• Olivier Pithon en zijn Koe.

    Pin it!

    Laïs Jo Pithon.JPG

    Op een camping in de Roussillon, waar de dagen loeiend heet waren en de avonden zacht als zijde, heb ik vorig jaar in juli twee rode wijnen gedronken, 's avonds op het terras en gespreid over een drietal dagen. Tijdens onze tweede Roussillon-degustatie kon het dan ook niet anders dat die flessen aan bod kwamen, en ze bevestigden beide wat ik toen al ervoer: in de Roussillon worden topwijnen gemaakt voor heel aanvaardbare prijzen.

    De eerste werd gemaakt door Olivier Pithon, een wijnbouwer in Calce, een dorp op een tiental kilometer van Rivesaltes, in het binnenland. Olivier is de kleine broer van Jo Pithon, de bekende wijnbouwer uit de Loire, en een goede vriend van Stéphane Derenoncourt, die hij leerde kennen tijdens de jaren dat hij werkte in de Bordeaux. Hij kwam terecht in Calce via Gérard Gauby, één van de beste wijnbouwers van de regio en een vriend van zijn vader, en besloot er een eigen domein te beginnen. Vandaag telt het domein 15ha wijngaard, met 7ha wit en 8ha rood. Olivier is nu zelf één van de toonaangevende wijnbouwers geworden en een voortrekker voor de nieuwe generatie.

    De ondergrond hier bevat leisteen, leem en kalk en Olivier schijnt een meester te zijn in het zich laten uitdrukken van dat terroir. Hij werkt bio, en zo goed als biodynamisch, en werkt alleen met lokale druivenrassen. Wij proefden de Cuvée Laïs, genoemd naar zijn koe, in wit en rood.

    Blanc, Cuvée Laïs, Vin de Pays des Côtes Catalanes, Olivier Pithon, 2011:

    Gekocht in Argelès-sur-Mer, ongeveer 15 euro. Maccabeu, Grenache Blanc, Grenache Gris. Ondergrond leisteen, meer de verschillende percelen liggen heel anders geörienteerd en krijgen dus meer of minder zon. Fermentatie en opvoeding in een mengeling van gebruikte barriques (1, 2 en 3 jaar) en demi-muids van 500l, acht tot tien maanden. Strogeel. Eerst citrus en mineralen, bijna als een Riesling, dan meer limoen, en nog later crème brulée (vanille en caramel), heel opmerkelijk. Fris zuurtje, dan werd hij voller en molliger. Mooi lang. Excellente wijn. Dag 2: nog altijd een heel leuke neus met honing, boenwas en bloemen (in een ander glas, een Royal) en citrus (in hetzelfde glas als gisteren). In de mond heel droog, zelfs wat droogtrekkend in het Royal glas, veel lekkerder en evenwichtiger in het andere. Curieus, maar wat een mooie witte wijn ! ***

    Cuvée Laïs, Côtes du Roussillon, Olivier Pithon, 2011:  

    15,5 euro in Le Chai de Pierre in Argelès-sur-Mer. 40% Grenache, 40% Carignan, 20% Mourvèdre. Rood fruit en iets animaals eerst, dan steak met versgemalen zwarte peper en nog wat later Roothoofdt karamellen en vanille, zeer verleidelijk, heel mooie evolutie. In de mond mooi fris, mooi fruit, mooie tannines. Heel mooie positieve evolutie in het glas. Leeg na de degustatie dus geen nota's van de volgende dag, maar in mijn proefnota's van op de camping voor dag 2 vlezig en héél mooi rokerig, heel veel diepgang, heel lang, en voor dag 3 de geuren van een Great Hall in een Engels landhuis in de zomer, potpourri, lavendel, boenwas, oud hout en dansende stofjes in een straal zonlicht. Eén van de beste wijnen van 2013. **** op basis van de camping-nota's, op de degustatie zelf ***(*) maar deze wijn verdient het om over een paar dagen te worden gedronken.

    Hier vind je de blog over de eerste Roussillon-degustatie: http://csp.skynetblogs.be/archive/2014/01/11/bienvenue-chez-les-schistes-le-roussillon-8038633.html

      

     

  • Li Cwerneu revisited: een feest van smaken en impressies

    Pin it!

    Iets meer dan vier jaar geleden bezochten wij het restaurant van Arabelle Meirlaen in Huy en proefden dat het goed was. Ondertussen werd de familie uitgebreid met twee schatten van dochters en verhuisden Arabelle en Pierre het restaurant naar een heuveltop in Marchin, met zicht op het kasteel, op de benedenverdieping van een modern en ruim huis.  Al die tijd hoorden we constant links en rechts dat het er nog beter was geworden, en het werd dus tijd om een excuus te zoeken om nog eens naar daar te trekken.

    arabelle.JPG

    Pierre Thirifays, sommelier, echtgenoot en beminnelijke gastheer, ontving ons met open armen, gaf ons een kleine rondleiding (we waren mooi op tijd, de zon scheen en hij was duidelijk blij met zijn nieuwe omgeving), en, nog beter, een glas Non-Dosé, Domaine Pierre-Bise, Crémant de Loire, een schuimwijn die menig glas champagne het, schaamrood op de wangen zou brengen, heel lekker, karaktervol en met een mooie mineraliteit **. Wij kozen vandaag voor het vijfgangenmenu en hadden daar geen spijt van. Omdat mijn smartphone momenteel prima-donna kuren heeft, maar één foto, helaas, en omdat mijn bezoek ook een beetje beroepshalve was, heb ik niet van alles even goede nota's.

