spanje

  • Cadiz 2015: hoe maak je sherry, en wat is er mee aan de hand ?

    Pin it!

    Sherry is een versterkte wijn die gemaakt wordt in de sherry driehoek, bestaand uit de steden Jerez de la Frontera, Sanlucar de Barrumeda en El Puerto de Santa Maria. En in deze zin zit voor mij het meest opmerkelijke van deze wijn: het is eigenlijk niet zo belangrijk van waar de druiven komen, het is de plaats waar de wijn gemaakt wordt die bepaald of het al dan niet sherry is. Het is dan ook een beetje vreemd om de bodega's te bezoeken en door de streek te rijden, en nauwelijks een wijngaard te zien: ze zijn nauwelijks van belang. Terroir ? Daar wordt hier niet over gesproken. Alleen Palomino, de druif voor de droge wijn, komt bijna volledig uit de streek omdat de kalkrijke grond, Albariza genoemd, perfect geschikt is voor wat de sherry-makers als grondstof willen. De kalkgrond slorpt als geen ander in de winter water op, en laat dat in de hete en krukdroge zomer (40°C is geen uitzondering) weer heel traag los zodat de palomino niet alleen overleeft maar ook stevig opbrengt. De keiharde, witte bovenlaag vormt een schil die het water beschermd en reflecteert het zonlicht. Bijna alle aanplant is vandaag op dit soort grond, de lager gelegen en ongeschikte wijngaarden werden bijna allemaal terug omgeploegd toen de vraag naar sherry in elkaar zakte. Sherry kan ook gemaakt worden met de Pedro Ximenez of de Moscatel druif, maar die wordt meestal aangekocht van buiten de regio en wordt uitsluitend gebruikt voor zoete sherry.

     

    albariz.jpg

    http://jerez-xeres-sherry.blogspot.be/2014/10/an-interesting-interview-with-ramiro.html

     

    Sherry wordt echter niet gemaakt in de wijngaard, maar in de kelder, en er zijn weinig wijnregio's waar dit zo belangrijk is. Wanneer de droge witte wijn, nog piepjong, in de bodegas arriveert en voor minstens een jaar in oude eiken vaten verdwijnt moet er een heel belangrijke beslissing worden genomen die de toekomst van de wijn zal bepalen: is de wijn geschikt om biologisch te ouderen (onder een laag flor gist) of is hij beter om oxydatief te ouderen. De wijnen die flor krijgen blijven gisten tot ze echt kurkdroog zijn en worden gebruikt voor het maken van Fino of Manzanilla, de anderen worden oxydatief verouderd en zullen evolueren naar Oloroso wijnen waaraan alcohol wordt toegevoegd om de ontwikkeling van flor te stoppen. Dat wil trouwens niet zeggen dat ze zoet zijn, ze zijn van nature even droog als de anderen. De keuze wordt gemaakt door ervaren proevers die elk vat van een teken voorzien. En om de zaak nog wat ingewikkelder te maken zijn er ook biologisch verouderde wijnen die op een bepaald moment hun flor kwijtraken en die dan verder oxydatief gaan ouderen: dat worden Amontillado of Palo Cortado wijnen.

     

    flor sherry.jpg

    http://eng.sograpevinhos.com/enciclopedia/guia_vinho/maturacao/jerez

     

    Sherry is altijd een blend van verschillende jaargangen, en het is eigenlijk onmogelijk om van een sherry de precieze ouderdom te geven. Dit komt door een uniek systeem dat men solera noemt en niemand kan sherry begrijpen als hij niet weet wat een solera is. Een solera is een systeem van wijnvaten die onderverdeeld worden in verschillende criaderas of crêches. Nieuwe, jonge wijn wordt toegevoegd aan de eerste criadera en telkens wordt dan een equivalent deel overgepompt naar de volgende criadera die dan al oudere wijn bevat. Uiteindelijk arriveert de wijn in de oudste criadera, die dan weer solera wordt genoemd (ze maken het hier graag ingewikkeld). Voor sommige sherries zijn er drie criaderas, voor sommigen zijn dat er veel meer, tot elf. Vaak vormen de criaderas verschillende lagen, maar criaderas kunnen even goed apart worden gelegd naar gelang de omstandigheden in de rijpingsruimtes van de bodegas anders zijn. Een aantal keer per jaar (10 voor een manzanilla, maar minder voor een fino) wordt er sherry afgetapt en op fles gestoken en meestal is dat tussen de 10 en de 15%. Dit wordt saca genoemd (en daar komt het Engelse sack vandaan.  

     

    Solera-systeem.jpg

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Solera-systeem

     

    Wanneer sherry uiteindelijk wordt gebotteld heeft hij een constante gemiddelde leeftijd die afhangt van de solera. In sommige solera's is de rotatie eerder snel, en kan de wijn in de onderste lagen bijvoorbeeld gemiddeld tien jaar oud zijn, en het woord gemiddeld is hier belangrijk, de wijn zal altijd een mengeling van verschillende jaargangen zijn. Dit heeft als grote voordeel dat het terroir wordt weggefilterd en dat je niet langer de invloed van de jaargangen proeft maar wel de hand van de keldermeester en van de solera zelf, en door de geregelde toevoeging van jonge wijn blijft de flor actief. Veel bodegas hebben een sacristia waar de oudste vaten worden bewaard en daar kunnen wijnen in zitten waarvan de oorprong 100 jaar geleden teruggaat. Af en toe worden kleine hoeveelheden gebotteld en deze wijn zijn altijd zeer duur, maar je drinkt pure geschiedenis. Veel apartere sherries zullen trouwens vermelden uit welke solera ze komen, ook al worden ze gecommercialiseerd onder een andere naam, maar elke solera is als een levend wezen met zijn eigen karakter. Het verdwijnen ervan is dan ook altijd dramatisch omdat er iets wordt vernietigd dat nooit meer zal terugkomen.

