• Rioja: verrassingen in wit en rood

    Pin it!

    Het doel van de degustatie was eigenlijk om de unieke stijl van Lopez de Heredia beter te begrijpen, en wat is dan beter dan er een paar andere en modernere rioja's naast zetten ? Voor wit en rosé grepen wij dan ook naar een regelrechte tegenhanger: een jong (1994) en commercieel bedrijf, Oscar Tobia, in België verdeeld door Sacacorchos. Oscar is een landbouwingenieur/oenoloog die grotendeels met druiven van andere boeren wijn maakt. Ze worden met de hand geplukt. In tegenstelling met de wijnen van Lopez komen ze veel  sneller op de markt. Het merk maakt commerciele wijntjes voor de export maar ook de traditionele rioja's.  

     

    oscar.jpg

    Oscar Tobia

     

    Rioja Blanco, Viña Tobia, 2012: 5,99 euro. 50% viura, 20% verdejo, 10% malvasia, 10% tempranillo blanco en 10% sauvignon blanc. Aleen inox. In de neus overweldigend banaan en onze-lieve-vrouw beeldjes; in de mond zeer fruitig, maar nogal kort, wel met genoeg fraîcheur. Een leuke zomerse familiefeestwijn. *(*)

    Blanco Reserva, Tobia, 2005: 12,25 euro. 50% viura, 50% malvasia. 50 jaar oude stokken. Het einde van de alcoholische fermentatie gebeurde op eik, gevolgd door 18 maanden vatrijping op Amerikaanse en Franse eik. Licht goudgeel. In de neus eerst een klop met een eikenhoutenhamer, heel agressief, als verse, pas geschaafde houtkrullen. Na een half uurtje in het glas begon de wijn erg te ruiken naar een open haard. In de mond marsepein en vanille. Vreemde wijn. *

    Viña Gravonia, Rioja Blanco, 2001: 15,55 euro. 100% viura. 4 jaar op eiken vat, daarna nog eens 6 jaar op fles vooraleer de wijn op de markt komt. Ongefilterd. Gouden kleur met een erg mooie schittering. Complexe en intrigerende neus, die doet denken aan bijzonder goed gemaakte crème brulée; in de mond nogal strak, iets van zure melk en ranzige boter, nogal kort, maar wel intrigerend want je voelt als het ware het veranderpotentieel. Dag 2: de neus is nog steeds van een prachtige complexiteit, heel interessant. In de mond frisser nu, maar ook complex en prachtig geëikt, en echt een beetje als een Graves, maar dan wel een nerveuze. Dag 3: nu helemaal geurend als een Pessac-Léognan. Ook in de mond nog steeds erg lekker, maar deze wijn is echt droog zonder een spoortje vet en daarin is hij wel anders. Op dag 1 **, maar later evoluerend naar ***. Fascinerende fles.

     

    rioja,spanje,spaanse wijn,csp clubvergadering

    Viña Tobia, Rioja Rosado, 2011: 5,99 euro. 100% garnacha. Inox met twee à drie dagen schilweking. Kleur van grenadine. In de neus snoep, in de mond kriekensap. Nogal zoet. Aardige tuin-rosé, koud te drinken wanneer het heel warm is, ok bij voorgerechten met vers fruit. (*)

    Alma Tobia, Rosado Fermentado em Barrica, 2010: 12,87 euro. 55% tempranillo, 30% graciano, 10% andere waaronder merlot. Apart gevinifieerd uit drie verschillende wijngaarden, met 48 uur schilweking. Na de fermentatie geassembleerd en vier maanden Franse nieuwe eik. Volgens El Pais de beste houtgerijpte rosé van Spanje. Heel donkere rosé. In de neus vanille-ijs met siroop (groseille), aalbessenconfituur ook. In de mond strak, fris en droog maar ook met iets zoets en fruitigs dat aan siroop doet denken. Heel speciale afdronk. Werd in het glas lekkerder en lekkerder en het CSP lid dat hem mee naar huis nam vond hem een dag later geweldig lekker. Fascinerende rosé, haal apart en lekker, met grote gastronomische potentie (wil ik wel eens proeven bij een paar Spaanse gereechten). ** maar evolueerde naar **(*)

    Gran Reserva Rosado, 2010; 17 euro. 60% garnacha, 30% tempranillo, 10% viura. 4 jaar vatrijping en zes jaar flesrijping voor commercialisatie. Ongefilterd. Naar het oranje neigende kleur, heel mooie schittering. In de eerste neus gerookte ham, daarna crème caramel. Heel mooie neus, maar in de mond vreemd en erg fris en viel wat tegen. Dag 2: doet nu denken aan oude sherry, heel droog; heel vreemde wijn to je er aan denkt dat je een 13 jaar oude rosé aan het drinken bent....*

    De Oscar Tobia wijnen kwamen van Sacacorchos www.sacacorchos.be , de Lopez de Heredia van Mathys Wijnen www.matthys-wines.be .

     

  • Rioja: Bodegas Lopez de Heredia

    Pin it!