     

    licwerneu_lingotdor.jpg

     

    Het begon met een alleraardigst en heel mooi gemaakt piepklein gerechtje, een Lingot d'Or de Foie Gras, heel mooi gemaakt in de vorm van een goudstaafje besprenkeld met ruwe goudkorrels. De eerste gang, de Crevettes Obsiblue de Nouvelle Caledonie...deed me eerst en vooral spijt hebben dat ik mijn camera niet bij had, ik heb zelden zo'n mooi gerechtje gezien, en hier bleek dat de keuken van Arabelle ook visueel uitgesproken vrouwelijk is. In het bord zaten roosjes van allerlei wortels, bolletjes gekleurde geitenkaas maar onderaan ook heel mooie fijne stukjes rauwe blauwe garnaal, en het was even lekker als het mooi was. Verbluffend dus, maar op een, ja, heel vrouwelijke, fijne manier. De begeleidende wijn was onmiddellijk een schot in de roos: de Cuvée du Pépé, Savoie Vieilles Vignes, Frangy, Domaine Lupin,een 100% roussette. Wat een neus ! Heel aromatisch, heel apart. In de mond boterig, complex, zéér mooi, krachtig genoeg om bij al die verschillende smaken te passen, en van een werkelijk overdonderende complexiteit. **** en dat voor de eerste wijn ? Bruno Lupin was vroeger wijnmaker bij een coöperatieve in Genève, nam toen de 1,5 ha grote wijngaard van de familie over en wist hem moeizaam maar zeker uit te breiden tot de huidige 5,1ha. Hij is een specialist in het werken met de Altesse (of Roussette) druif, en dat merkten we.

    Er zijn wel eens kwatongen die beweren dat ik een luizenleventje heb. Beetje rondrijden, beetje leiding geven, en geregeld de schitterendste restaurants, maar eigenlijk ben ik bij zo'n restaurantbezoek meer geconcentreerd op mijn klant dan op mijn bord, en vaak weet ik de dag nadien nog amper wat ik gegeten heb. Dat één van de anderen ook een wijnliefhebber was heeft mijn nota's gered, maar heel eerlijk kan ik u van het volgende gerecht niet veel meer vertellen voor de eenvoudige reden dat ik het mij niet goed meer herinner. Eén van de andere gasten vond de Napoléon de Génisse de Condroz echter zéér lekker en ik herinnerde me inderdaad dat rondje tartaar van kalf uit de Condroz: super ! De wijn was eveneens een topper: de Fleur de Terroir, Domaine de la Ferme Saint-Martin, Côtes du Rhône Blanc, 2010. Guy Jullien is één van de betere wijnmakers onder de AOC Beaumes-de-Venise en werkt biologisch. Dit was een blend van 50% Roussanne en 50% Clairette, en in de neus stak eerst en vooral kweepeer de kop op, snel gevolgd door torréfaction, en het heel mooie fruit, de intensiteit, de diepgang en het volume, vormden een zeer mooi spel met het gerecht (meen ik mij nog te herinneren). *** voor de wijn.

    Tijdens de Noix de St-Jacques de Dieppe...kwam het gesprek terug op wat er in ons bord lag en wat een enorm verschil er was tussen St-Jacobsschelpen. Uit de diepvries of vers, in het seizoen of erbuiten, en zelfs hun plaats van herkomst en of je ze nu al dan niet aan zee eet, we waren het er alvast grondig mee eens dat dat tot grote verschillen kon leiden (en dat de kleinste vaak de lekkerste zijn). Ook hier kwam er in het glas een wijn die perfect bij het gerecht paste, de Les Chesnaies, Béatrice & Pascal Lambert, Chinon Blanc, 2009.  In de neus iets van geschifte boter of beter nog van gesmolten boter, nét voordat ze begint aan te branden. In de mond fris en intens, met heel mooi, licht aangestoofd fruit, een heel mooie combinatie met het gerecht. ***

    Het volgende gerecht was zo ongelooflijk lekker en zo perfect maar zeer gewaagd gecombineerd met de wijn dat ik Pierre nog gemaild heb voor meer uitleg. De Cabillaud de la Marée de Loctudy... werd opgediend in een kom met een lepel en de raad om alles mooi om te draaien wat een golf van aroma's losmaakte, en Pierre serveerde er een rode wijn bij, een Vinsobres, wat ik heel verrassend vond. Over de kabeljauw schreef Pierre 

     

    Le Cabillaud est cuit doucement sous un voile afin de garder son moelleux, servi avec artichaut calicot et poivrade ainsi que des chiconnettes, jus de cuisson monté aux aromates et laqué avec soja naturellement fermenté.

