champagne

  • Méthode Anglaise, of waarom Champagne eigenlijk een Engelse uitvinding is.

    Pin it!

    Het succes van Champagne is al oud en dankzij het goed gemarketeerde verhaal van Dom Pérignon aanzien als één van de meest Franse uitvindingen die er bestaan. Het Franse gerecht reageert gewoonlijk dan ook als een wesp gestoken als iemand van buiten Frankrijk de naam Champagne gebruikt. Ik las onlangs in het zeer vermakelijke en leerrijke boek "1000 years of Annoying the French." van Stephen Clarke de waarheid over Frankrijk's meest prestigieuze drank...

    De bescherming van de merknaam Champagne wordt uitdrukkelijk vermeld in het Verdrag van Versailles, het Verdrag dat de overwinnaars van Wereldoorlog I sloten met het overwonnen Duitsland. Artikel 275 omschrijft hoe het overwonnen Duitsland er zich toe verbind om alle regionale appellations te erkennen en te beschermen en het ontlokt Clarke de opmerking dat zelfs na het bloedigste conflict uit de recente geschiedenis Frankrijk nog altijd de tijd en de energie vond om zijn wijnen en kazen te beschermen. Ik kan mij het hoofdschudden van de Engelsen en Amerikanen al voorstellen wanneer de onderhandelaars aan dit punt waren toegekomen: een half verscheurd Europa, miljoenen doden en toch nog tijd vinden om je druk te maken over een wijnetiket...

    Maar is Champagne eigenlijk wel Frans ? Het leidt inderdaad geen twijfel dat de streek Champagne in Frankrijk ligt, en dat er schuimwijn wordt gemaakt, maar eigenlijk zouden de Fransen fair moeten zijn en op hun flessen tenminste de vermelding méthode anglaise moeten vermelden !

    Feit 1: In 1662 publiceert de wetenschapper Christopher Merret een artikel met de titel Some Observations Concerning the Ordering of Wines. Hij beschrijft er waarom schuimwijn eigenlijk schuimt en stelt voor om het proces gewild op te starten door de toevoeging van suiker of molasse om een tweede gisting op te starten. Op die manier kon je van elke wijn een schuimwijn maken, vond Merret, en terwijl Dom Pérignon in Frankrijk naarstig zocht naar een manier om wijn minder te doen schuimen (de flessen ontploften te vaak) vond Merrett de tweede fermentatie uit.

     

    voer sleutelwoorden in

     

    Feit 2: eén van de problemen met Champagne was het feit dat de druk die zich ontwikkelde in de flessen vaak te groot was voor de "gewone" wijnflessen die toen in de handel waren. Champagneflessen werden toen nog vervoerd in karren, goed ingepakt in stro, en ik kan mij inbeelden door koetsiers met een substantiële gevarenpremie. Dom Pérignon had het bijna opgelost toen hij de champagnekurk uitvond, maar helaas zocht de champagne zich toen een andere uitweg zodat bij ontploffing het de bodem was die aan stukken ging, en 17de eeuwe sommeliers zich na een decennialang beroepsrisico van rondvliegende houtproppen zich nu gebombardeerd zagen door vlijmscherme flesbodems. Ondertussen hadden Engelse industriëlen in het Noorden geleerd om glas te maken met door steenkool aangedreven vuren (in plaats van hout) die veel hogere temperaturen gaven en die toelieten om veel dikkere flessen te maken (de huidige champagneflessen).  Hun uitvinding werd vlot overgenomen door de wijnboeren van de Champagne, want ...

    Feit 3: Na de pest van 1665, de Grote Brand van London, en het aan de kant schuiven van Cromwell en zijn puriteinen vonden de Engelsen dat ze wel een feestje verdienden (ze zijn sindsdien nog niet gestopt). In feite dronken ze al Champagne sinds begin 1660 toen een Franse banneling hem begon te importeren, maar pas toen het ontploffingsgevaar onder controle was, begon de drank begrijpelijkerwijs echt populair te worden. Charles II hield ervan, en het werd een zeer modieus drankje in de wereld van de Engelse beau monde. Als het regent in London druppelt het in Parijs (quel sacrilège !) en onder Louis XIV waaide deze mode over naar Frankrijk, dat onmiddellijk naarstig begon aan het verzinnen van wat legendes om er terug een frans verhaal van te maken.