     

    sherry,flor,spanje,bodegas,lustau

     

    De laatste dertig jaar is dit eeuwenoude landschap echter serieus door elkaar geschud en werd sherry het slachtoffer van zijn eigen succes, met een imagoprobleem zo groot als een huis en een verandering in consumentengedrag die dramatisch was voor dit soort wijn. Laat ons eerlijk zijn: wie denkt er bij sherry niet eerst aan die stoffige fles in oma's drankenkast die al een jaar open is ? Heel lang was sherry ook een vrouwendrank waardoor het een negatief imago kreeg als de favoriet van de aan alcohol verslaafde ongelukkige echtgenote die de combinatie van veel alcohol en weinig suiker (en dus goed voor de lijn) wel geschikt vond. Ooit creëerde dit een enorme markt maar er was hierdoor ook een verschuiving van kwaliteit naar kwantiteit zodat de markt uiteindelijk alleen nog vroeg naar sherry met prijzen die de productiekosten niet meer dekten. Het negatieve imago verdreef de kwaliteitssherry van de markt en toen sherry dan ook nog eens uit de mode geraakte door veranderde eetgewoontes en zijn nogal hoge alcoholniveau zat de regio met een groot probleem (vandaag drinken de MILF's cava en sauvignon blanc...).

    In de regio zorgde dat voor een ineenstorting van een economisch systeem, de ene na de andere overname op zoek naar schaalvergroting, het in sneltempo verdwijnen van historische solera's en toen de eurocrisis ook de binnenlandse markt stevig deed inkrimpen was het hier dramatisch. Vele bodegas verkochten hun vatenpark aan whisky-distillerijen en kregen daar héél veel geld voor, maar het hele systeem zelf zorgt ervoor dat wat verdween maar heel moeilijk terug kan komen.

    Lustau, met zijn Almacenista-reeks, probeerde als eerste het tij te keren, en lukte daar aardig in. Ze zijn makkelijk verkrijgbaar en van topkwaliteit. Vandaag is kwaliteits-sherry zelfs the hottest new thing in London of New York. In Spanje zelf wordt nog voornamelijk een commercieel massaproduct als Tio Pepe geschonken en de export blijft grotendeels beperkt tot basis-sherry of zoete oude dametjes wijn zoals Bristol Cream.

     

    almacentista_intro.png

    http://www.lustau.es/en/products

     

    Er gebeurt echter iets de laatste jaren en ook in de eigen regio worden ze zich stilaan terug bewust van het potentieel van sherry. Jonge liefhebbers beginnen goede sherry te verzamelen en te promoten, en vandaag kan je nog prachtige flessen kopen voor weinig geld. Helaas is het sherry verhaal ook een ingewikkeld verhaal en blijft ons eet- en drink-patroon moeilijk combineerbaar met deze drank, en zelfs bij kenners speelt het idee dat een fles sherry eens geopend zo snel mogelijk op met in het nadeel. Bijna iedereen op onze trip hamerde daar trouwens op: een geopende fles sherry blijft in de ijskast een paar weken goed...met twee opmerkingen: één, in de ijskast niet in de drankenkast in de living, en twee, weken, geen maanden. 

    In België zijn er een paar wijnhandelaars die een mooi aanbod hebben. Swaffou (www.swaffou.be) heeft ondermeer de prachtige single-cask sherries van Equipo Navazos. Bij La Buena Vida importeren ze de prachtige sherries van Gutierrez-Colosia waar ik later nog een blog aan zal wijden (www.labuenavida.be). En de absolute specialist-invoerder is Xpertvinum met een heel brede en heel mooie collectie (www.xpertvinum.be).

    En voor wie nu echt nieuwsgierig aan het worden is, deze  http://www.sherrynotes.com Belg weet er écht alles van... 

     

  • Cadiz 2015: sherry en tapa's in Jerez de la Frontera

    Pin it!

    Wie met het vliegtuig naar de sherry-streek wil landt in Jerez de la Frontera en alleen al daarom was dit de ideale start voor onze trip door sherry-land. Jerez is één van de drie steden van de sherry-driehoek en ze ligt het meest in het binnenland. Het is een grote (200.000 inwoners) en wat stijf-deftige stad waar de grote sherry-huizen hun hoofdkwartier hebben. Ze is ook bekend voor de flamenco en raspaarden. Overal zie je reclame voor sherry, van moderne billboards tot 19de eeuwse pareltjes, maar overal voel je ook het verval dat de regio onderging toen sherry uit de mode geraakte en dat nog verergerd werd door de euro-crisis. Laat dat je echter niet afschrikken, het blijft een erg charmante stad, en je kan er heerlijk eten.

    Want daar begonnen wij mee, zo ongeveer recht van het vliegtuig. Veel mensen denken bij tapa's aan machego en jamon en patatas bravas, maar hier, in de regio waar de tapa's oorspronkelijk vandaan kwamen, ligt de nadruk veel meer op vis en zijn tapa's uitgegroeid tot een culinaire belevenis van topformaat. Ingewikkeld is het verhaal wel, tapasbars veranderen constant van lokatie en eigenaar, en op het internet vind je website na website met beschrijving van wat is hot and wat is not. Sprenkel daar je classics door, en elke maaltijd is een avontuur, en niks is plezanter dan slenteren door Cadiz of één van de drie sherry-steden, links en rechts sherry en tapa's proevend.

    Wij begonnen ons avontuur in een buitenwijk van Jerez waar er drie naast elkaar lagen, en lieten de traditionele in het centrum over voor een volgende reis. La Esparteria in de Calle Paraiso, in een moderne glimmende wijk, lijkt nog het meest op een fritkot met pretentie, maar wie een meer dan toevallige blik op het blackboard aan de ingang werpt, wie op de middag de bezoekers ziet toestromen en wie een beetje zijn trip heeft voorbereid weet dat je hier bij één van de toppers terecht komt. Wij waren hier nog wat sherry-bedeesd, en het werd dus de Fino van Tio Pepe die onze eerste hapjes begeleidde.

    DSC06249.JPG

    Een bordje met kroketjes, mooi op een rijtje, was onze eerste kennismaking, en er bleken dus twee manieren om tapa's te bestellen: als tapa (één hapje) of als racion (vier of vijf hapjes en dus bedoeld om te delen). Het is echter ook perfect normaal om de beide te bestellen en te delen en dat hebben we dan ook zowat de hele reis dapper gedaan. Deze croquetas de chipirones (kleine inktvisjes) con un toque de ali-oli waren heerlijk, en welkom! in het koninkrijk van de inktvis, één van mijn favoriete diersoorten, die hier op zowat elke eetkaart prijkte. Een andere tapa, een overheerlijke van versheid uit het bord springende tartaar van tonijn, gaf aanleiding tot enig culinair gemijmer. Mag je vandaag de dag nog tonijn eten ? Wel, eerlijk gezegd vind ik dat als het mag, het zeker hier nog mag. Atun de Almadraba is tonijn die hier, in de Middellandse Zee, op traditionele manier (almadraba, een van oorsprong Arabisch woord, duidt op de manier van vangen) "geoogst" wordt, en voor een groot deel lokaal wordt verorberd. Het is voor pas wanneer zo iets wordt geïndustrialiseerd zodat ook wij op 1500 kilometer afstand ons (liefst niet te duur) stuk tonijn willen verorberen dat er iets niet meer klopt... Er passeerde voor de rest nog een zéér lekkere risotto, wat eend en een gerecht dat ik alleen al omwille van de naam wou proeven, een bombon de solomillo en dos texturos de queso, ofte een stukje varkensvlees in kaassaus met chips...