     

    en in het glas zat de Vinsobres, Domaine Chaume-Arnaud, 2011,geschonken uit Magnum en een blend van Syrah, Grenache, Mourvèdre en Cinsault. De neus was rijp, diep en kruidig, en in de mond was hij breed, korrelig qua textuur, met een heel mooie fraîcheur en mooi lang. Apart en nadat de vis op was kwam cassis dominanter bovendrijven, maar wat een goddellijke combinatie was dit !! Arabelle beschrijft haar keuken als een Cuisine Intuïtive en hier begreep ik compleet wat het koppel bedoelde. Geniaal gerecht, geniale combinatie. *** voor de wijn, maar ***** voor de combinatie, en volgens Pierre is de combinatie tussen rode Rhône en artisjok bijna altijd een voltreffer.

    Het supplement voor de kazen was zijn geld waard, en geen enkele kaas vond ik minder. De Mélo Cake is een signature dish van Arabelle, en de dessertjes volgden dezelfde lijn: topkwaliteit en heerlijk, en begeleid door een Sercial, Barbeito, Madera, 5years,een frisse en lange Madeira die op zichzelf ook bijna een dessertje vormde. De prachtige fraîcheur van deze dessertwijn zou komen doordat de wijnen van dit huis in drie verschillende opslagplaatsen rijpen en daarna geblend worden, en die frisse afdronk is typisch voor het huis. Als afsluitertje kwam er nog een La Fage, Domaine Cosse-Maisonneuve, Cahors, 2009,van een domein dat de laatste tijd héél goed bezig is en dat interessante, maar al jong drinkbare Cahors wijnen maakt. Fris en wat kruidig in de neus, met een heel mooi aroma, en heel mooi evenwicht in de mond, jonger dan zijn 2009 zou doen vermoeden, en even dachten we zelfs aan een natuurlijke wijn (we gingen de hele maaltijd weer blind proevend de mist in, alleen de Vinsobres werd herkend). Opnieuw ***.

    Ik ben een paar weken geleden gaan eten in De Vrijmoed in Gent, ook een ster in de Michelin, maar een pak duurder. De wijnen waren beter gekozen bij Arabelle, de bediening was er gemoedelijker en aangenamer, maar voor mij was het grootste verschil dit: ik wil terug naar Marchin en Arabelle, met mijn vrienden, met mijn vrouw, met mijn familie, of met eender wie, en dat is voor mij hét teken van een groot restaurant: ik wil er zo snel mogelijk terug naartoe...ik had dat hier héél sterk, maar niet in Gent.

    www.arabelle.be

    En voor het oude bericht over Arabelle: http://csp.skynetblogs.be/archive/2009/12/20/li-cwerneu-huy-la-cuisine-intuitive-van-arabelle-meirlaen.html

     

     

     

  • Puglia 2014: van de witte stad naar de ster onder de boog.

    Pin it!

    Eén van de heerlijkste dingen aan reizen is wakker worden, de zon door de gordijnen zien en dan terwijl de meeste mensen nog slapen, naar buiten gaan om te gaan wandelen, alleen of in goed gezelschap. Ostuni, dat we de dag ervoor nog in de regen hadden gezien, maakte nu zijn naam van La Citta Bianca helemaal waar, en op wat vroege mama's na liepen we er moederziel alleen rond, van steegje naar steegje, steile trappen op en af, en af en toe uitkomend op uitkijkpunten met zicht op de Adriatische zee. Het was er rustig en mooi en een mens beseft niet hoe het hier in de zomer is wanneer de bevolking van Ostuni stijgt van 30.000 naar 100.000 en het de hoofdstad wordt van Salento-shire, zo genoemd omwille van de toevloed aan Engelse toeristen.

     

    ostuni.jpg

     

    Na het ontbijt vertrokken wij, in de zon, naar Cisternino, een ander heuvelstadje. We zaten nu volop in trulli-land, de typische huisjes waarvoor de omgeving beroemd is. In Cisternino stonden oude mannen buiten te praten in afwachting van de mis, dronken we nog een scherp ristretto-ke en dwaalden door de straten, tot verrassing van degenen die deze ochtend niet uit hun bed geraakt waren en die nu enigszins vermoeiend plots heel enthusiast waren over al die kronkelende straatjes en witgeverfde huisjes...zucht.

     

    gia sotto l'arco.jpg

     

    Na nog een tussenstop in het al even pittoreske Locorotondo, kwamen we op de middag aan in Carovigno, waar Gia Sotto l'Arco op ons wachtte, het enige restaurant van de trip met een Michelin-ster. Het restaurant ligt op de tweede verdieping van een paleis met een prachtige barokke gevel, de zon scheen, er zaten Italiaanse families en koppels op hun paasbest en het meest zonnig van alles was de glimlach van Teodosio Buongiorno, onze gastheer. Zelden heb ik mij in een sterrenrestaurant zo welkom gevoeld, en dat het restaurant ooit een eenvoudige Osteria was op de benedenverdieping, waar Teodosio van zijn vader leerde wijn proeven en waarderen heeft daar misschien iets mee te maken. Op de wijnkaart staan vandaag 500 referenties en Teodosio is niet alleen een gediplomeerd oenoloog, maar ook een gezocht commentator en beoordeler in grote, professionele degustaties. Maar bovenal dus, een zeer sympathiek man !

