beaune

  • Burgundy revisited

    Pin it!

    Bourgogne. Ik heb er al lang een echte haat-liefdeverhouding mee. Aan de ene kant zijn er weinig wijnen die mij meer kunnen bekoren dan een goede pinot noir, en een grote witte chardonnay uit de Bourgogne is één van de lekkerste dingen die er zijn. Maar mislukking wandelt hier naast succes, en er zijn weinig zaken meer teleurstellend in de wijnwereld dan een slechte Bourgogne. Daar bonvenop is Bourgogne ook vaak duur en afstandelijk, en vloeit er meer inkt dan wijn rond sommige grote namen, iets waar een CSP president uiteraard een hekel aan heeft. Het was dan ook daarom dat deze blogger de uitnodiging aanvaardde van het Bureau Interprofessionel de Vins de Bourgogne, ofte het BIVB. Ik had enkele fundamentele vragen, en dit leek de ideale moment om ze te stellen. 

    Is de aanwezigheid van grote, onbetaalbare namen in een regio niet eerder een nadeel dan een voordeel ? Leidt het wijnsnobisme van een vorige generatie niet tot een verwerping door de volgende ? Zijn grote bewaarwijnen nog van deze tijd ? En wat is dan de toekomst van Bourgogne, toch een "moeilijke" wijnregio, waar je je vlot kan vergissen en een fles azijn en een fles wijn vaak broederlijk naast elkaar in het supermarktrek staan ? Loopt de Bourgogne niet het risico van de Bordeaux (de prijsexplosie is goed voor enkelen en slecht voor velen) ? Kortom, waarom moet een wijnliefhebber zonder pretentie nog geïnteresseerd zijn in de wijnen uit deze regio ? De twee aanwezige vertegenwoordigers van de regio haalden drie grote factoren naar boven die de Bourgogne anders maken dan de Bordeaux.

     

    DSC00124.JPG

     

    1: Terroir: Bourgogne is een land van climats.

    Dit is één van de grootste verschillen met andere populaire regio's als Bordeaux. De wijnregio Bourgogne bestaat uit een lappendeken van appellaties, met duizenden kleine wijnboeren, en met een zeer grote variatie aan omstandigheden. Op enkele meters kunnen de omstandigheden (de bodem, de blootstelling aan de zon, etc) enorm variëren en het is een Bourgondische traditie om dit ook naar voren te laten komen in de wijnen. Waar Bordeaux een streek is van assemblages, waar de wijnen van verschillende percelen worden samengevoegd om tot één bepaald resultaat te komen, worden in de Bourgogne al die kleine perceltjes (of climats) niet alleen apart gevinifieerd, maar ook apart gebotteld en gecommercialiseerd. Dat heeft een paar belangrijke gevolgen. Het heeft geen enkele zin om een marketing-machine zoals die van veel Bordelese kastelen in gang te zetten: de productiehoeveelheden zijn zo laag dat alles veel te snel uitverkocht is. De wijnen van Bourgogne zijn ook zeer wisselvallig: het is niet mogelijk om via assemblage scherpe kantjes weg te vijlen, dus er is echt variatie van jaar tot jaar en plaats tot plaats. Zelfs de allergrootsten maken niet één wijn, maar een ratjetoe van cuvées, die zeer sterk kunnen verschillen (en dat is net het leuke). Voor wijnmakelaars is dit niet interessant, de hoeveelheden zijn te klein, en de namen te uiteenlopend, de situatie te complex. 

    2: De wijnmakers

    In Bourgondië zijn zo goed als alle domeinen nog familiedomeinen, maar de laatste tien jaar is er een nieuwe generatie wijnbouwers die het over een hele andere boeg gooit. Het leidt geen twijfel dat het de vorige generatie was die dankzij een mix van technologie, traditie en nieuwe denkbeelden de grand cru's nog legendarischer heeft gemaakt, sneller drinkbaar ook vaak, en interessanter op de grote Geld-Markten als China en Rusland, maar het is de jonge generatie die verantwoordelijk is voor wat ons meer interesseert. Ze hebben zich geconcentreerd op de betaalbaardere appellations villages en premiers crus, vaak met minder ronkende namen. Dankzij nieuwe inzichten in wat er gebeurt in kelder en wijngaard maken ze elk jaar betere wijnen. Ze zijn betaalbaar en het is niet interessant om er mee te speculeren, maar ze verkopen wel lekker zodat ook de wijnbouwer kan blijven investeren, en de grote verschillen tussen jaargangen van vroeger kunnen wat beter gecontroleerd worden zodat er ook in slechte jaren goede en interessante wijnen gemaakt worden, en niet alleen door de kapitaalkrachtige groten. Of om één van de sprekers te citeren: "On ne sait pas augmenter la surface, mais on sait bien augmenter la qualité." 