    DSC06252.JPG

    Nauwelijks 100m verder, ook in de Calle Paraiso, ligt Val de Pepe, al even modern ingericht als de vorige, maar hier maakten we kennis met onze eerste pracht-sherry, de Amontillado en Rama, Bodegas Faustino Gonzalez. Wat precies een amontillado is leg ik u volgende blog wel uit, maar hier maakten we voor de eerste keer kennis met een nieuw en eigenlijk erg opwindend fenomeen in sherry-land. Een "En Rama" sherry is sherry die maar heel licht gefilterd is (alle commerciële merken filteren heel hard om lang goed te blijven wanneer geopend), en dus veel dichter staat bij het product zoals het uit het vat komt. De internationale markt vraagt lichte, heldere sherries om te drinken bij olijven als aperitief, maar om dit te bereiken moeten de producenten zeer agressief filteren en klaren. En Rama sherries worden wel degelijk licht gefilterd, anders zouden de te grote flor deeltjes de fermentatie terug kunnen in gang zetten op de fles wat ze een veel te snelle evolutie zou geven, maar ze smaken veel "echter" en complexer dan de andere. Dit glas nootbruine amontillado rook naar noten en honing en smaakte heel fijn en complex, mooi droog maar ook intens en lang, en plotseling was onze nieuwsgierigheid niet alleen zachtjes gewekt, nee, ze zat plots rechtop met grote ogen en klaarwakker op haar stoel !! Een goede, meer technische uitleg vind je hier: http://www.sherrynotes.com/2013/background/sherry-en-rama/

    Bij Val de Pepe aten we ook uitermate lekkere albondigas en vooral de lokaal vermaarde Cola de Toro al Estilo de la Mesa Redonda, een gerecht van Pepe Romero Valdespino dat eerst gemaakt werd in het Mesa Redonda restaurant en waarvan een licht vernieuwde versie hier geserveerd word. Het is trouwens een sport om hier naar bepaalde tapas-bars te gaan omwille van één gerecht dat in de lokale pers bejubeld werd en veel plaatsen hebben een echte signature-tapa.

    We sprongen ook nog binnen in een oude waarde, La Tasca, waar ze super-vriendelijk waren en ik leerde dat er twee inktvissen bestaan toen ik een albondiga de choco bestelde. Chipirones zijn wat wij pijlinktvisjes zouden noemen, Choco is zeekat of sepia.

     

    DSC06263.JPG

     

    Het centrum van Jerez is erg mooi en je kan er heel goed zijn hoe die stad is rijk geworden met sherry, en hoe huizen als Pedro Domecq ooit rijk en machtig waren. Er staan prachtige etablissementen en fantastische tapas-bars, maar door tijdgebrek dronken wij een erg lekkere en frisse Fino van La Ina in El Gallo Azul, een prachtige zaak met een kleine, smalle bar maar een fantastisch terras. Ooit moet het geld hier rijkelijk gevloeid hebben.  

     

    DSC06274.JPG

     

    Na een helaas mislukte afspraak bij Faustino Gonzalez reden wij naar Cadiz om er aan den lijve te ondervinden waarom ze in de oude stad rechtopstaande kanonslopen op de hoeken van de straten metselen: opdat de verdwaalde toerist met zijn huurwagen de huizen niet zou beschadigen...

    Wij waren dus enigszins onder de indruk na onze bagage-drop aan het hotel, het werkelijk uitstekende, charmante en goed gelegen Argantonio. www.hotelargantonio.es De oplossing lag in een lange wandeling naar El Faro, onze eerste tapas-bar in Cadiz, waar we de avond aanvatten met een ijskoud bier van het vat, nu misschien minder van toepassing maar in de zomer halen ze hier makkelijk de 40°C.

     

    DSC06284.JPG

     

    Er bestaan eigenlijk twee El Faro's, eentje in Cadiz en eentje in La Puerta, en ze hebben dezelfde eigenaar. Ze hebben een grote faam als restaurant maar dat in Cadiz is ook bekend voor zijn bar en de tapas die ze daar serveren. En net als de echten (sic) waren wij speciaal naar hier gekomen voor de specialiteit van het huis, de Tortillitas de Camarones. Alhoewel dit eigenlijk een traditioneel gerecht is dat terug gaat tot de 16de-17de eeuw werd het de laatste 100 jaar gemoderniseerd en steeds weer verbeterd, en Gonzalo Cordoba maakte er de signature dish van El Faro van, sindsdien nog aangepast door zijn zoon die, wanneer mogelijk, zelfs zou werken met nog levende garnalen. Er volgden nog Acedias, kleine gefrituurde solletjes (heerlijk met een Amontillado Botaina van Lustau, kruidig en noterig in de neus, fris en breed in de mond, maar nogal kort, **), Bocaditos de Bacon, in bacon gewikkelde geitenkaasjes, Albondigas de Rabo de Ternera, gehaktballetjes van kalfsvlees, succulent, en Carillada Iberica, varkenswangetjes die zo mals en lekker waren dat wij dit prompt de lekkerste schotel van de avond vonden.

    Bij dat vlees gingen we toch maar voor een lokale rode wijn, en we kozen de Garum, Bodegas Luis Perez, 2013, een lokale wijn en een blend van 70% Merlot, 10% Syrah, 10% Tempranillo en 10% Petit Verdot. Luis Perez is een professor in food technology en begon in 2002 met deze bodega op wijngaarden die een andere bodemsamenstelling hebben dan de typische sherry-wijngaarden. Hij kreeg fermentatie op inox, 20 dagen schilweking en rijpte 12 maanden op tweedejaars-vaten van Franse en Amerikaanse eik. In de neus mooi fruit met een vleug vanille. Mooi evenwicht, mooi fruit en een fris puntje die de 14,5% alcohol vakkundig verstopte. Mooie wijn **.