    In de keuken staat Teresa, zijn echtgenote, een bevlogen en zeer getalenteerde kok, en wij gingen dan ook voor het degustatiemenu dat niet alleen geweldig lekker was maar ook licht (en dat is in de Puglia geen evidentie). Twee gangen sprongen er voor mij echt uit, en de eerst was de Insalata tiepida di Gamberi all'arancia e finocchio. Op zichzelf leek dat eigenlijk een eenvoudig gerecht, een gambero op wat venkel met een partje en een schijfje gedroogde sinaasappel en wat druppels saus, maar het was geniaal. Deels is dat omdat zowel sinaas als venkel hier een smaakniveau behalen dat in België nauwelijks te evenaren valt, maar die enkele druppels maakten het verhaal perfect.

     

    gia sotto l'arco gamberi.jpg

     

    Nog genialer vond ik de Risotto alla barbabietole rosse e crema di gorgonzola. De aardsheid van de rode biet paarde perfect met de zoute en pittige gorgonzola, zonder dat die aardsheid overheerste. Blijkbaar lukt dat door de rode biet (topkwaliteit rode biet uiteraard) eerst lang in de oven te laten staan waardoor hij zacht wordt, maar toch vroeg ik me ook hier af of dit recept in België ook even goed zou lukken (te proberen !). In ieder geval een geweldig gerechtje.

     

    gia sotto l'arco risotto.jpg

     

    Ondertussen hadden wij echter een indrukwekkende reeks wijnen de revue laten passeren:

    Fiano, Buongiorno, 2012:Toen Teodosio naar onze smaak polste, lieten wij de naam Fiano vallen, en onmiddellijk toverde hij een fles boven van het huis Buongiorno, zijn eigen domein dat hij gekocht had om als sommelier aan de lijve te ondervinden wat het is om wijn te maken. Hij polste heel voorzichtig of het ok was om ook zijn wijnen te proeven, en de zon scheen, Teodosio straalde en wij hebben een goed hart (en een hard werkende lever) en ja, dat was dus ok. Deze Fiano was droog, maar met een zweempje honing in de neus, en ook in de mond waar hij overwegend floraal was kwamen druppeltjes honing en drop voorbij, de enige keer deze reis dat dat in een Fiano zat. ** en ik had spijt dat ik hem niet meer uitleg kon vragen.

    Roycello, Fiano, Tormaresca, 2012:Deze Fiano was fruitiger en frisser en in de mond, duidelijk en mooi, en leek gladder en strakker gemaakt. Ik heb hem ter plekke *** gegeven, maar ik zou de twee graag nog eens naast elkaar zetten.

    Pietrabianca, Tormaresca, 2012:Al vroeger geproefd, bij Modo in Nardo, maar perfect passend bij de Gamberi. ***

    Negroamaro, Salento Rosso, Buongiorno, 2010:Buongiorno E Felice !! riep Teodosio uit toen we ook zijn rode wijnen wilden proeven. Deze begon alvast door naar koetjesreep te geuren, en ook in de mond overheersten chocolade en fruit, maar deze leuke en lichtvoetige wijn was ook behoorlijk intens. **

    Primitivo, Salento Rosso, Buongiorno, 2010:kruidige, stevige neus, die mooi groeide in het glas. Stevig glas, maar goeie structuur. **

    Nikolaus, Puglia IGT, 2012:Een blend van Negroamaro en Primitivo die mooi complex was en de trekken van de twee druivenrassen leek te combineren. Mooi evenwicht, fijne complexiteit. **(*) 

    Torre Testa, Rubino, 2007:Domein in Brindisi, met Ricardo Cotarella als oenoloog. 100% Susumaniello, een lokaal druivenras (zie http://csp.skynetblogs.be/archive/2014/02/01/puglia-de-druivenrassen-8092179.html). Tooper ! Magnifieke neus, maar heel klassiek, bijna op z'n Bordelees. Een perfect gemaakte wijn, maar in een heel internationale stijl. De hand van Cotarella is hier duidelijk, en ik zou hier wel eens een andere Susumaniello willen naast zetten, maar het zal voor een andere keer zijn...***.

    Es, Gianfranco Fino, Primitivo di Manduria, 2012:50 jaar oude stokken en gemaakt met aan de stok licht ingedroogde druiven. 50% nieuwe eik, 50% eerstejaarse, 9 maanden. Drie à vier weken schilweking. Tabak, pijptabak zelfs, peper. In de mond eveneens stevig, maar ook zeer fijn en evenwichtig. Grote wijn. ***(*)

    Aleatico Passito, Li Veli, 2007:Schitterende, wat geëvolueerde neus. Zeer complex, oude honing of was, één van de mooiste rode Passito's die ik al dronk. ****

     

    gia sotto l'arco teresa teodosio and me.jpg

    Voor één keertje maar eens niet anoniem !

      

    Het afscheid was warm en hartelijk en wij werden uitgenodigd om in de zomer terug te komen, wat twee van ons prompt beloofden, maar toen wij buitenkwamen ging de zon onder en was het somber en bewolkt. In die stemming reden wij naar de luchthaven, droevig omdat het weer eens voorbij was. Maar, zoals Lisa Sapienze bij Benanti op Sicilië ooit zei: You should drink wine to remember, not too forget, en we stegen op met een grote zak vol mooie herinneringen: aan Puglia, aan vrienden, aan lekker eten en prachtige wijn... 

    www.giasottolarco.it

    www.tormaresca.it

    www.tenuterubino.com

    www.gianfrancofino.it

    www.liveli.it

     

     

     

  • Puglia 2014: Cibus.