     

    voer sleutelwoorden in

    Het is in de mode om terug naar de bron te gaan, dus stop met het drinken van die verderfelijke kopie en ga voor het origineel ! een glaasje Ridgeview Blanc de Blancs bijvoorbeeld, gemaakt van druiven uit Sussex, door het volk dat de Champagne uitvond !

    Santé ! of beter gezegd Health !

  • Vlaamse Wijnblogdagen: alternatieven voor Champagne ?

    Pin it!

    Er zijn geen alternatieven voor Champagne. 200 jaar ervaring en vooral 200 jaar cultuurgeschiedenis maken van deze wijn iets unieks, dat geheel terecht zijn herkomstbenaming hoog in het vaandel draagt. Wel zijn er veel vooroordelen rond Champagne en het is misschien de moeite om ze even te bekijken.

    1: Champagne is een luxe-drank.

    Alhoewel de commerciële merkenchampagnes zo goed als allemaal meer dan 20 euro kosten (en een paar meer dan 200) bestaan er honderden kleine champagneboeren die hun bubbles verkopen aan rond de 15-16 euro. Niet alleen is dit prijsgunstig, maar het kopen bij kleine boeren maakt ook dat je een beter besef krijgt van waar je champagne vandaan komt, en hoe zijn link is met zijn terroir. Wanneer je een wijnliefhebber vraagt of hij 15 à 20 euro wil neertellen voor een goede fles wijn dan zijn er weinigen die gaan weigeren. Omgekeerd heeft een Champagne, ongeacht zijn prijs, zijn imago mee (of tegen) van luxe en dus automatisch is er dan ook prijsweerstand, grotendeels veroorzaakt door onwetendheid. Laat ons toegeven: van elke Bordeaux gaan we snel vragen van welke cépages hij gemaakt is, of hij nieuw hout kreeg, hoeveel, hoelang...Hebt u zich bij uw laatste Champagne afgevraagt van welke cépages hij gemaakt werd ? Of hij al dan niet malolactische fermentatie onderging ? Van welk dorp hij kwam ? En er bestaan uiteraard dure, en zelfs zéér dure Champagnes, waarvan je je terecht afvraagt of ze hun geld waard zijn. Een beetje zoals Bordeaux dus...

    2: Er zijn alternatieven voor Champagne.

    Ja, er bestaan veel soorten schuimwijn. Maar, ondanks mijn grote respect voor de betere crémants, sekts en prosecco's van deze wereld, ze zijn geen alternatief. Champagne is Champagne, net zoals Bordeaux Bordeaux is. Het is een beetje zoals de Santissima Trinidad-blends van de Nieuwe Wereld. Het samenkwakken van de twee cabernets en de merlot maakt nog geen Bordeaux. En eerlijk, gezegd, awoe aan de kopieerders. Vivat de orginelen !

    3: er zijn goedkopere alternatieven voor Champagne.

    Er zijn geen goedkope alternatieven. Waarom drinken wij Champagne ? Laat ons eerlijk zijn. 99% van de champagnedrinkers drinken de drank omwille van zijn connotaties met luxe en feest. Er is een bepaald smaakpatroon dat hieraan wordt gekoppeld (de grote merken zijn hier meester in) en dat vasthangt aan sferen van feest, luxe, blij zijn, succes, met vrienden zijn...Dit neemt niet weg dat ik ook de schuimwijnen van andere regio's respecteer; ik hou van Duitse sekt voor zijn enthousiaste pareling, van noordelijke crémants voor hun frâicheur, van goede prosecco voor de manier waarom ze de eerste warme lentedagen kunnen inluiden (Champagne was voor mij altijd meer een winterdrank, net zoals Bordeaux overigens). Maar af en toe wil ik the real thing, net zoals ik af en toe naar een goede Bordeaux grijp en dan verwacht dat mijn smaakverwachtingen worden ingelost.

