• Duetje Hagel: de verbannenen van Domaine Jousset

    Pin it!

    Titulus (www.titulus.be) is een wijnbar / caviste op het eerste stuk van de Chaussée de Wavre in Brussel, en via facebook volg ik de enthousiaste bende eigenaars al een heel tijdje. Toen er onlangs plots een afspraak wegviel en ik toch al in de buurt was besloot ik er een bordje charcuterie te gaan binnenspelen met een goed glas wijn. Uiteindelijk dronk ik er één, maar degusteerde er een zestiental en ging er buiten met een mooie voorraad nieuwe wijnen voor de in aantocht zijnde kerstvakantie. De zaak is gespecialiseerd in vins naturels, maar biedt ook een wonderlijke mengeling specerijen en foodie-goodies aan en je kan er ook een broodje laten maken of een bordje met een selectie uit het charcuterie-aanbod binnenspelen. Er staan altijd een zestal mooie wijnen open, en de eigenaar, een Fransman uit de Loire, is een wijnenthousiasteling sans pretention.

    Eén van de domeinen die ik hier leerde kennen was Domaine Jousset van Lise Girard, sommelier, en Bertrand Jousset, wijnmaker, uit Montlouis in de Loire. Ze begonnen in 2004, beschikken vandaag over een 23tal percelen in Montlouis en Touraine, en ze maken deel uit van de jonge garde in de regio. Indien je ze wil klasseren mag dat bij de "natuurlijke" school omdat ze erg non-interventionistisch te werk gaan. Zelf zeggen ze vooral te zoeken naar tension in hun wijnen. Ik proefde die middag een paar erg mooie dingen, maar deze nam ik mee naar huis om beter te beoordelen:

    exile.JPG

    1: Exilé, Blanc, 2012:

    Toen zware hagel in 2012 een groot deel van de oogst vernietigde hadden de Jousset's niet veel keus. Een jong domein zonder veel reserves kan het zich moeilijk veroorloven om een jaar geen wijn te maken, en er werd dus gezocht (en gevonden) naar boeren in de omgeving die biologisch werkten en een deel van hun oogst wilden verkopen. Voor de Jousset's was het interessant om eens met andermans druiven aan de slag te gaan. Voor de witte kwamen de druiven van verschillende wijnmakers uit de Anjou, en waar het koppel normaal gezien heel terroirgericht te werk gaat werden ze hier verplicht om een meer generieke cuvée te maken, en dat deden ze zonder hun ziel te verliezen.

    In de neus vooral gedroogde bloemen, maar naarmete de wijn ademde werd hij kruidiger en kruidiger. In de mond startte alles ook met die droogbloemen, met wat citrus erdoor gesprenkeld, maar het was leuk te proeven hoe de spanning in het glas toenam tot hij bijna leek te vibreren, iets wat wel eens gebeurt met natuurlijke wijnen. Er zat wel nog een vreemd stomp dipje in het midden van de mond, misschien toch een gevolg van een iets mindere kwaliteit van de druiven ? Een dag later was dat wel weg en vervangen door aroma's van gedroogde perzik en kruidenkast. **(*) en 18,2 euro bij Titulus.

    2: Exilé, Rouge, 2012

    Dit was de wijn die me verrast deed opkijken. De cabernet franc druiven kwamen van wijnboeren in Saint-Nicolas-de-Bourgeuil en werden gevinifieerd via maceration carbonique, een beetje zoals in de Beaujolais dus. In de neus rook deze als een echte natuurlijke wijn, fris, fruitig en krokant, maar dan kwamen er meer aardse cabernet franc tonen door en begonnen er allerlei andere leuke toontjes op te duiken en door elkaar te duikelen. In de mond licht tintelend, fris en zuiver, met een heel mooi en constant fruit dat lang bleef hangen. Naar het einde toe begon de wijn bochtjes en buitelingetjes te maken, echt plezierig. Eigenlijk echt een valse simpele zoals je die wel vindt bij dit soort wijnen: startend als een vrolijk fruitgedreven koel te drinken pretwijn, maar eindigend als iets waar je uren met je neus in gaat snuffelen om de complexiteit ervan te ontrafelen. ***, 15,72 euro bij Titulus en puur plezier.