    Pin it!

    Nog zwaar onder de indruk reden we onder een stralende hemel naar ons volgende restaurant in Ceglie Messapica. Het stadje was ooit de militaire hoofdstad van de Messapiërs, een volk dat nog voor de Romeinen de regio beheerste, en kijkt uit over de omgeving. Het schijnt een mooie plaats te zijn, met veel restanten van vroeger, maar wij hadden veel langer geproefd dan we dachten, hadden honger en trokken onmiddellijk naar ons restaurant: Cibus.

    Dit restaurant, met mama Giovanna in de keuken en zoon Lillino in de zaal ligt in een heel aardig gebouw (een 15de eeuws klooster), en plakt net als alle huizen hier tegen de heuvel aan (overal trappen dus). Het is door en door Pugliese, met heel veel aandacht voor traditionele gerechten, maar ook voor hedendaagse experimenten met alles wat lokaal beschikbaar is, en het heeft zijn eigen laboratorium waar ze experimenteren met het roken van hammen en het afwerken en rijpen van kazen. Ze maken hun eigen olijfolie met minder vaak gebruikte lokale rassen...ze hebben een wijnkelder om U tegen te zeggen...en een sommelier die zijn vak kende.

     

    cibus olive oil.jpg

     

    Wij proberen zo veel mogelijk te varieren in onze wijnkeuze tijdens zo'n reizen, om zovel mogelijk te leren, maar onze keuze voor de Acante, Castello Monaci, 2012 werd op hoofdschudden onthaald: als we van Fiano hielden had hij beter. Koppig als we zijn dreven we onze zin door, proefden wat citrus en mineraliteit, vrolijk en fris maar de wijn miste inderdaad wat diepgang (**). En wat raadde hij ons dan wel aan ? De Fiano, Polvanera, 2012die we inderdaad al kenden maar die bevestigde als de beste witte wijn van de hele vakantie. We hebben ons dan verder maar laten leiden door de sommelier...

     

    cibus ham.jpg

     

    Ondertussen was er heerlijke zelfgemaakte olijfolie op tafel gekomen en een grote schotel zelfgerookte ham en lardo die overheerlijk was maar zo snel verdween dat het me nog net lukte om de laatste stukjes te fotograferen. Het overheerlijke voorgerecht was een grano con fonduta di caciocavallo e tartufo della Basse Murgia, een gerecht vol traditie. Het hoofdbestanddeel, grano, is een heel oud en traditioneel graanproduct, dat bereid er wat uitziet als rijst, maar eigenlijk durum is. Het was de basis voor hartige gerechten voor de uitvinding van pasta en wordt vooral nog gebruikt op Sicilië en in de Puglia. Het smaakt als pasta, maar je kan er op kauwen, het is een beetje "springerig". Caciocavallo is een scherp smakende zeer traditionele kaas die lang moet rijpen en die net als ham omhoog hangt omdat te doen. Bij Cibus doen ze ook dat zelf en caciocavallo-kenners zeggen dat de rijpingsomstandigheden de uiteindelijke smaak bepalen. De kaas wordt al in 500 voor Christus beschreven door Hippocrates en de naam komt van kaas (cacio) en paard (cavallo) omdat hij omhoog hangt als een zadel. Geschiedenis eten, noem ik dat, en ik vind dat geweldig, en zeker als het dan ook nog eens zo lekker is.

     

    caciocavallo cibus.jpg

    Rijpende Caciacavallo in het laboratorium van Cibus.

     

    Kan het nog traditioneler ? Uiteraard ! Met een Asino Stuffato in Terracotta ! Oftwel stukken vlees van een ezel, 12 uur gestoofd om zacht te worden, en zeer lekker, alhoewel het een vreemd idee blijft om een toch wel sympathiek dier op te eten. Bij dit lekkers verscheen er ook lekkers in het glas: de Primitivo di Manduria, Attanasio, 2010. Volgens de pers één van de lekkerste Primitivo's van de regio, en hier moet ik echt ootmoedig een knieval maken, ik was na Sicilië niet onder de indruk van Primitivo. Maar dit is zijn hartland, en de Primitivo di Manduria is waarschijnlijk de beste uitdrukking van deze druif. Deze was in de neus elegant, rokerig, en het wijn-equivalent van een Italiaanse gentleman: mooi, beschaafd, maar ook tot in de puntjes verzorgd én met dat tikje sexy-ness dat hem onweerstaanbaar maakt. In de mond was de wijn prachtig complex, vol zuiver fruit, lang en intens, een vino del professore, heel intellectueel. **** dus.

    Luca en Alessandro Attanasio, broers, zijn de eigenaars van dit domein dat sinds 2000 zelf bottelt. De wijnstokken zijn oud, meer dan 50 jaar, en ze doen aan grondbewerking en groenbemesting. De oogst van de vele kleine perceeltjes wordt geperst in een oude mandpers en de druiven fermenteren in inox vaten die aan de bovenkant open zijn. Bruno Garofano is de conulterende oenoloog. Als dessertwijn kregen we de Primitivo di Manduria Dolce Naturale, Attanasio, 2008, van hetzelfde huis dus. Prachtige neus, echt indrukwekkend. Zoet, maar tegelijk zo ongelooflijk evenwichtig, die Dolce Naturale's zijn echt wel iets aparts !

