt om te genieten ? Van de wijn zelf en/of van het gezelschap ? Dat is toch het imago dat die kleurrijke recelamecampagne's ons terug proberen bij te brengen ?

    Ik heb maandenlang nagedacht over deze woede en heb lang geaarzeld om er iets over te schrijven. Het etiket 'Bordeaux-Basher' is immers snel verdiend, en heel wat collega bloggers en schrijvers liggen nog steeds in katzwijm bij het horen van de grote namen. Het moedwillig aanvallen van die afgoden wordt (net als in het echt) niet in dank afgenomen, en "doorprikker van illusies" is geen leuke job. Je wordt al snel een soort omgekeerd fascisme verweten: "het is niet omdat jij het niet kan betalen dat het slecht is...".

    Het fenomeen is bekend. Landen als de Verenigde Staten, Rusland en China (achtereenvolgens) komen terecht in een economische boom, krijgen op korte tijd te veel geld en beginnen wanhopig naar twee zaken te zoeken: status, en nog meer geld. Op deze manier veranderden flessen wijn met grote namen op korte tijd in een soort aandelen: niet langer om op te drinken met vrienden of om te serveren bij belangrijke gelegenheden, maar iets om figuurlijk op de schouw te zetten, zonder de bedoeling om het ooit op te drinken (wie scheurt er nu een aandeel in twee ?), en iets dat ondertussen bij voorkeur ook nog wat geld opbrengt. Zo ontstaan er van die krankzinnige fenomenen als investeringsfondsen in grands crus, waarbij de eigenaars van die flessen ze waarschijnlijk zelfs nooit zullen zien. Die flessen wijn zijn virtueel geworden, ze zijn niet meer dan een cijfer in een excell-sheet, ze zijn een soort schemerwereld ingedoken.

    Het doet me allemaal sterk denken aan de tulpencrisis in het 17de eeuwse Amsterdam. Op een gegeven moment was een tulpenbol zoveel waard als een huis, en begon men om dat gezeul met bollen te vermijden ook al te speculeren op bollen die er nog niet waren (primeurs) of met fondsen waarbij een groep mensen tegelijk kon investeren in (soms fictieve) tulpenbollen. De tulpenkoorts greep om zich heen, mensen die eigenlijk zelfs niet geinteresseerd waren in tulpen kochten grote tulpenvazen waarin er honderden tegelijk konden bloeien om te laten zien hoe rijk ze waren (een beetje het equivalent van veel West-Vlaamse wijnkelders). Da alles duurde tot plots de prinses terug in een kikker veranderde: op heel korte tijd veranderde al dat goud terug in...tulpen. 

    Tot hier mijn verontwaardiging. Maar in feite is er hier iets veel ergers aan de gang, iets veel fundamentelers. De wijnwereld is volgens mij langzaam bezig aan het creëren van zijn eigen doemscenario en daar zijn die superwijnen mijns inziens rechtstreeks verantwoordelijk voor. In Bordeaux is dat het zichtbaarst, in de anderen iets minder maar ik voel het aan het prikken van mijn duimen: de vier ruiters van de Apocalyps zijn uitgereden. Ze draaien niet meer om.

    1. En ik zag, toen het Lam een van de zegelen geopend had, en ik hoorde een uit de vier dieren zeggen, als een stem van een donderslag: Kom en zie!
    2. En ik zag, en zie, een wit paard, en die daarop zat, had een boog; en hem is een kroon gegeven, en hij ging uit overwinnende, en opdat hij overwinne!
    3. En toen Het het tweede zegel geopend had, hoorde ik het tweede dier zeggen: Kom en zie!
    4. En een ander paard ging uit, dat rood was; en dien, die daarop zat, werd macht gegeven den vrede te nemen van de aarde; en dat zij elkander zouden doden; en hem werd een groot zwaard gegeven.
    5. En toen Het het derde zegel geopend had, hoorde ik het derde dier zeggen: Kom en zie! En ik zag, en ziet, een zwart paard, en die daarop zat, had een weegschaal in zijn hand.
    6. En ik hoorde een stem in het midden van de vier dieren, die zeide: Een maatje tarwe voor een penning, en drie maatjes gerst voor een penning; en beschadig de olie en den wijn niet.
    7. En toen Het het vierde zegel geopend had, hoorde ik een stem van het vierde dier, die zeide: Kom en zie!
    8. En ik zag, en ziet, een vaal paard, en die daarop zat, zijn naam was [de] dood; en de hel volgde hem na. En hun werd macht gegeven om te doden tot het vierde deel der aarde, met zwaard, en met honger, en met den dood, en door de wilde beesten der aarde.