    Ik proefde die dag ook een paar andere witte wijnen van Domaine Jousset, gemaakt met hun eigen druiven, maar maakte geen notities, het gesprek was te leuk en interessant, maar op dit domein kom ik nog wel eens terug. www.domaine-jousset.fr

    Tot bij Titulus !!

     

  • Duetje Deiss

    Pin it!

    deiss.JPG

    Het domein Marcel Deiss bestaat al sinds 1744 maar het was Jean-Michel Deiss die in 1981 de zaak overnam en die iets in gang zette dat vandaag eigenlijk nog steeds zijn gelijke niet kent in de Elzas. Vooral na de jaargang 1976 begon hij meer en meer te twijfelen aan de wijnen van het domein, en hij noemde zijn wijnmaakproces mummificatie in plaats van vinficatie. Hij vond er niet langer emotie in, ze praatten niet meer, ze waren eigenlijk dood. Hij besefte snel dat zijn probleem niet alleen in de kelder lag maar ook in de wijngaard, en hij begon op de Altenberg een heel oude aanplantmethode in ere te herstellen: de complantation, gepaard met een heel hoge aanplantingsdichtheid.

    Complantation, ook wel field blend genoemd, of gemischter satz in oostenrijk, is een oeroude aanplanttechniek. Verschillende druivenrassen worden door elkaar aangeplant in één wijngaard en dat heeft een paar voordelen. Historisch is één van de grote het feit dat het risico op slechte oogsten zo beperkt wordt en dat is één van de hoofdredenen voor de techniek in de Douro. Wanneer de weersomstandigheden zo extreem zijn (nat of droog) dat bepaalde rassen onderuit gaan blijft de wijngaard in zijn geheel gespaard omdat andere er minder last van hebben, wordt de blend wel anders, maar het volume wordt slechts licht aangetast. Ook voor ziektes zijn sommige rassen meer of minder vatbaar en zeker in wijngaarden waar alle stokken dezelfde ouder hebben kunnen ziektes razendsnel rond zich heen slaan. Ook hier blijft de wijngaard in zijn geheel overeind, terwijl maar één of twee varianten onderuit gaan. Bij field blends blijken veel ziektes ook te worden vertraagd door de biodiversiteit van de gemengde populatie.

    In het begin kreeg Jean-Michel Deiss zeer veel tegenkanting van de instanties, zeker toen hij begon cuvées te creëren die alleen de naam van het terroir droegen, en niet die van de varieteit, een ernstige overtreding in de Elzas. De wijnen waren echter schitterend en uniek, de Châteauneufs-du-Pape van de Elzas werden ze wel eens genoemd omdat ze ook zoveel verschillende rassen bevatten, en na een tijdje gaven de instanties toe. Vandaag hebben de meeste wijnen van het domein nog steeds alleen een aanduiding van het terroir. Jean-Michel concentreert zich sinds 2008 volledig op de wijngaarden en het is zoon Mathieu die vinifieert. Sinds 1998 werkt hij biodynamisch en zelf noemt hij het extreme 2003 als één van de beste voorbeelden voor de voordelen van de techniek.

    Ik dronk twee regionale cuvées, dwz dat ze niet slaan op een bepaald terroir maar gemaakt worden van druiven die van verschillende plaatsen kunnen komen.