     

    cibus winecellar.jpg

    De wijnkelder, vanop de bodem naar omhoog, en overal staan aan de zijkanten flessen en kisten...

     

    We leerden verder nog dat ook grappa gekurkt kan zijn, proefden echt wel ongelooflijke kazen (enkele vrouwen die echt geen dessert wilden, "want ze konden echt niet meer", veranderden terstond in een zwerm sprinkhanen) en werden uitgenodigd voor een bezoek aan de wijnkelder, drie trappen diep uitgehouwen in de rots (kwijl, kwijl).

    Op het internet vind je zeer uiteenlopende reviews voor dit restaurant en het is een plaats voor foodies, met een zeer interessante maar ook stevige keuken van een bedrieglijke eenvoud die je moet begrijpen om ze ten volle te appreciêren. Voor ons was dit één van de culinaire toppers van deze reis.

     

    cibus_la_cucina_3.jpg

    De Chef.

     

    Ondertussen was het buiten aan het gieten en vertrokken we naar Ostuni, waar we zouden slapen. Er volgde nog een avondwandeling in de regen, een fles Primitivo di Manduria, Attanasio, 2009die bevestigde wat de middag ons al vertelde, en een iets minder goed restaurant (het restaurant van het hotel, dat een uitstekende reputatie had, had kort voor ons vertrek laten weten dat het die avond niet zou open zijn). Een nachtelijke wandeling leverde nog wel een uitstekend Belgisch bier op, een Lupulus uit Bovigny in de Ardennen, 15 euro voor een 75cl fles en duurder dan de lokale wijn. Maar, toegegeven, het was een uitstekende fles, en één van de beste bruine bieren die ik al dronk.

     

    lupulus.jpg

     

     Voor meer uitleg over grano: http://www.sunnylandmills.com/grano_ancient_grain.shtml

    Het restaurant: www.ristorantecibus.it

    De wijn: www.primitivo-attanasio.com

    En over het bier: www.lupulus.be

  • Puglia 2014: Vini Picchierri

    Pin it!

    In Sava, in het hart van het Primitivo di Manduria gebied (Manduria is eigenlijk het spoorwegstation van waar de vaten met wijn vroeger vertrokken) ligt Vini Picchierri, één van de meest opmerkelijke wijnproducenten van Puglia. Het wijnhuis zit nu in een industrieel gebouw op een industrieterrein buiten de stad, en niet meer in de meer pittoreske gebouwen in het centrum, maar wat er binnenin gebeurt is uniek. En dat werd ons uitgelegd door Massimo Picchierri, één van de zonen, in het Italiaans helaas, maar het was verbazingwekkend hoeveel ik er van bleek te verstaan: wijnjargon, zeker.

    Het wijnhuis werd vlak na WOII opgericht door grootvader Pichierri, maar was pas verhuisd vanuit het centrum van Sava naar de buitenwijken, en Massimo was dan ook uitermate trots op zijn nieuwe installaties. Dat ging van gloednieuwe ontsteelmachines tot pneumatische persen en grote ondergrondse cementen tanks waarin een groot deel van de wijnen rijpen, en we kregen bij elk een uitgebreide uitleg. Ze gebruiken geen cultuurgisten, uitsluitend lieviti autochtoni, en ze vermijden oenologische truukjes die hun wijnen moderner zouden maken. Ze gebruiken nauwelijks barriques, wel botti, omdat ze vinden dat nieuwe eik niet past bij Primitivo. Ondanks de zeer moderne installaties gaan ze eigenlijk heel traditioneel te werk, en dat is het spectaculairst zichtbaar aan hun collectie Capasoni, grote aardewerken amforen.

     

    picchieri capasona.jpg

     

    Ze worden niet ver hiervandaan gemaakt, in Grottaglia, een dorp dat gespecialiseerd is in aardewerk, en kunnen 300l wijn bevatten. Het aftappunt zit een goeie 20 centimeter hoger dan de bodem zodat de droesem altijd onderaan blijft en ze niet moeten filteren. Een universiteitsteam dat ze kwam bestuderen vond uit dat de wijnen (die er tientallen jaren in doorbrengen) heel traag en rustig cirkelvormige bewegingen langs de rand van de kruiken maken, en dat zou één van de verklaringen zijn voor de kwaliteit. Wanneer een vat wordt leeggetapt wordt het gevuld met water en dan op de knieën in een schommelende beweging gespoeld, wat één van de verklaringen is voor de vorm. De laatste reeks bottelingen waren met wijnen uit 1984 en 1985, maar de oudste bevatten wijnen uit de jaren 70. Elk jaar wordt de oogst beoordeeld en indien de drie broers akkoord zijn gaat het meeste geschikte deel naar de Capasoni.