     

    DSC06285.JPG

     

    Nauwelijks een paar 100m verder ligt de Taberna Casa Manteca, nog zo'n legendarisch etablissement. De muren puilen uit van de posters en foto's van stierengevechten en de eigenaars zijn dan ook de zonen van een beroemde toreador. Er wordt geen warm eten gemaakt maar de bar is beroemd voor zijn heel simpele koude tapa's die worden geserveerd op keukenpapier. Wij bestelden de drie hoogvliegers: de Lomito de Bellota, schijfjes van het nekstuk van het Iberico varken, 120 dagen gedroogd, mooi gemarmerd en een beetje nootachtig, Chicharrones Especiales, dun gesneden buikspek besprenkeld met zeezout, wat citroen en een paar pork scratchings, een huisrecept waarvoor ze bekend zijn, en vooral, want daar kwam ik speciaal voor, de Mojama de Atùn, gezouten en gedroogde tonijn in plakjes. Zoals zoveel zaken hier komt de naam uit het Arabisch, van het woord musama, dat droog betekent. Erg zilt, maar ongelooflijk lang en complex, besprenkeld met wat olijfolie wat het nog lekkerder en smakelijker maakt. Wij dronken er een palo cortado van Gonzalez Byass, net iets te zoet, een amontillado of een fino was beter geweest (en die ijskoude Cruzcampo in lage brede glazen ging er eigenlijk ook heel goed bij). We eindigden nog met een experimentje, een vermut de grifo, een vermouth van het vat met andere woorden, maar hier was ik even het noorden kwijt, misschien was het al te laat. Naar het schijnt is die vermut een drinkcultuur op zichzelf, maar het zal voor een andere keer zijn.

     

    DSC06289.JPG

    Chicharrones, Lomito en Mojama bij Casa Manteca

    Later wandelden we door een nachtelijk Cadiz dat zich opmaakte voor het carnaval, één van de belangrijkste van Spanje.

    DSC06293.JPG

     

  • Barranco Oscuro

    Pin it!

    Eén van de toegevoegde waarden van een goed restaurant is de sommelier, en bij uitbreiding dus, de kwaliteit van de aangepaste wijnen. Als dat goed gedaan is dan is dat leuk en zeker wanneer het niveau van de wijnen even hoog is als dat van het eten. Uit zo'n restaurants kom ik steevast met een paar nieuwe namen, en na mijn laatste (en alweer super-lekkere) lunch bij Couvert Couvert was dat niet anders.

    Blancos Nobles, Classico, Barranco Oscuro, 2012

    Bij Couvert Couvert op 19 december. Mooie frisse neus. Fris, levendige zuren, wat rokerige afdronk, mooi fruit **(*)

    Vlak na die maaltijd stapte ik nog binnen voor een glaasje bij Sur Lie, en kijk, daar stond die Barranco Oscuro ook. Mijn nieuwsgierigheid geprikkeld begon ik thuis even te zoeken op het internet, en bleek dat de wijnen van dit huis geïmporteerd werden door Altrovino uit Harelbeke (tot dan al veel goeds van gehoord, maar nog nooit ontmoet). Toen dan ook nog eens bleek dat hij exact 12 cuvées in huis had was de volgende CSP degustatie een feit.

     

    IMG_0630.JPG

    foto Jan Borms, Altrovino

     

    Het Barranco Oscuro domein ligt in Spanje, in Alpujarra de Granada, in Andalucia. De grote boerderij ligt erg hoog, in de Sierra La Contraviesa, tussen de Sierre Nevada en de zee, en de wijngaarden liggen op hoogtes tussen de 1300 en 1368m. Het zouden de hoogst gelegen natuurlijke wijngaarden van Europa zijn. De bodem is heel arm, met vooral leisteen, en er zijn heel grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht. In de winter sneeuwt het er. Het is er heel droog, en de wijngaarden overleven dankzij zeewind en smeltwater. De 12ha aanplant bestaat uit internationale druivenrassen maar ook uit autochtone rassen als Vigiriega.

     

    IMG_0655.JPG

    foto Jan Borms, Altrovino

     

    Het domein werd in 1979 opgericht door Manuel Valenzuela die de grote stad moe was en naar het platteland trok om er zelf in de behoeften van zijn gezin te voorzien. Hij plantte olijf- en amandelbomen en wijstokken, en werkte biodynamisch, zonder kunstmest, herbicides en pesticides. Hij is één van de Spaanse pioniers van de natuurlijke wijnen, werkt heel zuiver en non-interventionistisch in de kelder en gebruikt geen sulfiet. De heel lage opbrengsten leveren heel geconcentreerd sap op, en ze zijn zo gezond dat de fermentatie spontaan kan worden opgestart, zonder hulpmiddeltjes. Dat alles levert prachtige maar eigenzinnige wijnen op, en deze degustatie bewees dat.

    De degustatie was op een fruitdag. De witte wijnen kwamen uit de koelkast, maar werden een uurtje of twee ervoor, samen met de rode in een koelbox gestoken, zodat ze wat opwarmden (en de roden wat afkoelden). Twee flessen werd op aanraden van Jan van Altrovino gekarafeerd.

     

    barranco.jpg

     

    Brut Nature 2012

    17,95 euro. 100% Vigiriega. Gemaakt met spontaan vergist sap van druiven die tussen eind september en eind oktober worden geoogst en met sap van druiven die pas eind december worden geoogst, vaak in bevroren toestand als ijsdruiven. Het laatst geoogste sap wordt toegevoegd aan het eerste om een tweede gisting in gang te zetten die gebeurt in de fles. er volgt dan minimaal één jaar flesrijping sur lattes voor de flessen gedegorgeerd worden. Troebel en met heel fijne belletjes. Interessante, leuke neus, geurde een beetje naar ijzer in het begin. Heel fris, mooi, strakke zuren, appeltjes. ***