    1: Alsace Blanc, Domaine Marcel Deiss, 2011:

    Field blend van Riesling, Pinot Blanc, Pinot Noir, Muscat, Chasselas, Pinot Gris, Sylvaner, Gewurztraminer, Auxerrois en Traminer. 2011 was een moeilijk jaar voor de Elzas, maar dit is schitterend. Zachte, rijpe neus met honing, was en mandarijntjes. In de mond héél mooi en boordevol energie, de wijn lijkt wel te tintelen, een fles die geweldig veel plezier schenkt en wijngaarden weerspiegelt die op het perfecte moment geoogst lijken te zijn. 18,16 euro. ***  

    2: Rouge, Domaine Marcel Deiss, 2010:

    Vooral pinot noir, maar volgens sommige bronnen staan in de wijngaarden ook pinot gris en pinot blanc stokken. Heel ernstige, mineralige, zelfs wat reductieve neus, maar steeds schemert eronder het mooie fruit door, als een stukje blote huid onder een pelsmantel. Frisse start, dan heel snel mooi krokant en fris fruit, met veel diepgang en langer en langer wordend naarmate je hem in de mond rondwalst. Brede finish en lange afdronk. Excellent. 18,92 euro. ***

    De twee zijn de basiscuvées van het domein die heel mooi staan voor wat Jean-Michel vindt van zijn terroir in het algemeen. Ze geven heel mooi weer wat er dat jaar in de Elzas gebeurde. De terroir-cuvées zijn duurder en wat eigenzinniger, maar de paar die ik al geproefd heb waren top. Er worden ook mono-cépages gemaakt waar ik minder ervaring mee heb.

    Ik kocht de wijnen bij Sobelvin in Angleur, bij Luik, www.sobelvin.be.  

    Dit is de website van Deiss www.marceldeiss.com, maar hier vind je een al wat ouder maar zeer interessant artikel over een bezoek bij hem: http://www.wineterroirs.com/2010/05/marcel_deiss.html.   

  • Bienvenue chez les Schistes ! Le Roussillon.

    Pin it!

    Het was mijn derde vakantie in de Roussillon en ondertussen begin ik behoorlijk van die streek te houden. Half Frans, half Catalaans, een grensgebied dus, en ik hou van de no-nonsense mentaliteit van de mensen daar, maar ik hou nog het meest van hun wijnen. Wat me bij de goede altijd het meest treft is een wonderlijke combinatie van kracht (donkere wijnen met minimaal 14% alcohol) en finesse, en een vaak heel mooi evenwicht tusse power en elegantie. Deze keer was ik dan ook vastbesloten om er minstens één goede degustatie aan te wijden, maar de flessen die ik ter plekke vond waren er twee waard. Deze maand deden we de eerste: de pioniers en de mensen die in hun stijl werken.

    Agrandir VINS TRANQUILLES

    We begonnen met wit:

    Blanc, Côtes du Roussillon, Mas Cristine, 2012:

    Jong domein in Banyuls, in 2006 opgericht door drie wijnmakers waaronder Philippe Gard en Andy Cook. 11 euro. Blend van 50% marsanne en roussanne, 45% grenache gris en kleine hoeveelheden carignan blanc en macabeu. In de neus fris, met citrustonen, heel aardig In de mond zéér fruitig, tegen het zoete aan, beetje plakkerig zelfs, maar wel lang. Moet goed gaan bij fruittaart of bij een voorgerecht met fruit. Viel de meeste proevers wat tegen. *(*)

    Grenache Blanc, Vieilles Vignes, Domaine du Clos des Fées, 2011:

    Domein van Hervé en Claudine Bizeul in Vingrau. Opgericht in 1998. Beetje controversiële figuur omdat hij zijn duurste cuvée, La Petite Sibérie, lanceerde aan een swingende 200 euro. 21 euro voor deze witte. 90% grenache blanc en 10% grenache gris, van meer dan 100 jaar oude stokken. Eigenaardige neus met riesling-petrol, heel mineralig. De petrol verdween wel maar de neus bleef heel mineralig en strak. In de mond zeer strak en mineralig met een mooie frisse finish. Dag 2 vetter en intenser en eigenlijk lekkerder.  **(*) 

    Les Calcinaires, Vin de Pays des Côtes Catalanes, 2011: 