     

    pichieri capasona totaal.jpg

    Met de botti op de achtergrond

    Het domein heeft 22ha wijngaard, grotendeels biologisch beheerd, maar koopt ook druiven in. Van de jonge stokken en een deel van deze inkoop wordt tafelwijn gemaakt, en ons hele bezoek was het een komen en gaan van mensen die er bidons van 5 liter kwamen kopen, van sjofele werkmensen en boeren tot gedistingueerde heertjes op pensioen. Alles in de wijngaard wordt met de hand gedaan, en met respect. Ook bij de fermentatie geven ze de druiven alle tijd. De Primitivo uit de regio mag volgens Massimo trouwens niet vergeleken worden met die uit andere delen van Puglia of Sicilië: het is een andere kloon die perfect past bij hun terroir en waarmee niet alleen goede maar ook grootse wijnen kunnen worden gemaakt. Vandaag wordt het domein beheerd door drie broers, de zonen van stichter Gaetano, en Massimo was de zoon van één van hen. Bij het degusteren stonden twee van hen ons te observeren in een hoek van de winkel (of waren ze Massimo aan het beoordelen ? ).

     

    picchierivatencement.jpg

    De openingen links achter de barriques in de vatenkelder zijn die van de de cementen tanks.

     

    We proefden de volgende wijnen:

    Vittoria, Negroamaro del Salento, 2012: paar uurtjes weking met de steeltjes, dan drie dagen schilweking. Vinificatie op cement (een paar maanden). 12,5%. Heel fruitige, frisse neus. In de mond eerder kort, traditioneel, beetje zoet. Na een paar minuten werd de neus leuker en leuker. **

    Novantino, Primitivo del Salento, 2011: stokken in albarello-snoeivorm. Korte schilweking, vinificatie op cement. 13%. Zeer fruitige neus. Sappig en leuk. Zuiver. **

    Terrarossa, Primitivo di Manduria, 2010: Albarello-snoeivorm. Vinificatie op cement. 14%. Zeer mooie neus, heel compleet, heel vlezig. Mooi fris in de mond, vlezig met leuke bijtonen, veel body, goed gestructureerd. Mooie afdronk. ***

    Tradizione dei Nonni, Primitivo di Manduria, 2008:  Albarello-snoeivorm. Vinificatie op cement. Opvoeding deels op gebruikte eiken vaten van 225l, een deel op Capasoni. Zeer stevige, mooie neus, een beetje als een passito (ik geloof dat de druiven hier al wat indrogen aan de stok). Heel veel karakter, bijzonder goed gemaakte wijn, heel zuiders, heel veel evolutie in de neus, erg mooie wijn. De 16% alcohol valt nauwelijks op en stoort nooit. Plots begon mijn respect voor Primitivo met stappen te stijgen...****

    Passione, Primitivo di Manduria, Dolce Naturale, 2007:Aan de stok ingedroogde druiven. Rijping op eik (8 maanden). 17 % alcohol bij het bottelen, kan in de fles stijgen tot 20,5%, als ik het goed begrepen heb...een dolce naturale zou een bijna uniek fenomeen zijn van hoge alcoholgehaltes én hoge restsuikergehaltes, zo hoog dat er ook op de fles nog verdere omzetting gebeurt. Ik verstond niet alles van wat Massimo zei, en vind weinig betere uitleg op het internet. Is er een Diploma Course leerling in de zaal ? Wij vonden de neus vlezig en rokerig, de mond van een prachtige zuiverheid en complexiteit en dit was een wijn om een hele avond aan te snuffelen en te genieten...ook ****.

     

    dolcenaturalepichierri.jpg

    Aan de stok ingedroogde Primitivo druiven (foto website Pichierri)

     

    Ondertussen had Massimo door dat we "iets" van wijn wisten en vooral dat we ze bovenmatig apprecieerden en besloot hij zijn twee toppers boven te halen (je voelde in de hoek van de zaal de wenkbrauwen van zijn ooms omhoogschieten).

    Capasonato, Vino Rosso, 1984-1985:uit de Capasonati die we in de kelder gezien hadden en gebotteld na de verhuis. 17,5 tot 20% alcohol. Nooit gekoeld, niet geklaard, niet gefilterd. Vlezig, rijp, machtig, minutenlange afdronk, een wijn die zo geweldig, zo lekker en zo speciaal is dat hij onbeschrijfbaar wordt. Nog nooit zoiets geproefd...diep, diep respect voor de Primitivo di Manduria en voor de familie Pichierri. ***** ! en dat is jaren geleden !

     

    Capasonato Pichierri.jpg

     

    Vino Savese, Primitivo, 1975:21% alcohol. De appellatie bestond toen nog niet, vandaar gewoon Vino Savese. Droog, ongelooflijk en onbeschrijfelijk. De geur is die van een wandeling door een functionerende Masseria waar je in een paar minuten doorheen zweeft: gebraden vlees, dan weer die van stil stof in een beste kamer, dan weer die van een keuken vol damp en geuren, dan weer werkende mannen in een kelder, kortom zo complex en veranderend dat het de geur van het leven zelf is...de geur van de Puglia... Opvallend vlezig aspect wel, maar nog nooit proefde ik het zo mooi. Overtreft alles wat ik tot nu geproefd heb, en dus *****+*.

     

    vino savese picchieri.jpg

     

    Een Capasonato heb ik gekocht, 1984 was het jaar waarin drie van ons afstudeerden als historicus, de Savese viel helaas wat buiten het budget. Nu nog een gelegenheid zoeken om ze te openen...