    Brut Nature Reserva 2001

    24 euro. Oplage 600 flessen. Zelfde procédé, maar 12 jaar sur lattes omdat de wijnmaker vond dat er nog wat teveel restsuiker was... Gedegorgeerd in 2013. Goudgele kleur die wat richting amber gaat. Heel fijne bubbels. Ruikt heel sterk naar kip met paddestoelen, goeie paddestoelen en super-kip wel. Heel speciaal. In de mond complex en rijk, heel interessant, heel mooie en lange afdronk. Deed me sterk denken aan de schuimwijn die ik ooit kocht bij Ziereisen (7 jaar sur lattes ). ***(*)

    Blancas Nobles Classico, 2012

    15 euro. 40% Vigiriega, 40% Sauvignon Blanc, 15% Riesling en 5% Albariño. Oplage 2000 flessen. Deels op hout, deels op inox gevinifieerd, daarna geassembleerd en verder opgevoed op inox. Troebel, bleek goudgeel. een echt naturel neuzeke, fruit maar ook wel wat geuze, vooral in het begin. Fris, met mooie zuren, mooie citrustoets. Lange afdronk. Mooie wijn. *** 

    La Vi Y Soñé, 2010

    21,5 euro. 100% Viognier. 12 maanden opvoeding op vaten van verschillende grootte, alleen Europese. 900 flessen. Donker goudgeel. Intrigerende neus, bijna een volledg gerecht, een curry bijvoorbeeld. Ook hars, benzinedamp, kip, was, een symphonie van geuren. In de mond mooi vol, heel complex en verrassend, abrikoos, lijm ook wel een beetje. Mooie frisse zuurtjes. Héél lang. Eén van de mooiste Viogniers die ik al proefde. ****

    Tres Uves 2011

    21 euro. Vigiriega, Viognier en Vermentino. Apart gefermenteerd, dan opgevoed op vaten van verschillende grootte voor 12 maanden. Geassembleerd en nog eens 12 maanden opvoedig op inox. Deed denken aan een Savagnin. Rijk aroma, beetje het aroma van een wijnkelder, maar met een heel mooi fruitig stukje peer. In de mond prachtig, met frisse zuren, heel fijn, ook hier net een goede Savagnin. Moet super zijn bij een stuk Comté of lichte Gorgonzola. ***(*)

    V de Valenzuela, 2013

    19,95 euro. 100% Vigiriega van 2 percelen van een op 1368m hoogte gelegen wijngaard. Zeer lage opbrengsten, 1kg druiven per stok. Het eerste perceel werd aangeplant tussen 1983 en 1986, het tweede in 1991 met enten van eigen stokken. Fermentatie op inox, daarna opvoeding op eik. 600 flessen; In de neus geel fruit. In de mond strak en fris, een beetje vlakker dan de andere wijnen, toegankelijker maar ook wat minder spannend. **(*)

    Vino Costa 2009

    14 euro. 90% Listan Negro, een ras dat vandaag vooral overleeft op de Canarische eilanden. 10% andere druivenrassen, waaronder ook witte. Aanplant uit de jaren 90. 28 maanden opvoeding op eik en inox. De naam verwijst naar de wijn die de inwoners van Alpujarras vroeger maakten met de druiven uit hun eigen kleine wijngaard waar allerlei rassen door elkaar groeiden. Oranje-kleurig. Herfstig aroma, paardenzweet, maar ook pakken fruit, deed denken aan zo'n ingedroogd mandarijntje. In de mond heel fijn, mooi fruitig, interessant en lang, mooi droog. Het kletske een dag later was nog mooier. ***

    Salmonido, 2012

    21,5 euro. Een saignée van 100% Pinot Noir. Inox en barriques. Rosé-kleurig. Eerst bosaardbeitjes, na walsen turnsloefen, maar dat verdween later wel. In de mond complex, aardbeien ook, heel lange afdronk, maar een wat vreemde wijn toch. *(*)

    El Pino Rojo, 2010

    24,5 euro. 100% Pinot Noir, percelen op hoogtes tussen de 1280 en 1350m. Arme grond van steenachtige klei met daaronder leisteen. Erg kleine opbrengsten. Vinificatie en opvoeding 20 maanden op Bourgondische eik. Vlezig, heel mooi fruit, heel zuiver, peper, en later ook turf en sigaar. In de mond zeer mooi evenwicht, mooie zuurtjes, lang en diep maar ook een beetje warm en zoet. ***

     

    barrancooscuro.jpg

    Van rechts naar links: Vino Costa, Salmonido, El Pino Rojo

     

    "Experiment by CSP"

    En als we nu die Salmonido en die Pino Rojo blendden ? Dan gaat de neus er niet op vooruit, maar in de mond was de wijn fruitig en fris. Leuk !

    Rubaiyat, 2009

    21,5 euro. 100% Syrah. 16 tot 18 maanden Franse barrique. In sommige jaren beschouwd als de beste Syrah van Spanje. Heel gespierde neus, kruiden en vlees, beetje rokerig ook, aroma van maquis, heel zuiver. In de mond zuiver, stevig, met mooi fruit, intens met een leuk zuurtje, maar had volgens ons nog langer moeten karaferen. "Miste de mixer" volgens een enthousiast en enigszins ongeduldig CSP-lid. ***

    Garnata 2009

    23,5 euro. 100% Grenache. Stinkerke. Stevige neus, fruit kwam er wel wat door. Natuurlijke wijn en zo smaakt hij ook, ok, frisse zuren, wat teveel alcoholwarmte. Heel veel liefhebbers binnen CSP, maar ik was niet één van hen. **

    1368 Cerro Las Monjas, 2005

    28 euro. Grenache, Syrah, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Merlot. Van proefvelden op de Cerro Las Monjas wijngaard op 1368m hoogte (vandaar de naam). Alle rassen worden eerst apart gevinifieerd. Extreem lage opbrengsten. 17 maanden op Franse en Amerikaanse eik. Aroma van een erg mooie oude wijn, tertiair, heel mooie toetsen van rook met fraisekes. In de mond munt, mooi fris, heel mooie structuur, lang, mooie frisse afdronk, heel complex, mooi fruit ook. Erg lekkere wijn, zijn geld meer dan waard ***(*) 

     

    www.couvertcouvert.be

    www.surlie-natuurwijnen.be

    www.altrovino.be

    www.barrancooscuro.com

     

     

  • Rioja: verrassingen in wit en rood

    Pin it!