    °1985. Gérard Gauby werkt biodynamisch en ziet zijn boerderij als één grote biotoop. Koopt zelfs aangrenzende wijngaarden met als enige bedoeiling ze te laten braak liggen zodat er geen contaminatie meer is van herbicides of pesticides die overwaait van bij de buren. Nogal non-interventionistisch in de kelder. Zuiverheid, zachtheid en drinkplezier zijn heel belangrijk. 12,9 euro. 50% muscat, 30% chardonnay, 20% macabeu. Natuurgisten. In de neus een vin naturel, met herfstappeltje en verse honing. In de mond fris, levendig, natuurlijk, mooi breed en complex, en met een schitterende zinderende energie. Als een jong verpleegstertje dat je kamer binnenkomt en de gordijnen opentrekt zodat de zon op je valt. Een fles die op is voor je het goed en wel doorhebt, uitermate smakelijk en fris...zoals dat verpleegstertje dus. *** 

    En we gingen door met rood:

    Côtes du Roussillon, Mas Cristine, 2011:

    60% syrah, 40% grenache. 11 euro. In de neus peperkoek en inktzwart fruit, heel stevig. Heel peperig in de mond, zwart fruit, zeer stevig maar tegelijk ook fris. *(*) maar had de pech dat hij voor twee topwijnen kwam die hem wat in de verdrukking duwden.

    Côté Mer, Collioure, Domaine de la Rectorie, 2011: 

    Banyuls. °1984 door Thierry en Marc Parcé, en eerst vooral bekend voor hun versterkte zoete wijnen. Eén van de beste domeinen van de AOC Collioure en zelfs van de Roussillon. Enorm versnipperde wijngaard met allemaal kleine perceeltjes op verschillende hoogtes e orientaties, maar precies dat maakt dat ze ongelooflijk evenwicht krijgen in hun wijn. Vroeger maakten ze heel veel verschillende cuvées, vandaag concentreren ze zich op de Côté Mer voor de maritiemer gelegen wijngaarden en Montagne voor de hogergelegen percelen. Grenache, carignan en syrah. 15 euro. 20 dagen schilweking en 18 maanden opvoeding op foeders en barriques. Eerst iets animaals, "kalfsdrek" zei iemand, maar dat ging weg en werd vervangen door fris zwart fruit, richting bramen. In de mond iets zilts ? of was dat zelfbegoocheling omwille van de naam ? maar fijn én stevig, schitterend evenwicht, fascinerende wijn om heel stil mee in een hoekje te gaan zitten. Ik kreeg er van ontroering de tranen van in de ogen, en toen ik opkeek zagik bij een paar andere proevers hetzelfde effect...nog niet dikwijls meegemaakt dit. ****

    Montagne, Collioure, Domaine de la Rectorie, 2011: 

    Grenache, carignan, mourvèdre en counoise. 19 euro. De tegenhanger dus, en sommige proevers prefereerden deze cuvée. Enorm zuivere neus, schitterend, met vooral bosbessen, en nooit met dat animale van de Mer. In de mond onwaarschijnlijk precies, zuiver en evenwichtig, groots maar op een klassiekere manier dan de vorige. Eigenlijk net zo fascinerend maar het waren andere proevers die hier van onder de indruk waren, niet ontroerd, maar eerder gefascineerd. ***(*) maar voor de meeste proevers aan de tafel waren deze twee wijnen even goed.

    Coume des Loups, Mas Mudigliza, Côtes du Roussillon, 2011: 

    Saint-Paul-de-Fenouillèt in Maury. Dimitri Glipa en Muriel Samson. Jong, getalenteerd en veelbelovend, en zeer goed gelegen wijngaarden met 60 jaar oude stokken. Grenache, carignan en syrah. 8,9 euro. In de neus stevig zwart fruit. In de mond idem, niet complex maar wel gewoonweg lekker met mooi fruit en voldoende fraîcheur. Aardige instapcuvée. **

    Carminé, Côtes du Roussillon, 2009:

    In de neus hetzelfde zwart fruit, maar ook wat tabak. Ronder en molliger dan de vorige, en een beetje droogtrekkend op het einde. 15% alcohol en zeer stevig, maar het stoort nooit. ** Net als de vorige bijzonder goed gemaakt en Dimitri Glipa is een man om in het oog te houden. Ook hier weer dat opmerkelijke evenwicht, die mengeling van kracht en fraîcheur.

