mummies

  • De dood en de roos (en de mafia): Sicilië 2010

    Pin it!

    Kenners van de Rooms-katholieke Kerk beweren wel eens dat Capucijner-monniken een wat aparte relatie hebben met de dood. Van de Sicilianen beweert men hetzelfde: waar elders in Europa is "I Morti" anders één van de grootste volksfeesten ? In Palermo kan je een heel aparte uitdrukking van deze relatie gaan bekijken: de Catacombe dei Cappuccini.

    Toen de capucijnermonniken van Palermo in de 16de eeuw na Christus geconfronteerd werden met plaatsgebrek op hun kerkhof vonden ze een originele oplossing: ze zochten het in de diepte. Silvestro de Gubbio was in 1599 de eerste van de broeders wiens lichaam werd gemummifieerd en bijgezet in een onderaardse crypte. Andere broeders volgden en na verloop van tijd werden ook priesters en andere leden van de clerus hier bijgezet, allen in de kleding van hun orde of hun rang. Later kregen ook de eerste burgers het recht om te worden gemummifieerd en groeide een plaatsje in de catacomben uit tot een echt statussymbool waarvoor veel geld moest worden betaald. 

    Nadat de lichamen van de overleden werden uitgedroogd en gewassen met azijn, kregen ze van hun familieleden de mooiste klederen aan. Op grote feestdagen kwam men in de catacomben bijeen om te bidden terwijl men de hand van zijn overleden moeder of papa of kind vasthield en later werd het zelfs een bijzondere vorm van devotie om alvast even te komen oefenen en een tijdje staand tussen de doden door te brengen. In 1920 vonden de laatste bijzettingen plaats toen Rosalia Lombardo, een meisje van twee jaar oud, werd gebalsemd en bijgezet, en ze is ook vandaag nog van een spookachtige schoonheid. De meeste andere overledenen staan er bij als figuranten van een horrorfilm, maar wie ondermeer op de kleding let kan er veel bijleren. 

    Iedereen die de catacomben bezoekt reageert er anders op, maar niemand is niet onder de indruk. In ons gezelschap reageerden sommigen door uit pure zenuwachtigheid de ene na de andere slechte grap te lanceren, anderen verlieten met een diep gevoel van walging zo snel mogelijk de ruimte, anderen werden stil...en de historici zaten te staren naar de uniformen, de gewaden en de kleding en zich af te vragen wie wat ooit had gedaan. Ik heb nog niet vaak iets van een dergelijke intensiteit gezien en het is best spooky om zo aan je eigen sterfelijkheid te worden herinnerd (en dat is de bedoeling natuurlijk, of is het niet, Heren Capucijners ?).

    catacombes

                                                                                                                                            

    Wij wandelden terug volgens ons oude vertrouwde recept, en dus wég van de grote lanen en maakten kennis met de oude verarmde wijken van dit deel van Palermo. Na een korte rust voor ondertussen behoorlijk pijnlijke voeten was het de beurt aan Il Mirto e la Rosa, ons laatste restaurant in Palermo.

    Dit restaurant werd in 1987 geopend door Antonella Sgrillo als een strikt vegetarisch restaurant, alhoewel ze dat maar zeven jaar volhielden en vanaf dan ook vis en vlees serveerden. Ze bleven echter wel zéér veel belang hechten aan de gezondheid van hun ingrediënten en ze bleven alternatief, zij het nogal bobo... Het is ook één van de restaurants in Palermo die consequent géén belasting betalen aan de Maffia. Dit beschermingsgeld, ook wel pizzo genoemd, wordt door de meeste handelaren in Palermo wél betaald en naar het schijnt kan het aardig oplopen, tot bijvoorbeeld 500 euro per maand voor een restaurant. In ruil hiervoor wordt je niet lastiggevallen door straatverkopers, helpt de mafia je bij problemen met de overheid of met een vergunning, en wordt je etablissement NIET in brand gestoken. In 1991 was een zekere Libero Grassi de eerste die openlijk weigerde te betalen, een actie die hij negen maanden later met de dood bekocht. In 2004 stichte een groep jongeren de Antipizzo beweging en plakten ze 's nachts de stad vol met stickers waarop stond "Een volk dat pizzo betaald, is een volk zonder waardigheid". Heel wat handelszaken verenigden zich en op deze website kan je ze terugvinden. Het is ondertussen wel een beetje een vreemd idee dat al die anderen dat wél doen, en het viel nogal op dat we deze avond om de tien minuten opdringerige verkopers aan onze tafel hadden, een fenomeen dat we nergens anders hadden ontmoet. De voortrekkers onder de restaurants van de beweging worden nog steeds permanent bewaakt door twee carabinieri.

    addio_pizzo

                                                                                                                             

    Maar was het er lekker ? jazeker ! en waar het eerst vooral de dames waren die hier glunderden bij de grote keuze vegetarische schotels, zag ik aan de andere kant van de tafel toch ook een ronduit schitterend zwijn voorbijkomen, de Carré di maiale con marmellata di cipolle e salsa al marsala. Ikzelf bezweek voor de caponata di melanzane, balletjes van aubergine-vlees in tomatensaus, een heerlijke fettucine con pesce e finochiette (venkel) en capituleerde toen eindelijk om te kiezen voor een uiterst eenvoudige maar lekkere pesce al limone. Mme Rick at er de couscous van haar leven, nog maar eens een herinnering aan hoe dicht we hier bij Afrika zitten. 

    DSC01459

                                                                                                                                  

     In het glas verschenen hier achtereenvolgens:

    Riserva, Duca di Salaparuta: de eerste tegenvallende schuimwijn van de reis

    Maria Costanza, Milazzo, 2008: een blend van chardonnay en wit gevinfieerde nero d'avola, een explosief fruitige wijn, mollig maar ook fris, misschien een beetje kort **

    Don Pietro, Spadafora, 2006: cataratto en grillo, fris, fruitig en aardig *(*)

    Benuara, Cusumano, 2007: warm en zoet en kruidig en simpel, was wat ik noteerde *

    maar we eindigden zéér sterk met de

    Merlot, Planeta, 2006: rijk, complex, evenwichtig, mooi fris in de mond, mooi complex, kortom heerlijk. We betaalden die fles hier wat ik er voor in Luxemburg betaal bij Auchan...een wijnkaart in België doet pijn... ***