grillo

  • Marco De Bartoli, redder van de Marsala: Scilië 2010

    Pin it!

    Voor door de GPS verwende Belgen is Sicilië vaak een kluwen van op elkaar lijkende wegen en zelfs onze taxichauffeur werd er ondertussen wanhopig van. Wij arriveerden dus met een uur vertraging bij Marco, maar de stemming bij onze ondertussen wat mopperende vrouwen sloeg snel om toen Sebastiano de Bartoli verscheen en ons welkom heette. Wij, de heren, hadden op een tweede Sara gehoopt, maar vooruit, wij kunnen tegen een stootje, en wij concentreerden ons dan maar op de wijn en negeerden de verliefde zuchten van onze eega's.

    DSC01384 

    Marsala volgens het Solera-systeem: de bovenste vaten worden bijgevuld met jonge wijn

                                                                                                                                                                      

    Marco's wijnverhaal start in 1978 wanneer hij de Baglio Samperi, de familiale boerderij, overneemt van zijn moeder Josephine. Tot dan had Marco, een gediplomeerd landbouwingenieur, zich vooral bezig gehouden met autoracen. Marco wou de dingen goed doen en nam zich onmiddellijk voor om Marsala, de versterkte wijn van de regio, terug de kwaliteit te geven die hij oorspronkelijk had. Ooit was die even bekend en gegeerd als porto of madeira, en net als die twee door Engelse handelaars geschapen toen oorlogen de aanvoer van Spanje en Portugal bemoeilijkte. Winstbejag, gemakzucht en de overschakeling naar productie op industriële schaal had er echter voor gezorgd dat de Siciliaanse Marsala was verworden tot een goedkoop keukeningrediënt voor het maken van sauzen. Marsala als dessertwijn was zo goed als verdwenen.

    De-Bartoli-FamilyLR
     

    Marco parkeerde zijn racewagens definitief en begon er aan. Dat deden wij ook, en na een korte uiteenzetting over Marsala nam Sebastiano ons mee naar de eerste kelder waar de wijnen rijpen volgens het Solera systeem. Het Solera systeem komt oorspronkelijk uit Jerez en wordt gebruikt voor het maken van sherry. Heel simpel gezegd is het een systeem met lagen vaten waarbij de oudste wijn zich onderaan bevindt terwijl wat verdampt of wordt afgetapt bovenaan wordt vervangen door jonge wijn. Het hele tracé van boven naar beneden kan zeer lang duren en vandaag maakt Marco twee wijnen op deze manier, de Vecchio Samperi Ventennale, twintig jaar oud, en een nieuwkomer, een dertigjarige, die we nog niet konden proeven. De grootste verrassing van deze wijnen is dat ze droog zijn, niet zoet, met de complexiteit van een oude sherry. Ze gaan eigenlijk terug op een traditie van voor de komst van de Engelse handelaars toen vele herbergen en boerderijen een vat wijn hadden dat ze bijvulden naarmate ervan gedronken werd. Sommige van deze zouden wijnen hebben bevat van bijna 40 jaar oud.

    Vecchio Samperi Ventennale:  een erg complexe neus met veel diepgang; verrassend droog in de mond, dat verwacht je helemaal niet van een marsala, heel complex, heel diep, sterk verwijzend naar noten; lang en heel complexe afdronk ****

    DSC01386

    De "gewone" rijpingskelder.

                                                                                                                           

    Marco combineerde ondertussen het aangename met het nuttige en begon met de oude sportwagens die hij verzamelt Italië te doorkruisen om zijn wijnen aan de man te brengen. Ondertussen lanceerde hij ook andere madeira-stijlen en daarmee maakten we kennis in de volgende kelder. Hier rijpten vooral de versterkte wijnen. De Marsala Superiore Riserva 1986 en de Marsala Superiore Riverva 10 Anni rijpen op vaten van kastanje en eik en worden op de klassieke marsala-manier gemaakt door het toevoegen van mistella, de met brandewijn gemengde most, en deze wijnen zijn dus zoet, de toenmalige tegenhangers van port en madeira. Ze moesten op die manier bestand gemaakt worden tegen de moeilijke omstandigheden van transport naar Engeland. Het zijn vandaag wijnen die laten zien hoe Marsala was voor men er een industriële plakkerige variant van maakte. Sebastiano legde ons ook uit dat de keuze van de druif hier heel belangrijk was. De grillo is een druif die natuurlijk hoge alcoholgehaltes aanmaakt maar veel smaak behoudt en veel beter geschikt dan een productieve slappeling als de cataratto, hoofdbestanddeel van de goedkope keuken-marsala's.