    Collioure, Domaine Pic Joan, 2011:

    Heel jong domein, pas in 2009 opgestart, maar met oude grenache en carignan stokken en een terroir met leisteen. 40% grenache, 40% carignan, 20% mourvèdre. Relatief korte schilweking (drie à vier weken), opvoeding op barrique. Bleekste rode wijn van de avond. Melkchocolade en kruiden, lijkt op een spätburgunder. In de mond cacaoboter, mooi en fijn, met iets Duits dat aan holzfass pinot noir doet denken, heel ontypisch, maar wel lekker. **

    Schistes, Coume del Mas, Collioure, 2011:

    Banyuls. Philippe Gard werd opgeleid in Bordeaux en Bourgogne en liet er zich ondermeer opmerken voor zijn gave voor bodemadvies. In 1998 zelf begonnen met heel weinig grond, maar continu op zoek naar nieuwe perceeltjes. 100% oude grenache stokken van meer dan 30 verschillende percelen. 16,5 euro. Bienvenue chez les Schistes ! Zeer jong en dus nog zeer gesloten, mar na een tijdje komt er zuiver zwart fruit en iets wilds als vers bloed naar boven. In de mond zéér fruitig, zelfs wat zoet, maar ook complex. Moerbeien, mooie fraîcheur ook, en een mooie mengeling van mannelijk en vrouwelijk met zijn zijdezachte tannines. **(*)

    Notre Terre, Mas Amiel, Côtes du Roussillon Villages, 2011:

    Maury, en dat is nog steeds de echte specialiteit hier, maar maakt ook een mooi gamma droge wijnen en wordt daar steeds sterker in. Eigendom van Olivier Decelle, ex PDG van Picard. Groot domein met 260.000 flessen per jaar, maar een uitstekende reputatie. 50% grenache, 30% syrah, 15% carignan, 5% mourvèdre. Zwart fruit en pikzwarte chocolade, koude koffie ook, bloed, fascinerende neus waaraan je kon blijven snuffelen, geweldig interessant. Zeer mannelijk, straf en hevig, maar altijd blijft het evenwicht behouden. Heel dominante wijn maar ook zeer lekker en goed gemaakt. Meest zelfbewuste van de avond. ***

    Carerades, Mas Amiel, Côtes du Roussillon Villages, 2001: 

    60% grenache, 20% syrah, 20% carignan. 17,7 euro. Oud verdroogd bloed (of hoe ik mij inbeeld hoe dat ruikt), ijzer. oud versleten leder doordrenkt met zweet, prachtige neus. In de mond fijn en complex, heel kruidig, vooral laurier, heel apart en met een mooie afdronk. Kwam wel pas tot zijn recht wanneer de herinneringen aan al het jonge Roussillon geweld wat was weggedeemsterd. ***

    www.vinsduroussillon.com

    www.mas-cristine.com

    www.closdesfees.com

    Enkele cuvées van Clos des Fées zijn te koop bij www.wineshare.be en www.chai-bar.be

    www.la-rectorie.com

    Redelijk groot aanbod bij www.vinedevos.be

    www.domainegauby.fr

    Te koop (zelfs de legendarische Muntada) bij www.portovino.be

    www.masmudigliza.fr

    Er zijn een paar jaargangen te koop bij www.credo-wines.be

    www.domaine-pic-joan.fr

    www.coumedelmas.com

    Verkrijgbaar bij www.deconinckwine.com

    www.masamiel.fr

    Sommige cuvées kan je krijgen bij www.despert.be

     

     

     

     

  • Een glas geschiedenis: Chateau Fombrauge, Saint-Emilion Grand Cru 2001

    Pin it!