    Een deel van de wijnmakers heeft echter ook door dat de regio het voor een groot deel moet hebben van toeristen, en meer en meer van mensen die de grote appellations wat laten links liggen en die op zoek zijn naar meer dan een kelder en een fles wijn. Er zijn er (meer en meer) die beginnen met een table d'hôtes en overal schieten nu op natuur en op eenvoud gerichte restaurantjes uit de grond, gericht op jongere mensen van vandaag die het niet alleen moe zijn om (te)veel te betalen voor de luxe van een would-be sterrenrestaurant  maar die letten op de kwaliteit van de ingrediënten én die van de wijnkaart die liefst goeie maar niet te dure referenties moet bevatten uit de buurt. Het zijn ook die mensen die hun kelderdeur openzetten voor degustaties, aan die poort nog verkopen ook en waar je het gevoel krijgt welkom te zijn. Bovendien organiseren ze ook activiteiten voor het gezin, of voor doelgroepen als de sportievelingen of natuurliefhebbers, zodat de families wat langer blijven rondhangen in de regio.

    3: De wijnkopers.

    Toen ik vroeg waarom er zo veel winkels in België zijn die niet langer een assortiment Bourgondische wijnen voeren vertelde de man mij dat ze heel goed weten dat zeer veel Belgen hier een stop inlassen als ze terugkeren van het zuiden. Ze hebben hun adressen waar ze wijn inslaan tijdens hun laatste overnachting op de terugreis en wijnmaker en wijnkoper hebben vaak een bestaande relatie, zodat de koper elk jaar weer terugkeert naar hetzelfde domein. Zo'n relatie laat toe dat de wijnbouwer ook zijn basisgamma kan slijten, en aan de koper laat het toe om ook de pareltjes van zo'n domein mee te nemen (voor een Amerikaan of een Japanner alles opkoopt). Ook is de aandacht verlegd naar de "kleine" appellations waar de kwaliteit het laatste decennium enorm gestegen is, en is er tegelijk een nieuwe generatie toeristen op gestaan, die prijsgevoeliger is maar die toch kwaliteit zoekt en die tegemoet gekomen wordt door honderden jonge wijnmakers.

    Bovendien is er nog een verandering die in het voordeel van de Bourgogne speelt. Er is ook al een tijd een verandering bezig in onze keukens. Langzaam maar zeker verdwijnt de zondagse rosbief en de steak-frites van onze tafels, en kippen en vissen nemen zijn plaats in in een veel lichtere en gezondere keuken. En welke wijnen passen daar perfect bij ? inderdaad, die van pinot noir en die van chardonnay.

    Dit alles lijkt er toe te leiden dat de Bourgogne niet afglijdt naar de problematische situatie van de Bordeaux waar alleen de toplaag duurder en duurder verkoopt en de grote massa wijnbouwers gebukt gaat onder het imagoverlies van de kleine wijnen. Dat probleem zit voor een groot deel in het hoofd (geen goede parkerpunten = geen goede wijn), maar het is ook een reëel kwaliteitsprobleem, veroorzaakt door vuile kelders en verwaarloosde wijngaarden, op hun beurt weer in gang gezet door gebrek aan kapitaal. Enkele collega-bloggers namen ooit deel aan een door de beroepsorganisatie ingerichte Bordeaux tasting voor de Belgische pers en kwamen niet bepaald enthousiast terug. De Bourgondische wijnen die ik hier proefde waren lekker, zeer gevarieerd (in prijs en karakter) en er zat er niet één slechte tussen, en wat me het meest opviel:er werd hier gevochten om het hart en de ziel van de jonge, aankomende consument: de wapens waren waren kwaliteit, prijs en een veel sympathieker overkomend imago, en géén Marketing en een dure campagne in de pers...

    Leuke en informatieve websites voor Bourgogne zijn:

    www.vins-bourgogne.fr

    www.ecoledesvins-bourgogne.fr

    www.logis-de-bourgogne.com

    www.bourgogne-tourisme.com

    www.bivb.com

    www.terroirs-bourguignons.com