    Het doel van de degustatie was eigenlijk om de unieke stijl van Lopez de Heredia beter te begrijpen, en wat is dan beter dan er een paar andere en modernere rioja's naast zetten ? Voor wit en rosé grepen wij dan ook naar een regelrechte tegenhanger: een jong (1994) en commercieel bedrijf, Oscar Tobia, in België verdeeld door Sacacorchos. Oscar is een landbouwingenieur/oenoloog die grotendeels met druiven van andere boeren wijn maakt. Ze worden met de hand geplukt. In tegenstelling met de wijnen van Lopez komen ze veel  sneller op de markt. Het merk maakt commerciele wijntjes voor de export maar ook de traditionele rioja's.  

     

    oscar.jpg

    Oscar Tobia

     

    Rioja Blanco, Viña Tobia, 2012: 5,99 euro. 50% viura, 20% verdejo, 10% malvasia, 10% tempranillo blanco en 10% sauvignon blanc. Aleen inox. In de neus overweldigend banaan en onze-lieve-vrouw beeldjes; in de mond zeer fruitig, maar nogal kort, wel met genoeg fraîcheur. Een leuke zomerse familiefeestwijn. *(*)

    Blanco Reserva, Tobia, 2005: 12,25 euro. 50% viura, 50% malvasia. 50 jaar oude stokken. Het einde van de alcoholische fermentatie gebeurde op eik, gevolgd door 18 maanden vatrijping op Amerikaanse en Franse eik. Licht goudgeel. In de neus eerst een klop met een eikenhoutenhamer, heel agressief, als verse, pas geschaafde houtkrullen. Na een half uurtje in het glas begon de wijn erg te ruiken naar een open haard. In de mond marsepein en vanille. Vreemde wijn. *

    Viña Gravonia, Rioja Blanco, 2001: 15,55 euro. 100% viura. 4 jaar op eiken vat, daarna nog eens 6 jaar op fles vooraleer de wijn op de markt komt. Ongefilterd. Gouden kleur met een erg mooie schittering. Complexe en intrigerende neus, die doet denken aan bijzonder goed gemaakte crème brulée; in de mond nogal strak, iets van zure melk en ranzige boter, nogal kort, maar wel intrigerend want je voelt als het ware het veranderpotentieel. Dag 2: de neus is nog steeds van een prachtige complexiteit, heel interessant. In de mond frisser nu, maar ook complex en prachtig geëikt, en echt een beetje als een Graves, maar dan wel een nerveuze. Dag 3: nu helemaal geurend als een Pessac-Léognan. Ook in de mond nog steeds erg lekker, maar deze wijn is echt droog zonder een spoortje vet en daarin is hij wel anders. Op dag 1 **, maar later evoluerend naar ***. Fascinerende fles.

     

    rioja,spanje,spaanse wijn,csp clubvergadering

    Viña Tobia, Rioja Rosado, 2011: 5,99 euro. 100% garnacha. Inox met twee à drie dagen schilweking. Kleur van grenadine. In de neus snoep, in de mond kriekensap. Nogal zoet. Aardige tuin-rosé, koud te drinken wanneer het heel warm is, ok bij voorgerechten met vers fruit. (*)

    Alma Tobia, Rosado Fermentado em Barrica, 2010: 12,87 euro. 55% tempranillo, 30% graciano, 10% andere waaronder merlot. Apart gevinifieerd uit drie verschillende wijngaarden, met 48 uur schilweking. Na de fermentatie geassembleerd en vier maanden Franse nieuwe eik. Volgens El Pais de beste houtgerijpte rosé van Spanje. Heel donkere rosé. In de neus vanille-ijs met siroop (groseille), aalbessenconfituur ook. In de mond strak, fris en droog maar ook met iets zoets en fruitigs dat aan siroop doet denken. Heel speciale afdronk. Werd in het glas lekkerder en lekkerder en het CSP lid dat hem mee naar huis nam vond hem een dag later geweldig lekker. Fascinerende rosé, haal apart en lekker, met grote gastronomische potentie (wil ik wel eens proeven bij een paar Spaanse gereechten). ** maar evolueerde naar **(*)

    Gran Reserva Rosado, 2010; 17 euro. 60% garnacha, 30% tempranillo, 10% viura. 4 jaar vatrijping en zes jaar flesrijping voor commercialisatie. Ongefilterd. Naar het oranje neigende kleur, heel mooie schittering. In de eerste neus gerookte ham, daarna crème caramel. Heel mooie neus, maar in de mond vreemd en erg fris en viel wat tegen. Dag 2: doet nu denken aan oude sherry, heel droog; heel vreemde wijn to je er aan denkt dat je een 13 jaar oude rosé aan het drinken bent....*

    De Oscar Tobia wijnen kwamen van Sacacorchos www.sacacorchos.be , de Lopez de Heredia van Mathys Wijnen www.matthys-wines.be .

     

  • Teletijdwijn: de Fondillon

    Pin it!

    Whan that Bacchus, the Myghti Lord,

    and Juno eke, by one accorde,

    Hath sette a-broche of myghti wyne a tone,

    And after wardys in to the brayn ran

    Of Colyn Blobolle, when he had dronke a tante

    Both of Teynt and of wyne of Alycaunt,

    Till he was drounke as any swine;

    Uit "Colyn Blowbols Testament", een parodie die rond 1500 werd geschreven door een onbekende Engelse auteur. Een Blowbol is een middeleeuws woord voor een dronkelap.

    Historische wijnen fascineren mij: ik schreef hier al over verjus en een paar weken geleden nog over de East India Solera van Lustau. Af en toe heeft zo'n blogbericht het effect dat vrienden mij uitnodigen om iets in dezelfde lijn te komen proeven en na afloop van de Provence degustatie (verslag volgt…écht) haalde wijnbuddy Gert iets boven dat we "nog nooit geproefd hadden". En gelijk had hij…

    De fles in kwestie was een Gran Fondillon 1964 van Bodegas Brotons die hij in Herentals bij Van Eccelpoel op de kop getikt had. Alhoewel ik de naam Fondillon heel kort vermeld in mijn eigenste vinopedia moest ik toegeven dat ik er verder geen zinnig woord over kon vertellen. Ik moest ter plekke beloven om de vergeten historicus in mij weer wakker te maken en eens iets te schrijven over het onderwerp.

    fondillonenelpeurtodealicantye

    Fondillon is één van de historische wijnen van Europa. Ooit was dit wijn voor koningen en prinsen, heel populair en tamelijk duur (vier keer zoveel als sherry), maar vandaag is hij zo goed als vergeten. In de meeste bronnen wordt hij alicante genoemd, afgeleid van zijn volle naam Fondillon de Alicante en dat is dan ook de streek waar hij vandaan kwam. Hieruit werden namen als aligaunt, alycaunt, allecant, aligaunte, allegaunte, alegaunte, alligant en alicant afgeleid, maar in alle gevallen ging het om stevige, zoete dessertwijnen. Het is een 100% monastrell, gemaakt met zeer suikerrijpe druiven (16 tot 18° Baume) die in de zon op stromatten worden ingedroogd en dan worden vergist tot wijn. Daarna wordt de wijn bewerkt tot Fondillon, wat een rijpingsperiode van minimaal acht jaren vraagt. Dit gebeurde meestal volgens het solera-systeem zoals bij sherry, maar in topjaren worden er vintagewijnen mee gemaakt. Sommige fondillon's krijgen twintig jaar vat of meer.