    Het centrum van deze degustatie waren vier flessen van Bodegas Lopez de Heredia, Rioja's meest opvallende wijndomein, waar het verleden en het heden elkaar op een sublieme manier ontmoeten. Het domein maakt wijn sinds 1877, met als aanleiding de phylloxera crisis in Frankrijk. De cuvées droegen namen als Viña Medokkia en Viña Gravonia die hun bedoeling niet verborgen en men probeerde inderdaad zo dicht mogelijk bij de smaak van het origineel te komen. De witte Viña Gravonia wordt overigens nog steeds gemaakt.

    Naast de 15.000 barriques staan hier enorme oude vaten in Amerikaanse eik, waarvan sommigen meer dan 100 jaar oud zijn. Het bedrijf heeft eigen vaklui om ze te onderhouden en te herstellen. De aanwezige microflora en de wijnsteenkorst bepalen mee de ziel van de wijn. Het is in deze stokoude, vaak erg grote vaten (240hl voor rood) dat de fermentatie plaatsvind. Daarna volgt een rijping op kleinere barriques (vier jaar is heel normaal) uit Amerikaansen en Bordelese eik. Heel apart aan dit wijnhuis is dat ze hun wijnen pas op de markt brengen wanneer ze ze goed genoeg en klaar vinden. Dat kan na tien jaar zijn, zelfs voor wit en rosé, en de vandaag gecommercialiseerde Viña Tondonia Gran Reserva is uit 1994. Het domein verkoopt trouwens ook historische wijnen voor speciale gelegenheden. De 170ha eigen wijngaarden liggen verspreid over vier plaatsen, met Tondonia als belangrijkste.

     

    lopezvats.jpg

     

    Ook in de architectuur is het domein een mooie kruising tussen het oude en het moderne. Het proeflokaal is van de hand van Zaha Hadid, maar het bevat ook nog de stand van de wereldtentoonstelling van 1910.

     

    lopezstand.jpg

    Ik heb een paar video's opgesnord over het domein, en die vertellen meer dan ik er over kan vertellen. De volgende blog gaan we aan het proeven, maar wie mee wil doen kan zich ondertussen naar Mathys Wijnen in Brugge reppen. De vier van Lopez de Heredia vormen telkens het centrum van een flight.

    From the CIANetwork:


    En nog een gesprekje met Gary Vaynerchuk:


     

     

     

     

  • Rioja: wijnjaren

    Pin it!

    Zoals het alle grote wijnen betaamt is ook de Rioja een regio waarvan de wijnen sterke verschillen vertonen van jaar tot jaar, erg zoals dat ook het geval is in de Bordeaux. Elk domein heeft wel degelijk een eigen herkenbare stijl, maar binnen die stijl is er veel variatie, zeker in het bewaringspotentieel. Vandaar dit overzicht.

    1995: topjaar, heel sterk, groot verouderingspotentieel.

    1996: goed maar onregelmatig door het wispelturige weer in september en oktober

    1997: niet zo goed, koud en nat zomerweer, ongelijkmatig rijpende druiven

    1998: droger en warmer, maar het regende in september, net voor het oogsten. Wel mooi weer in oktober en november.

    1999: geen goed jaar. Vorstschade in de lente en onregelmatig en nat weer tijdens het oogsten

    2000: overproduktie, zeker in de reserva's. Nu opdrinken. 

    2001: heel groot jaar, even goed als 1995. Mag open. 

    2002: middelmatig. Slechte start na een uitzonderlijk strenge winter en een erg natte zomer. Nu opdrinken.

    2003: middelmatig. uitzonderlijk heet en droog. Nu opdrinken.

    2004: redelijk. Slechte zomer maar heel mooie herfst. Niet goed voor de jovens en crianza's, maar de druiven voor de reserva's worden gewoonlijk later geoogst en die waren goed.

    2005: zeer goed jaar. Klassiekers met een bewaarpotentieel tot 2020 of later voor de reserva's. 

    2006: ok, maar geen groot bewaarjaar. 

    2007: idem. Drinken 2011-2015.

    2008 Slechte zomer maar mooie herfst. Goed tot 2020, redelijk jaar. 

    2009: idem, goed maar niet groots. 

    2010: schitterend. Op dezelfde lijn als 2001 en 2005.

    2011: idem  

    Bron: http://es.riojawine.com/en/14-vintages.html

    Onder het hoofdstuk harvest vind je zeer gedetailleerde omschrijvingen van de omstandigheden per jaar.  

     

     

  • Rioja: legendes en ontdekkingen

    Pin it!

    Sommige ontdekkingen zijn het gevolg van toeval, sommigen van studie. Mijn eerste oude rosé uit de Rioja dronk ik jaren geleden helemaal toevallig toen een lokale wijnhandelaar (WineLoft in Leuven, www.wineloft.be) mij er een fles van verkocht aan halve prijs "want ik geraak er niet van af, hij is eigenlijk al over tijd". Dat was mijn eerste indruk ook, maar toen ik wat beter proefde begon het ding mij te bevallen en werd ik er zelfs verlekkerd op (http://csp.skynetblogs.be/archive/2011/09/04/kleingeld-tinto-joven-bodegas-navajas-rioja-2009.html#more). Wat opzoekingen in boeken en op het internet leverden meer kennis op over tradtionele rioja's, en één daarvan ging over grote traditionele rosé rioja's die pas na jaren vat- en fles-rijping op de markt kwamen, buiten Spanje nauwelijks verkocht worden omdat bijna iedereen ze als fout aanziet, maar die in Spanje zelf gewaardeerd en gedronken worden, en voor redelijk veel geld zelfs. En als een wijn erin slaat om een paar vooroordelen te doen wankelen, dan wekt hij mijn nieuwsgierigheid: een rosé die én duur is, én veel nieuwe eik krijgt, én tien jaar moet rijpen ? Daar moeten we meer van weten.