    Hebt u ooit al gehoord van een vuurstorm ? Het is een fenomeen dat ooit een stad als Dresden trof. Wanneer een grote brand een bepaalde omvang bereikt begint alleen al de hitte van die brand alles in de omgeving in lichterlaaie te zetten en begint de omvang ervan alle zuurstof naar zich toe te zuigen, met een kracht die water uit rivieren zuigt, gebouwen omver trekt en mensen doet stikken, al zitten ze in de diepste schuilkelders.

    Hetzelfde is aan het gebeuren in de wijnwereld: het enorme succes van de grote Bordeaux-wijnen, geen smaaksucces trouwens, maar een geldsucces, zuigt de energie en de levenskracht uit zijn eigen regio weg. Alleen de grands crus tellen nog, al de rest wordt gereduceerd tot afval: besmet door de hebzucht, afgekeurd door de geldtellers, verworpen door de gokkers, en dan, en daar ligt het drama, afgewezen door de wijnliefhebber en de consument die wel wat sympathiekers weet te vinden. U vindt dat ik overdrijf ? Kijk eens naar het Bordeaux aanbod bij uw wijnhandelaar. Praat eens met de leden van een wijnclub. Of kijk eens in de kelder van de gemiddelde wijndrinker. De grote namen vertrekken naar het buitenland en worden onbereikbaar, de kleine namen worden besmet door de stank van geld en verdwijnen uit de winkels en de kelders en zijn aan de straatstenen niet meer kwijt te geraken. Wanhopig beginnen beroepsfederaties beurzen op te zetten in China, maar helaas, ook daar is men eigenlijk alleen geïnteresseerd in de topwijnen: het financieel interessante stuk. En de gemiddelde Bordelese wijnboer verdwijnt in een hagelstorm van verlies en overproduktie. En de klassieke rol van Bordeaux, één van de beste eetwijnen ter wereld, verdwijnt. 

    Supertoscanen, Barolo's nieuwe stijl, de grote Amerikanen, het zijn uitlopers van hetzelfde fenomeen. Ze lijken allemaal op elkaar, ze zingen niet meer over de plaats waar ze vandaan komen (ze zouden eigenlijk van zowat overal kunnen komen) en het zijn Bordeaux-klonen geworden. Maar door de overdreven aandacht en de stilaan negatieve publiciteit hebben ze ook gezorgd voor iets veel ergers: in hun ondergang sleuren ze ook de traditionals mee, de Chianti Classico's, de Barbera's, de Saint-Emilion's, de Côtes de Bordeaux. Ik wil hier dan ook een warme oproep doen. Vergeet dat geinvesteer en vergeet wat de wijnpers u de laatste tien jaar wijsmaakte. Probeer ze terug, die klassieke Bordeaux die zo wonderbaarlijk passen bij een zondags stuk rood vlees, die Riserva's uit de Chianti, zo vaak wonderbaarlijke voorbeelden van evenwicht en elegantie en niet van krachtpatserij, de Barbera's die van pure levenvreugde uit uw glas springen. Drink Beaujolais (goeie) bij uw charcuterie en worst, drink Muscadet bij uw oesters en geen overprijsde champagne, drink natuurlijke wijnen die u echt iets bijleren, drink kleine Bourgogne's bij uw braadkip, drink goede roséwijnen in de zomer (Clairet's uit de Bordeaux bij hespenspek !), drink gekoelde Chinon's bij uw gratin dauphinois op een terras in Parijs, kortom drink eerlijk en goedkoop en vooral lekker. U gaat niet weten wat u overkomt.  

     

  • Wijn is gezonder dan bier.

    Pin it!

    Bere is made of malte, of hoppes, and water; it is the naturall drynke for a Dutche man, and nowe of late dayes it is moche used in Englande to the detryment of many Englysshe people; specyally it kylleth them the whitch be troubled with te colycke, and the stone (nierstenen), and the strangulation (keelontsteking) for the drynke is a cold drynke; yet it doth make a man fat, and doth inflate the bely, as it doth appere by the Duche men's faces and belyes.

    Andrew Boorde, in Here follows a Compenyous Regiment or Dyetary of Health, made in Mountpyller, voor 1542. Andrew Boorde was een geneesheer en fanatiek reiziger die de eerste Engelse reisgids voor het continent schreef en een groot deel van zijn leven doorbracht in Montpellier. Van de Vlamingen vond hij vooral hun drankzucht opvallend, en het feit dat ze kikkerbillen aten, maar hij bewonderde ook de kathedraal van Antwerpen, en hun gewoonte om één keer per jaar hun ganzen te ontdoen van dons en veren.

    Ik vond dit citaat in een nieuw boek van Clarissa Dickson Wright, één van de Two Fat Ladies, een legendarisch kookprogramma op de BBC (zie youtube). Leuk boek. 

     

    a-history-of-english-food.jpg

       

  • Blend it like Beckham

    Pin it!