    In historische bronnen wemelt het van vermeldingen en ik beperk mij dan ook tot enkele van de meest veelzeggende. Fondillon was heel lang bekend om zijn versterkende eigenschappen en was een beetje zoals de vitaminepreparaten van vandaag: het zou energie en levenslust geven. Het maakte dan ook deel uit van de proviand tijdens de ontdekkingsreis van Magellaan en was bekend als een remedie tegen scheurbuik, de grote vijand van de 16de eeuwse ontdekkingsreiziger, omdat het citroenzuur bevat. De combinatie van dit zuur en de alcohol verleende het ook licht ontsmettende capaciteit zodat het gemengd werd met water om ook dat een langere levensduur te geven. De wijn wordt geregeld in bronnen vermeld, van Shakespeare tot de Graaf van Montecristo in 1844, en het was de wijn die de laatste dagen van Louis XIV, de Zonnekoning, verlichtte. De phylloxera crisis en smaakverschuivingen deden hem zo goed als verdwijnen en één van de zeldzame degustaties op het net sprak over een ratjetoe van jaargangen uit vaten die ergens vanachter in de bodega waren teruggevonden op aanduiden van de schoonvader, of tiens wat zou hier nog inzitten ? tot gevonden en gekocht bij een lokale kleine wijnboer die er al lang mee gestopt is.

    DSC00223

    Fondillon kan tot zes weken geopend bewaren en wat ik die avond proefde stond al enkele weken open. De neus was erg notig en verrassend fris. Heel opvallend in de mond waren de frisse, bijna scherpe zuren (dat had hij van in het begin, volgens Gert) die alle kleffe zoetheid wegnamen zodat de wijn bijna droog leek. Daarbij kwam een zeer mooie smaak van noten en amandelen en een hele lange afdronk.

     

     

     

    Name, sirs! the wine that most invites your taste;
    Champaign, or Burgundy, or Florence pure,
    Or Hock antique, or Lisbon new or old,
    Bourdeaux, or neat French white, or Alicant

    John Gay (1685-1732), auteur van ondermeer The Beggers Opera.

     

  • Wine World Taster of the Year 2008: Part One

    Pin it!

    Eénmaal per jaar gaan wij eens graag op onze bek. Eénmaal per jaar laten wij nog eens goed tot ons doordringen hoe weinig we er eigenlijk wel van afweten. Eénmaal per jaar aanzien we vloekend dat sommigen (of beter gezegd véél sommigen) er toch nog wel een pak meer van afweten dan wijzelf. Maar, zoals mijn oud leraar Frans altijd zei over het existentialisme, is dat een reden om droevig te zijn ? NEEN !

    Want in de zaal naast de Wine World Taster wedstrijd bevindt zich een keur aan uitgelezen wijnhandelaren die op je wachten en een groot voordeel van het niet de finale halen is dat je naar hartelust kan gaan proeven. En dat was ook deze keer een opmerkelijke belevenis, met veel nieuwe wijnen, enkele nieuwe inzichten en enkele nieuwe handelaren. Hier volgt een eerste overzicht, de rest volgt later deze week:

    1: Mijn niet deelnemende wine-buddy Ghil was uiteraard onmiddellijk de zaal ingedoken en ik vond hem (geen wonder na onze Porto reis) terug bij de stand van Wijnhuis Jeuris, waar onze positieve vooroordelen over Portugal bevestigd werden. Schitterende, originele wijnen aan nog redelijke prijzen en dit onder begeleiding van iemand die er iets van kent. Wij proefden heel wat, maar sprongen eruit: een erg originele Maria Gomes van de Qta de Cozinheiros (hier bloggen we nog over), een koel geserveerde fruitig-elegante rode Esboço die me deed wensen dat de zomer al was begonnen en een elegante, zuivere Vinha Paz uit de Dão. Het was echter de spirit van Dirk van der Niepoort die hier het meest rondwaarde en die ons tot vervoering bracht: de porto's van de Morgadio da Calçada verzoenen zelfs mij met deze niet-echt-mijn-favoriete wijnsoort en de Meruge 2005 van de Lavradores de Feitoria is zonder veel discussie één van de beste wijnen die ik dit jaar proefde (en aan 26 euro nog menselijk van prijs). Voor de van onder de tafel getoverde O Mouro 2005 en Poeira 2005 alleen maar diep respect. Betalen kan ik (wil ik) ze niet, maar verdraaid wat een wijnen... Wie graag eens kennis wil maken met Portugal moet echt eens met Kris Jeuris gaan praten. Dat kan je trouwens in Kampenhout, in Heusden-Zolder en in Roeselare.

    2: Naast Portugal ligt Spanje en dus moest er ook even gestopt worden bij La Buena Vida, waar de immer enthousiaste Stijn echt een voorbeeld was van hoe het verhaal er rond een wijn zo ongeveer 1000x interessanter maakt (ik weet het, het is een stokpaardje, maar hoe dikwijls ik mij die dag weer geërgerd heb aan géén verhaaltje bespaar ik U...). We proefden wijn van drie domeinen die elk op zich al een blogbericht waard zijn, maar u mag de volgende namen onthouden: Rafael Palacios die in Valdeorras riesling-achtig mineralige dingen doet met de Godello druif op zowat de moeilijkst gelegen wijngaarden van Spanje (we proefden de louro, de tweede wijn, zeer mooie prijs/kwaliteitsverhouding); Albert en Gerard Ventura uit de Penedès die met hun witte en rode uit de Finca Els Camps bewijzen dat er meer uit de Penedès komt dan supermarktwijn (de witte macabeu noteerde ik zo: fris! mineralig! lang! elegant! krachtig! geconcentreerd! en toen viel ik zonder !s); en last but not least de monastrell gekken Juan Carlos Lopez Delacalle (van het domein Artadi in de Rioja) en Agapito Rico (van het domein Carchelo in de Jumilla) die oude monastrell stokken dwingen tot toveren in Alicante.  Weet u, af en toe heb ik een natte droom...opgesloten worden in de kelders van La Buena Vida bijvoorbeeld...met hun geweldige catalogus, één van de meest informatieve die ik ken...een paar Riedel glazen...wat lomo, wat jamon, wat manchego...een mooie censuur...misschien ga ik vandaag maar eens wat vroeger slapen.