     

    riojalogo.jpg

     

    Het was dan ook een mooi moment toen ik bij Matthys Wines,  http://www.matthys-wines.be/, in Brugge de oude witte en rosé wijnen van Lopez de Heredia zag staan en een paar van die flessen mee naar huis kon nemen. Het idee om deze flessen te gebruiken als middelpunt van een Rioja degustatie begon toen te rijpen, maar kwam pas tot volle wasdom toen ik de verzameling oude Spaanse topwijnen ontdekte die bij Sacacorchos, www.sacacorchos.be ,  te koop worden aangeboden, een fantastisch initiatief trouwens. Gecombineerd met wat meer commerciële Rioja's van een veel jonger huis leek er plots een leerzame ervaring in de maak...

     

    DOCa_Rioja_location_svg.png

     

    Maar laat ons eerst even teruggaan in de geschiedenis. In 1860 kwamen de Marques de Riscal en de Marques de Murrieta ongeveer tegelijk terug uit een reis door de Bordeaux streek. In hun bagage zaten Cabernet Sauvignon en Merlot stokken, nieuwe eiken vaten en vooral een pak industriële spionage en vinificatie kennis. De komst van de Bordelees Jean Pineau als consulent (hij leerden zijn Spaanse volk blenden) verbeterde de wijnen nog meer en al snel begonnen lokale boeren de stijl over te nemen. De phylloxera-crisis zorgde ook nog eens voor een tekort voor dit soort wijn, de vraag steeg explosief, en toen men ontdekte dat de lokale tempranillo-druif heel goed reageerden op Franse nieuwe eik was het hek helemaal van de dam.  

    De uitbouw van een spoorwegnet (we zitten in volle industriële revolutie) en de nabijheid van de regio met de Franse grens zorgden voor een explosieve groei.Al snel reisden miljoenen liters Spaanse wijn in eiken vaten naar Frankrijk. Tussen 1900 en 1920 sloeg ook hier de phylloxera crisis zwaar toe maar ondertussen bleek de Spaanse markt ook de smaak van dit soort wijnen te pakken te hebben. Er kwam een regulerende instantie, de kleine wijnboeren verenigden zich in zeer grote coöperatieven en de grotere begonnen zelf grond op te kopen, en tegen WOII was het Rioja wijnlandschap getekend, en was Rioja één van de populairste wijnen van Spanje.  

    In tegenstelling met de Bordeux besloot men echter al snel om het rijpijgsproces strenger te controleren en wijnen te maken die sneller het effect van oude wijn bereikten. Een lang vatverblijf hoort daarbij, eerst vooral op Franse eik, maar toen die te duur werd ook op Amerikaanse. Het grote verschil tussen Bordeaux en Rioja is dan ook dat een grote Bordeaux rijpt in uw kelder, en een grote Rioja in de kelder van de maker. Als hij op de markt komt is hij in de ogen van zijn schepper drinkklaar. Vandaag spreken we vaak over twee à vier jaar voor een rode, in het verleden was het niet ongewoon dat er tien of vijftien jaar wordt gewacht, en de kampioen moet ongeveer veertig jaar geduld hebben gehad. Het grote voordeel is dat een Rioja die je op restaurant besteld altijd op dronk is.

    Men deed dit overigens niet alleen voor rode wijn. Met nieuwe eik en het blenden van viura en malvasia lukte dit ook aardig voor witte wijn, en werden wijnen gemaakt die een kopie waren van de grote witte Graves wijnen. De witte eikgerijpte wijn van Lopez de Heredia heet dan ook tot vandaag Viña Gravonia. Ook voor rosé gebeurde hetzelfde, en wanneer Spaanse kranten de rosé van het jaar kiezen gaat het niet over een lichte garnacha rosé (dat is degene die je hier in de supermarkten vind), maar om stevige tempranillo wijnen die nieuwe eik zagen en bedoeld zijn als eetwijnen. In België worden ze nauwelijks aangeboden.

    Hier vind je een goed gemaakte video over de geschiedenis van de Rioja. 

    http://www.ciaprochef.com/rioja/rioja-09.html

    Omdat deze degustatie één van de interessantste van ons CSP bestaan was, heb ik er een paar blogs aan gewijd die elkaar iets sneller dan gewoonlijk zullen opvolgen. 

    Voor de ongeduldigen onder jullie, op de volgende webiste vind je heel veel informatie over Rioja:

    http://es.riojawine.com/en/

    http://www.ciaprochef.com/rioja/

    http://www.rutasdelvinorioja.com/