    Soms is het echt verrassend hoe wijn je bij het handje neemt en je door de geschiedenis leidt, en soms is die wereld kleiner dan je verwacht...

    Ik dronk deze alleraardigste wijn op een zondagmiddag, bij mijn ouders. De enige andere Fombrauge die ik ooit dronk was een 1959, niet slecht, maar weinig relevant voor deze en ik wist dus niet zo heel goed wat te verwachten. Ik kreeg echter spectaculair fris en jeugdig fruit in de neus, met interessante tertiaire toetsen, complexer en complexer en heel nobel. In de mond kreeg ik mooie zijden tannines, veel fraîcheur, mooi evenwicht, fruit en lengte, kortom een mooie combinatie van jonge en oude elementen en een lekkere wijn: *** dus. Maar dan begon ik te lezen over de geschiedenis van het kasteel, en uiteindelijk zou ik uitkomen in London, bij één van de oudste tradities van de hoofdstad. 

     

    fombrauge.JPG

     

    Chäteau Fombrauge werd in 1466 gesticht door Jacques de Canolle, en die was meer dan waarschijnlijk een afstammeling van Robert Knolles, ca 1325 - 15 augustus1407. Hij werd geboren in Cheshire in Engeland en begon aan zijn militaire carrîère toen de Engelse en de Franse koning hun rivaliteit uitvochten op Franse bodem, toen Normandië en Picardië nog Engels waren. Zijn deelname aan de gevechten in Frankrijk, en vooral aan de chevauchées, gewapende strooptochten door het Franse platteland, maakten hem berucht en de voorgevels van platgebrande burgerhuizen stonden toen bekend als Knolly's Mitres. Hij was één van de beruchtste leiders van de zogenaamde Free Companies, relatief kleine groepen ridders en soldaten die tijdens de oorlog voor hun vorst vochten, maar die zich tussendoor in tijden van officiële vrede verhuurden aan wie maar wou en vooral voor eigen rekening plunderden en afpersten.

    Vooral in het begin was hij erg succesvol en hij wist Auxerre en le Puy in te nemen. Grote steden als deze werden trouwens redelijk goed behandeld, er werd vooral losgeld gevraagd en selectief geplunderd, maar de dorpen en kleine plattelandssteden werden meestal platgebrand en hun bevolking vermoord, dat was makkelijker en vereiste minder organisatie. Uiteindelijk werd een leger onder zijn bevel zelf verslagen en viel hij in ongenade, maar het bleef nog lang een berucht figuur.

     

    bodiam.jpg

    Bodiam Castle, één van de mooiste Engelse kasteelruïnes, prachtig gelegen in Sussex, werd gebouwd door Sir Edward Dalyngrigge, die als ridder onder Knolles in een Free Company gediend had. Uit loyauteit liet hij op ingangstoren het wapenschild van Knolles aanbrengen. Eigenlijk zou een mens met een fles Fombrauge naar Sussex moeten gaan en toasten op die oorlogsmidadiger avant-la-lettre.

    In Engeland was sir Robert echter gerespecteerd en bewonderd en tot vandaag is er in London nog een ceremonie met de naam the Ceremony of the Knollys Rose. In 1381 kocht de vrouw van Sir Knolles een huis tegenover het hare in Seething Lane en liet ze een hautpas of voetbrug maken om haar voeten niet vuil te moeten maken wanneer ze overstak. Dat was een bouwovertreding, maar omdat haar man zo'n bekend en in Engeland gerespecteerd figuur was, besloot de City Corporation of London een jaarlijkse vergoeding van één rode roos te eisen. Tot vandaag blijft de traditie in stand en organiseren de Company of Watermen and Lightermen of the River Thames, de Knolles familie en de vicar  van de All Hallows kerk een ceremonie waarbij één rode roos geplukt wordt in de tuin van het huis in Seething Lane en op een kussen wordt overhandigd aan de Lord Mayor.

    Voilà, van Bordeaux naar Normandië en Bretagne naar Sussex en vandaar naar London. En dat allemaal met één fles wijn...