    4: Champagne smaakt altijd hetzelfde.

    Het is op zich al fascinerend om te bestuderen hoe de verschillende merkenchampagnes een eigen karakter hebben ontwikkeld, met de duidelijke bedoeling om jaar na jaar heel herkenbaar zichzelf te zijn en het is leuk om er eens een paar naast elkaar te degusteren (en dan op te zoeken waar het verschil vandaan komt). Voor wie zich echter nog verder verdiept, in millésimés en grand cru's, kan zich een wonderlijke wereld openen, even geschakeerd als die van pakweg de Bourgogne of Bordeaux. 

    5: Champagne kan niet liggen.

    Eén van de meest gehoorde vooroordelen. Dit gaat inderdaad op voor de meeste normaal geprijsde NV (jaarloze) champagnes die je best binnen de één à twee jaar drinkt. Vintage Champagnes, of millésimés, komen meestal pas na vijf jaar op de markt en halen voor de betere jaren moeiteloos de tien, twintig en soms zelfs dertig jaar. Ze zijn duurder dan de non-millésimés, maar nog steeds veel goedkoper dan de luxe-cuvées en veel meer de uitdrukking van het karakter van hun M(m)aker. Remi Krug vertaalde dit als volgt: "voor elke millésimé moet de wijnmaker de complimentjes die hij krijgt delen met God".  

    Dit gezegd zijnde zijn, naast Champagne, dit mijn favoriete schuimwijnen: Brachetto d'Acqui, in de zomer bij charcuterie, rode schuimwijn van de baga of de touriga nacional, bij speenvarken uit de Beiras, Clairette de Die bij een koele fruitsalade in de tuin, een goede crémant d'alsace, puur voor de bubbeltjes, of een mondschuimende sekt van riesling bij wat gerookte zalm. Maar het zijn geen alternatieven voor Champagne...    

    De mening van andere Vlaamse Wijnbloggers vindt u hier:

    Vinama
    orbis

    Alles proeven

    Disaster of wine

    Wijngerd

    Avonturen van een wijnmens
    Wijnblog
    Culinair Atelier

    Wijnkennis
    Winetasting
     

                                                                                                                       

  • Bubble Trouble

    Pin it!

    Omdat ik persoonlijk vond dat ik A: vond dat ik eigenlijk toch wel heel weinig afwist van champagne, B: er een overzichtsartikel in de nieuwe Revue de Vin de France stond en C: het verwerken van zo'n artikel in de vinopedia héél goed is voor de eigen kennis ben ik een tweetal weekjes geleden begonnen met het invoeren van alle grand cru's en de betere champagnehuizen in de Vinopedia. Terwijl je zoiets doet voer je eigenlijk heel veel technische informatie in, maar godzijdank sluipt daar zo af en toe ook wel eens een spannend of leuk verhaal tussen en één van de leukere die ik deze week vond wil ik u niet onthouden.

    Cristal is een peperdure cuvée van het huis Louis Roederer, een super-champagne die al lang een heel mooie positie bekleedde aan het champagne-firmament. Zoals dat tegenwoordig gaat met luxegoederen zijn het vaak de sterren die het succes van een merk mee bepalen en vandaag de dag zijn dat aan de andere kant van de Atlantische Oceaan niet alleen de coryfeën van het witte doek maar ook de groten van de hedendaagse muziek. In de States zijn dat zeker en vast de rappers die vanuit de slums van de Amerikaanse grootstad doorgroeiden naar de absolute rijkdom en die dat dan ook (bling-bling) graag laten zien. Helaas maakte de eigenaar van Roederer, Frédéric Rouzaud een kapitale fout, toen hij in een interview verklaarde eigenlijk nogal ongelukkig te zijn met dat gangstarap imago met de woorden: ik kan ze toch niet verbieden om hem te kopen. Dit schoot in het verkeerde keelgat en de zeer invloedrijke en steenrijke rapper Jay-Z (tot dan Cristal lovend door ondermeer de hoogstaande lyrics Let's sip the Cris and get pissy-pissy) besloot prompt om op te roepen tot een algemene boycot van Cristal, tot dan geregeld terugkomend in Jay-Z's teksten en voor veel geld verkocht in diens keten van nightclubs.