    Voor wie mij niet gelooft: http://italianwinereview.blogspot.be/2010/05/wandering-puglia-vittorio-pichierri-and.html

    En nog straffer, maar dan in het Italiaans: http://www.lucianopignataro.it/a/il-vino-anfora-primitivo-la-leggenda-del-capasone-e-la-storica-verticale-con-vinicola-savese/57411/

    En het domein zelf: http://www.vinipichierri.com/

     

        

  • Puglia 2014: Gallipoli, Gnommareddhi en Minchiareddhi.

    Pin it!

    gallipolisea.jpg

    Gallipoli, zicht op zee

    gallipoliumbrella.jpg

    Sfeerbeeld in Gallipoli (vervang de fles water door een fles Strongbow cider en het zou Margate kunnen zijn...)

    Het oude stadscentrum van Gallipoli (van het Griekse Kalepolis, of Mooie Stad) ligt op een eiland en wordt met het vasteland verbonden door een 17de eeuwse brug. Een groot fort bewaakt de ingang en het centrum is een wirwar van steegjes met een tiental kerken waar het goed ronddwalen is. Wij spraken met een apotheker van één van de mooiste oude apotheek-interieurs die ik ken, dronken shotjes ristretto in een volks barretje, kregen een spoedcursus digestieven (welke in de frigo en welke niet) en wandelden langs de kust, uitkijkend op de Ionische Zee die zich van zijn mooiste kant liet zien (prachtig licht).

    Slapen en eten deden we die avond op één en dezelfde plaats, in het onooglijke Taviano, in het gezelligste en persoonlijkste hotel van de reis. A Casa Tu Martinu is meer een herberg dan een hotel, heel informeel, heel plezierig, zonder streken, tjokvol oud meubilair en in elkaar overlopende vertrekken en gangen. De kamers zijn mooi en karaktervol en een deel ervan geeft uit op een erg aardige binnentuin. In de zomer, als het warm is, moet dit echt een aparte plaats zijn om te verblijven, maar nu was het dus winter en we trokken dan ook al snel richting gelagzaal om er te aperitieven met aardige witte en rosé wijnen (zonder veel karakter, en dus zonder commentaar).

     

    acasatumartinu.jpg

    Terras voor onze slaapkamer

     

    Aan tafel besloot ik, solidair met J., nog eens voor het avontuur te gaan en we bestelden Minchiareddhi en Gnommareddhi, zonder goed te weten wat het precies was. Zo leer je nog eens bij. De Minchiareddhi d'Orzo con Ricotta Forte e Pangrattata bleek een soort pasta van gerst te zijn, in een vorm die typisch is voor Salento. Heel lekker overigens. De echte verrassing waren echter de Gnommareddhi, op de spijskaart zeer neutraal vertaald als meat roll, maar het bleek toch iets anders te zijn....

      

    minchiareddhi in A Casa Tu Martinu.jpg

    Minchiareddhi

    gallipoli,tripes,pasta,puglia,salento

    Gnommareddhi

     

    Gnommareddhi bleken opgerolde ingewanden te zijn van lam, een lokale specialiteit, een klein broertje van Andouillette (hmmm...), sterk van smaak en topzwaar, maar ook lekker en interessant. Toen het bordje op tafel kwam waren wij een beetje teleurgesteld (zo weinig ?) maar we moesten wringen om ze binnen te krijgen, de keuken van de Puglia is een echte boerenkeuken waarin niks verloren gaat, maar ze is nooit light. Instinctief hadden we waar al een even stevige rode bij gekozen, de Simpotica van Azienda Monaci, en de weliswaar zeer sympathieke en behulpzame maar ook onervaren dienster zorgde onvrijwillig voor een kleine verticale:

    Simpotica, Azienda Monaci, Salento, 2004:Een blend van 85% Negroamaro en 15% Montepulciano. Domein van Severino Garofano, een oenoloog die 50 jaar lang de directeur van de Cantina Sociale van Copertino. Dit is zijn eigen domein dat hij samen met zoon en dochter beheerd. Aroma van balsamico en een straffe vleesbouillon. Voledig versmolten, op dronk, misschien zelfs er al wat over, in het begin wat gestoord en gebroken, maar in het glas wel heel positief evoluerend. **

    Simpotica, Azienda Monaci, Salento, 2006:Zelfde blend. In de neus onmiddellijk paard en turnpantoffels, en stevig walsen was nodig om de complexiteit naar boven te brengen. Paste eigenlijk heel goed bij de Gnommaraddhi, ook in de mond waar de wijn peperig, kruidig en zeer intens was. **(*)  

    Dezelfde sympathieke dienster vroegen wij later die avond om een glas Laphroaig om buiten op het binnenkoertje nog wat na te praten. In haar enthousiasme nam ze drie grote glazen en goot die meer dan halfvol, onder protest van uw dienaar, maar de verrukte kreetjes van anderen haalden de overhand...het werd een lang en vrolijk gesprek.

    Morgen bezoeken we een nieuw wijnhuis: één van de strafste proefervaringen van mijn leven...

    http://www.acasatumartinu.com/ITA/

    http://garofano.aziendamonaci.com/