    Onlangs schoot er me bij het joggen een origineel idee door het hoofd: ik drink eigenlijk niet uit dorst, maar uit nieuwsgierigheid. Wanneer op familiefeest of bruiloft oninteressante wijn geschonken wordt vind ik het steeds makkelijker om er af te blijven. Maar wanneer ik iemand ontmoet die die nieuwsgierigheid prikkelt dan heeft dat geregeld het effect op me van een blikseminslag: verschroeiend.

    Onlangs overkwam me dat nog eens toen ik met een bevriende wijnhandelaar aan het praten was over de gebroeders Verhaeghe en de Cahors en dat het langs de ene kant toch wel godgeklaagd was dat zo'n prachtige wijnen zo weinig succes hebben, en dat dat langs de andere kant ook wel een voordeel had want hun prijzen blijven zo redelijk. Plots zei hij dat hij dacht dat er nog een 95 in het magazijn lag van Le Cèdre. Of ik hem misschien eens wou proeven ? Het eerste goede voornemen van het jaar sneuvelde zonder veel weerstand, L. stormde zijn magazijn in en kwam na een vijftal minuten terug...zonder Le Cèdre.

    Maar wel met een Madiran uit 1990, Le Chapelle Lenclos, een fles van Patrick Ducourneau, en het voorstel om eens te kijken hoe een 100% tannat de tand des tijds had doorstaan. Dat viel mee, erg Haut-Médoc eigenlijk (zei de kenner, de amateur knikte geestdrifitig mee), en L. herkende er zelfs een bepaald kasteel wat in. Ik proefde wat zwart fruit, vond de neus nogal gesloten en vond de wijn correct maar zonder veel meer.

    En zullen we nu eens een Bordeaux van hetzelfde jaar opendoen ? Eens zien hoe een 100% merlot het heeft volgehouden ? Omdat mijn goed voornemen ondertussen al droevig en met verwijtende blik naar buiten was gegaan, vond ook dit voorstel een enthousiast onthaal, en een Poupille 1990, een Côtes de Castillon, vond zijn weg naar ons glas. Een beetje tertiair in de neus, eigenlijk best mooi, maar in de mond was de wijn kort en wat schraal. Tien jaar te laat, zei L, die beweerde dat je nog wel kon proeven dat het ooit een erg mooie wijn was geweest.

    En toen begonnen zijn oogjes te glinsteren en vroeg hij of ik zin had in een experiment. Misschien best niet overal voort vertellen voor mijn reputatie (vandaar de L), maar zullen we de twee eens blenden ? Ik ben uit mijn sokken geblazen. Ik die dacht al iets van wijn te weten moest weeral eens constateren hoe weinig ik er van af weet.

    Eerst kreeg de Poupille een scheut Madiran van ongeveer 10%. Plots kreeg de wijn terug volume en schouders, rook onstuimig naar truffel maar met mooi rood fruit aan de zijkant, en hij leek tien jaar jonger. Nog eens 10% erbij ? Een aroma van gerookt vlees vulde het glas. Plots werd ik bevangen door een groot respect voor wijnmakers en voor de kunst van het blenden. Hoe doe je dat wanneer je niet twee wijnen, maar bijvoorbeeld 18 verschillende vaten van verschillende percelen wil blenden tot één hoofdcuvée zoal ze dat in de Bordeaux doen ? Met het doel tot het bereiken van een bepaalde identiteit of stijl ? En inschattend wat effect dat heeft binnen tien of twintig jaar? Plots begreep ik ook wat een wijnmaker in Châteauneuf-du-Pape bedoelde toen hij zei dat de minder bekende druivenrassen van de blend het effect hebben van peper en zout: de hoeveelheden zijn miniem, maar essentieel.

    Toen ik het verhaal vertelde op onze wijnclub gooiden een paar enthousiastelingen onmiddellijk twee spätburgunders bij elkaar. De ene een mollige warme (chocola en rood fruit), de andere hoekig en stroef en nog heel sterk houtbepaald: de wolken cassis stoven uit het glas, een geur die in geen van beide wijnen voorkwam. Straf. Dit weekend gaat er in CSP kelders worden gedolven naar vergeten flessen om te experimenteren. Wij hadden plots allemaal de indruk om een nieuw hoofdstuk van een boek te beginnen. Bedankt, L.

    Het ideetje om de titel van deze schitterende film te gebruiken voor de blog is al jaren oud, toen ik hem voor de eerste maal zag. Een geweldige feelgood movie, voor al wie houdt van Engeland of voetbal. Die Madiran was trouwens op zijn best een dag later wanneer hij kruidig was geworden, met rijp fruit en toetsen van gebraad en gerookt vlees. Niet slecht voor 21 jaar kelder (en een toenmalige winkelverkoopprijs van 235 Bf).   

     

  • 2012

    Pin it!

    cspbestuur.jpg

    Het CSP bestuur wenst u een prachtig wijnjaar

    En zette het nieuwe jaar vrolijk in !!

    cspleden.jpg