    cattier

    De gelukkige in deze hele affaire was een andere, veel kleinere champagne-producent, Jean-Jacques Cattier. Hij werd uitverkozen om de nieuwe lievelingschampagne van Jay-Z te maken. Brett Berish van Sovereign Drinks benaderde Jean-Jacques en wist hem te overtuigen om zijn oude, niet meer gebruikte merknaam de Brignac terug te gebruiken, ze voegden er de voornaam Armand aan toe (omdat dat chique klonk, volgens Jean-Jacques), ontwikkelden een mooie verpakking en kregen de steun van Jay-Z. Een nieuwe topchampagne was geboren en al snel verschenen de eerste foto's in de pers van feestende rapsterren met flessen Ace of Spades, de streetname van de nieuwe champagne. Een fles kost 300$, maar voor u, beste Europeaan, u kan zich best gewoon naar de betere handelaar reppen. Er schijnt heel weinig verschil te zijn met de Europese Brut van Cattier die 25 à 35 euro kost. U komt er waarschijnlijk wel niet mee in de krant…

    En is Frédéric Rouzaud nu ongelukkig ? Waarschijnlijk niet, er zijn wel meer merken niet helemaal opgetogen met hun rockende of rappende fans. Jean-Jacques Cattier is dat naar het schijnt wel…

  • Memory 4 1

    Pin it!

    Het is één van die kleine theorietjes die ik ooit ergens heb opgepikt en die in mijn hoofd verder zijn blijven fermenteren: elke mens creëert zijn eigen set herinneringen en des te ouder je wordt des te meer dat je naar die set teruggrijpt. Jijzelf bent de enige auteur, de enige verantwoordelijke, de enige censor, de enige creator. Tieners en twintigers maken die set nog grotendeels onbewust, wie al wat ouder is begint ze te herkennen en later zelfs te creëren. 

    Toen ik onlangs om 11u Belgische tijd (GMT +1) in London aankwam, in het pas vernieuwde en mooie St Pancras station keek ik naar de langste champagne bar ter wereld en dacht ik…aha, tijd voor het maken van een herinnering…

    Even later vond ik mezelf terug aan de toog van een bar met russisch uitziende bartenders in grijze pakjes, een glas goede champagne in de hand en kijkend naar het indrukwekkende plafond van St Pancras. De champagne die mijns inziens best bij de gelegenheid paste (ze hebben er een twintigtal per glas) was Bollinger, aan 12£ per glas niet echt cheapo maar is een mooie herinnering geen 12 £ waard ? Bollinger of Bolly, zoals de Ab Fab ladies hem noemen, was de champagne van James Bond (Moore, Brosnan en Dalton, Connery dronk Dom Perignon). In Evelyn Waugh's Decline and Fall speelt de Bollinger Club in Oxford een belangrijke rol en sindsdien is Bolly de absolute champagne voor snobs.

    Het huis Bollinger werd in 1829 gesticht door de Duitse immigrant Joseph Bollinger en is tot vandaag geleid door een afstammeling in de persoon van Ghislain de Montgolfier, achter achter kleinkind. Ik proefde de basis Bollinger (Grande Annee ging mijn financiële reikwijdte te buiten). Mooie belletjes en een leuke toasty neus; mooi fruit, in de mond een champagne om op te kauwen, een beetje als een sandwich met verse zalm op een mooi engels grasveld. Een omeletje met kaviaar zou een perfecte begeleider geweest zijn, maar de keuken was nog niet open… hmmm, benieuwd of deze herinnering uit zichzelf gaat blijven hangen.

    DSC00016

    I drink it when I'm happy and when I'm sad. Sometimes I drink it when I'm alone. When I have company I consider it obligatory. I trifle with it if I'm not hungry and drink it when I am. Otherwise I never touch it - unless I'm thirsty.

    Mme Jacques Bollinger in de Daily Mail, 17 oktober 1961.