    Marsala Superiore Riserva 10 Anni:  aroma met noten en likeur; mooi volume, mooie suikers die strak genoeg geplaatst zijn; complexiteit en diepgang, in de afdronk een beetje stroef ? ***

    Vigna La Miccia, Marsala Superiore Oro: deze goudkleurige Marsala (de andere zijn eerder amberkleurig) wordt gemaakt door de druiven te fermenteren op inox en niet op hout; hij rook naar een goed gevulde boerderijkelder en was lichtzoet, mooi fris en erg aangenaam; moet een leuk aperitief zijn maar Marco serveert hem bij geitenkaas met honing **

    Ondertussen wandelden wij door nog een kelder vol vaten vol witte wijn en een kelder met de rosso (hier niet geproefd, maar zeer lekker) naar boven waar de grote pneumatische pers staat en de installaties uit inox voor de witte niet-geoxideerde wijnen. Marco begon hier in 1989 mee om zijn aanbod wat te diversifiëren en wat sneller cash te genereren maar als hij dingen doet doet hij ze goed en zijn gewone witte is fantatstisch ! In 1989 lanceerde hij de Pietra Nera, een 100% zibibbo en in 1990 de Grappoli del Grillo, een 100% grillo. De tweede kreeg de Grappoli toevoeging omdat grillo in het Italiaanse ook krekel betekent en omdat Marco er de drinkers van wou bewust maken dat ze wijn van de grillo druif dronken. Marco was toen trouwens een pionier voor de grillo druif en de eerste die er een tafelwijn mee maakte.

    Grappoli del Grillo, 2008: 100% grillo, met fermentatie op inox, gevolgd door 8 maanden vatverblijf met bâtonnage. Citroen, limoen en meloen; mooi body maar ook mooi fris, mooi gestructureerd; een vleug amandelen ook, maar de fles stond al een paar dagen open. ***

    DSC01392

    De fermentatievaten voor de Integer reeks.

    Naast de moderne installaties stonden ook enkele fermentatievaten voor de Integer-reeks, de natuurlijke wijnen van het huis. Sebastiano vertelde ons dat ze hier een zeer dubbel gevoel bij hadden en dat ze deze wijn in een heel beperkte oplage maakten, altijd met het gevoel van iets fouts te doen. "Veel van wat we doen om bepaalde effecten bij de Grappoli te vermijden, moeten we hier juist wel doen, en dat voelt heel vreemd aan". 100% voor zijn ze dan ook niet, maar vandaag maken ze een grillo, een zibibbo en een grecanico in deze stijl. Ik proefde ze alle drie en vond ze zeer lekker.

    Grillo, Integer, 2007: troebel; in de neus gisten en nootjes, in de mond zacht, ingehouden, mooi gestructureerd; niet lekkerder dan de Grappoli maar anders lekker ***

    DSC01394

    Ondertussen waren wij in de proefruimte verzeild geraakt, waar we nog een lange babbel hadden en we de Bukkuram nog proefden. Deze passito wordt gemaakt met druiven van de 5ha wijngaard die Marco bezit op Pantelleria, een eiland voor de kust van Marsala. In 1984 maakte Marco voor de eerste keer deze wijn. Hij gebruikt daarvoor niet de grillo maar de zibibbo (zibibbo lijkt sterk op moscato), de lokale druif van het eiland. Hij noemde hem Bukkuram, Arabisch voor vader van de wijnstok. Deze passito's worden gemaakt met drie weken in de zon gedroogde druiven (50%) en aan de wijnstok zelf deels ingedroogde druiven (de andere 50%). De tweede gaan het fermentatievat in en wanneer dit goed op gang is gekomen voegt men er de gedroogde druiven aan toe; drie maanden schilweking doet de rest. Na nog eens 30 maanden op Franse eik en 6 maanden op inox is de passito klaar. Marco was de pionier die deze vergeten stijl redde. Wij proefden, apprecieerden, sleepten nog wat flessen mee en vertrokken wijzer dan toen we gekomen waren.

    Bukkuram, Passito di Pantelleria, 2006: heel donker; heel complexe neus, heel magnifiek; zoet, maar ook heel breed en complex; mooie lange afdronk ****

    Meer info over Marco vindt je hier en hier en in de vinopedia vindt je ook de proefnota's van alle tot nu toe door mij geproefde wijnen van Marco.