  • Ontmoetingen met een druif: de grenache noir

    Pin it!

    Ja, U hoort (leest) het goed. Wie dacht dat deze ontmoetingen met een druif alleen zou gaan over allerlei obscure druivenrassen heeft het mis: ook de populaire rassen passeren hier de revue (de grenache noir is de derde meest aangeplante druif van de wereld). Deze druif is aangeplant over heel Spanje en het grootste deel van het zuiden van Frankrijk en is bekend als een superproductieve en makkelijke voortbrenger van sloten dunne rosé in Frankrijk en hectoliters logge en zware Spaanse wijn met hoge alcoholpercentages, ongeveer even bevallig als Margriet Hermans, pré-maagring. Het is ook de tweede rode druif van Australië !

    De Grenache Noir zag meer dan waarschijnlijk voor het eerst het daglicht in Spanje en het is zo goed als zeker dat ze geen Griekse of Romeinse voorouders heeft. Het is de meest aangeplante rode druif van de wereld, met onwaarschijnlijk grote aanplantingen in Spanje en een heel hoge aanwezigheid in het zuiden van Frankrijk. Op zichzelf is dit niet abormaal: in normale omstandigheden is de druif echt overproducerend en brengt ze een dunne en bleke wijn voort die vaak later geblend wordt met wat straffer spul. Onder de moeilijke mediterrane omstandigheden (hitte en droogte) wordt haar natuurlijke neiging tot overproductie onderdrukt en levert ze diep-purperen wijn met heel hoge suikergehaltes en bijna ontembare alcoholniveaus (tot 18%, maar 14 à 16% is normaal...). Ze oxideert ook snel en haar gebrek aan zuren is altijd een probleem.

    Interessant wordt de druif echter wel wanneer er oude (en ik bedoel oude!) stokken in het spel komen. Indien op deze natuurlijke manier de stok heel lage opbrengsten begint te geven, we een wijnbouwer hebben die zijn vak kent én de druif wordt geblend met andere soorten dan kunnen we pareltjes krijgen van zeer uiteenlopend karakter: van de complexiteit van Châteauneuf-du-Pape via de langlevende krachtpatsers uit de Priorat tot de héél eigenzinnige banyuls, alledrie bevatten ze een hoog percentage grenache noir. En sommigen van de topcuvées in deze regio's zijn 100% grenache wijnen...Om over sommige prachtige cannonau's uit Sardinië nog maar te zwijgen.

    Typische aroma's die de grenache aanbrengt zijn: aardbeien, rode bessen, frambozen, zwarte bessen, pruimen, vijgen, kweepeer, confituur, zoethout, anijs, peper, venkel, kaneel, laurier, gember, na veroudering champignons, leder en bos. Andere namen voor de druif zijn Lladoner, Tinto Aragónes, Roussillon Tinto, Uva di Spagna, Alicante, Carignane Rousse, Bois Jaune, Sans Pareil, Rivesaltes of Cannonau.

     Ik dronk de volgende 100% grenache's:

    1: Grenache, Barossa Valley, Five Generations, Gramp's, 2005

    Delhaize, 2 november 07, 9,59 euro. 15,5% alcohol ! handgeoogst. Malolactische fermentatie in oude amerikaanse en franse eiken vaten, gevolgd door 9 maanden op barrique. 100% grenache. Gedronken op 20 februari 08: zeer donker, bijna zwart maar er schemert nog wat rood door; zwarte krieken op alcohol maar nog maar recent opgelegd; ook in de mond zeer rijpe krieken, veel alcohol, té veel, wel mooi fruit maar weinig complexiteit en storend zoet achteraan en in de afdronk die gewoonweg plakkerig is; op het eerste zicht aangenaam en makkelijk, maar al snel storend en overdreven zwaar; meer een dessertwijn eigenlijk; dag 2: meer rood fruit deze keer; start erg fruitig maar de overdreven zoetheid stoort nu nog meer…zeker in de enorm plakkerige afdronk

    2: L'Authentique, Côtes du Rhône, Domaine du Faucon Doré, 2003

    13 september 06, cadeau patrick. 15,5% !!! 100% grenache. Erg licht van kleur; zeer straffe alcoholische kirsch neus, aanschurkend tegen het onaangename; in de mond heel sterk, een heel zware alcoholprikkel achteraan eerder refererend naar sterke drank. Zoet en wel nog een beetje fruit maar onaangenaam straf; een oenologische uitschuiver; meer lijkend op een Maury dan op een normale wijn; dag 2 en koud uit de frigo: zwarte chocolade, het straffe valt minder op. Ook in de mond veel beter nu, maar nog altijd te veel alcohol vind ik (één van mijn eerste kennismakingen met een natuurlijke wijn en eigenlijk wist ik op het moment zelf niet goed wat ik proefde).

    3: Côtes du Rhône-Villages Séguret, Domaine de la Montagne d'Or, 2004

    Super GB, 20 september 07, 5,99 euro. 100% grenache, oude wijnstokken, geen hout, alleen beton (twee jaar !). Geen filtering. 14,5% ! GH07, **, Coup-de-Coeur. Gedronken op 20 februari. 08: ongelooflijk donker gekleurd, bijna zwart; opvallend alcohol-aroma, zwart fruit, zwarte olijven (een bittertje); zeer intense mondindruk, niet door de smaak maar door de dichtheid, compacte tannines; straffe wijn en dat proef je; geen doetje, een krachtpatser; in de afdronk drop, zoethout; interessant, maar niet mijn wijn, maar voor die prijs wel héél véél wijn; ♥ dag 2: gesloten en neutraal.

    grenache_noir